Wraz ze wzrostem efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych rośnie znaczenie stosowanych w nich systemów wentylacji. W ciągu ostatnich lat standardem w tych budynkach, obok efektywnych energetycznie systemów ogrzewania i przygotowania c.w.u., stała się wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła i chłodu z powietrza wywiewanego.
Domy samowystarczalne energetycznie - ten kierunek w budownictwie wiąże się nie tylko z dążeniem do obniżania kosztów eksploatacyjnych, ale też korzystaniem z odnawialnych źródeł energii oraz wkładem w zrównoważony rozwój. Inwestycje takie podejmują osoby, dla których ważne są zarówno niskie koszty ogrzewania, jak i troska o środowisko. Wysoki poziom samowystarczalności energetycznej i komfortu oraz niskie koszty eksploatacji najłatwiej obecnie osiągnąć, budując w standardzie pasywnym oraz korzystając z instalacji fotowoltaicznej, wentylacji z odzyskiem ciepła i pompy ciepła. Istotne znaczenie ma także świadome, przemyślane użytkowanie budynków.
The architectural form of buildings is determined by many factors, one of the most important is construction technology. It remains in a close and inseparable relationship with architectural design. Contemporary technologies in construction are constantly subject to improvements, streamlining, changes aimed at increasing all kinds of efficiency (cost, thermal efficiency, labor input, etc.). One of today's widely discussed determinants of changes in the way buildings are designed and constructed is environmental issue. An awareness of environmental degradation and climate change and their consequences prompts the search for increasingly sustainable solutions. This paper summarizes the research on prefabricated solutions and their implementation, especially in single-family residential architecture. This article presents pre-design, design, and post-design experiences related to planning and realization of single-family houses with prefabricated wall technology made of light expanded clay concrete. The authors implemented comparative qualitative and quantitative research through case studies, the method also uses experiences from their own research by design practice. The advantages and disadvantages of prefabrication in the selected technology are presented. The authors attempt to answer the question of whether the individual architectural design approach is reflected in the relevant environmental considerations, including, first, those related to the mitigation of climate change and adaptation to its consequences, and to what extent the discussed technology fits into the assumptions of climate and environmentally responsible design.
On 28 June 2015 an amendment of the Polish Building Code that abolished a requirement to get a building permission to construct or reconstruct a free standing one-family house, which impact area is limited to the plot on that it is planned, came into force. Since then an erection of such houses has been possible on a basis of notification instead. The goal of this amendment was to simplify the development process in the case of one-family houses. This article is a contribution to the verification of this assumption. Therefore data on notifications that were submitted to respective capital city of Warsaw districts’ offices have been analysed. Detailed research has been limited to the districts of Bielany and Białołęka.
PL
Dnia 28 czerwca 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) znosząca wymóg uzyskania pozwolenia na budowę lub przebudowę wolno stojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których został zaprojektowany, umożliwiając jego realizację w oparciu o zgłoszenie. Nowelizacja ta miała usprawnić proces inwestycyjny budowy domów jednorodzinnych. Niniejszy artykuł stanowi przyczynek do weryfikacji tej tezy. Dokonano weń analizy danych dotyczących zgłoszeń, które w okresie 3 lat wpłynęły do urzędów dzielnic m.st. Warszawy. Szczegółowe badania zawężone zostały do dzielnic Bielany i Białołęka.
Za parę miesięcy wejdą w życie kolejne wymagania dla budynków nowych i modernizowanych. Wiele pracowni projektowych oferuje już od dawna gotowe, typowe projekty domów jednorodzinnych zaprojektowanych według przyszłych standardów. Przegląd oferowanych projektów wskazuje, że o ile kwestie wymagań dot. izolacyjności termicznej budynków są w nich dokładnie analizowane i przemyślane, to technologie ogrzewania i wentylacji nie zawsze są analogicznie analizowane pod względem przyszłych wymagań w zakresie wykorzystania energii odnawialnej i efektywności energetycznej.
W Polsce trwa kampania na rzecz termomodernizacji domów jednorodzinnych oraz wymiany źródeł ogrzewania, m.in. w ramach programu „Czyste Powietrze”. Obniżenie zapotrzebowania na ciepło do ogrzewania w budynkach jednorodzinnych może spowodować, że w ich bilansie energetycznym wzrośnie udział zapotrzebowania na energię do podgrzania ciepłej wody użytkowej. W procesie termomodernizacji i wymiany źródeł ogrzewania warto zwracać uwagę na ograniczenie zużycia energii przez instalacje c.w.u. Działania te nie mogą jednak prowadzić do pogorszenia komfortu użytkowania ciepłej wody.
Projekt instalacji wentylacji domu jednorodzinnego, choć pozornie wydaje się prosty, powinien uwzględniać klika aspektów dotychczas pomijanych w opracowaniach. Aby uzyskać spodziewany efekt – czyli doskonałą jakość powietrza wewnętrznego – należy poświęcić dużo więcej czasu na analizę potencjalnych strumieni zanieczyszczeń, np. radonu, i odpowiednio zaprojektować instalację.
EN
The design of a single-family house ventilation system, although seemingly simple, should include several aspects that have been omitted in the studies. In order to achieve the expected effect – that is, excellent indoor air quality – much more time should be spent to analyze potential contaminant streams, eg. radon, and design the installation accordingly.
W ciągu ostatnich trzydziestu lat w sposób istotny zmieniły się cechy zabudowy na terenach wiejskich. Rozwój motoryzacji, poprawa infrastruktury drogowej i coraz powszechniejszy dostęp do mediów, a także zmiany w strukturze zawodowej mieszkańców sprawiły, że coraz mniej budynków na tych terenach jest związanych z gospodarstwami rolnymi. Współczesna wieś stała się raczej miejscem zamieszkania lub prowadzenia działalności gospodarczej, a lokalizacja na terenie słabo zurbanizowanym jest często uznawana za atrakcyjną. Celem przedstawionej w artykule analizy było określenie cech istniejącej zabudowy wiejskiej w okolicy Częstochowy oraz identyfikacja aktualnych tendencji w tym zakresie. Przeprowadzono szczegółowe badania dla przykładowej miejscowości, reprezentatywnej dla przedmiotowego obszaru. Badania przeprowadzono poprzez ocenę wizualną „in situ”, obejmującą 219 budynków jednorodzinnych, i wywiad ukierunkowany z dwudziestoma mieszkańcami. Na podstawie zgromadzonego materiału określono wskaźniki opisujące takie cechy, jak: wiek budynków i ich formę architektoniczną, rodzaj elewacji, docieplenie zewnętrznych przegród budowlanych, rodzaj pokrycia dachowego. Sformułowano również wnioski na temat stosowanych na przestrzeni lat rozwiązań materiałowo–konstrukcyjnych i sposobów realizacji robót inwestycyjnych i remontowych.
EN
The properties of architecture in rural areas have changed significantly over the past thirty years. The development in motorization, improvements in road infrastructure and more widespread access to the media as well as changes in the employment pattern have caused a decrease in the number of agricultural buildings in these areas. The modern countryside has rather become a place for living or economic activity and localization in a weakly urbanized area is often regarded as attractive. The purpose of the analysis presented in the article was a determination of the features of existing rural architecture around Częstochowa and an identification of current trends in rural construction. Detailed research has been conducted on an exemplary village, which is representative for the subject area. Research was conducted by a visual assessment “in situ” of 219 single-family houses and a targeted interview with twenty residents. On the basis of the collected material indexes describing such features as the age of the buildings and their architectural form, the type of elevation, thermal insulation of external building partitions or the type of roofing have been determined. Conclusions regarding the use of materials and construction solutions and the way of investment and overhaul works have been drawn.
W artykule podjęto próbę wskazania rozwiązań umożliwiających spełnienie minimalnych wymagań prawnych obowiązujących w latach 2017–2021 na podstawie projektu typowego o powierzchni użytkowej 126,86 m2.
Wraz z nadejściem 2016 r. spodziewaliśmy się istotnej poprawy jakości programów dla domów jednorodzinnych oferowanych przez NFOŚiGW. Jak jest w połowie 2016 r? Trudno to dziś do końca ocenić (co już samo w sobie jest wymowne), ale o euforii z pewnością trzeba zapomnieć, żeby nie powiedzieć - coś się kończy. Zresztą, przyjrzyjmy się szczegółom.
Nowo budowane domy jednorodzinne są coraz chętniej wyposażane w układy automatyki. Nie jest to już przejaw luksusu, lecz naturalny proces podnoszenia standardu technicznego. Nikogo nie dziwią elektrycznie sterowane brama wjazdowa czy rolety okienne albo kocioł grzewczy z systemem automatyki. Wszystkie tego typu systemy znakomicie upraszczają życie użytkownikom, ale też stanowią układy wrażliwe na zanik zasilania.
During the last 30 years the increase of interest in low-cost decentralized and small wastewater treatment plants (WWTP) is observed in Europe. For this purpose, sand filters, stabilization ponds, mini reactors with activated sludge, trickling filters and treatment wetlands are used. Among the listed facilities, treatment wetlands (TWs) offer effective and reliable treatment efficiency, being at the same time low-cost and simple in operation. This is a sustainable treatment technology which does not generate secondary sewage sludge. In the paper, design concept and performance of nine TWs constructed in 2009 for single-family households in Kashubian Lake District is discussed. The treatment efficiency of three different TW configurations is compared. The findings of the study provide a basis for future design and implementation of TWs in agricultural areas.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Playing with transformations of a simple cube or plain sheet of paper using generative forming and folding is an exercise performed by first-year students at the Faculty of Architecture of the Silesian University of Technology in classes on single-family house design. The purpose of this architectural exercise is the search for inspiration and to stimulate students’ creative thinking. It is a kind of initiation for young people who from the school bench in high school go to study architecture. Young people surprise themselves with their inventiveness and creative maturity while maintaining a fresh outlook. How to use this potential? What tools can be used in teaching so that they can effectively assimilate new ways of working and master new tools? How can we help the adepts of the profession to find the moment of transition to a higher level of creative initiation and how can we motivate them towards further research? The first year of study at the Faculty of Architecture is a very important experience for young people and a responsible task for teachers.
PL
Zabawa w przekształcanie prostej kostki sześciennej czy płaszczyzny kartki papieru metodą generatywnego formowania i metoda fałdowania – takie ćwiczenie wykonują studenci pierwszego roku Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej w ramach zajęć z Projektowania domów jednorodzinnych. Celem tej architektonicznej zabawy jest poszukiwania inspiracji i pobudzenia ich kreatywnego myślenia. To rodzaj inicjacji dla młodych ludzi, którzy z ławki uczniowskiej w szkole średniej przechodzą na studia architektoniczne. Młodzi ludzie zaskakują swoją inwencją i twórczą dojrzałością, a jednocześnie świeżym spojrzeniem. W jaki sposób wykorzystać ten potencjał? Jakich narzędzi używać w pracy dydaktycznej, by mogli oni skutecznie przyswoić sobie nowe metody pracy i opanować nowe narzędzia? Jak pomóc adeptom zawodu, by moment przejścia na wyższy poziom wtajemniczenia był twórczy i motywował do dalszych poszukiwań? Pierwszy rok studiów na Wydziale Architektury jest dla młodych ludzi bardzo ważnym doświadczeniem, a dla nauczycieli akademickich odpowiedzialnym zadaniem.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Według opinii pewnej części społeczeństwa energia odnawialna jest tania. W niniejszej publikacji przedstawiono ocenę i dyskusję wybranych aspektów efektywności technicznej i ekonomicznej instalacji słonecznego ogrzewania wody użytkowej dla małego odbiorcy jednorodzinnego oraz dla odbiorcy w dużym bloku mieszkalnym. Wskazano także na wielkość zużycia energii pierwotnej. Na ogół zastosowanie ogrzewania słonecznego obniża zużycie konwencjonalnych surowców energetycznych, są jednak przypadki, w których obserwuje się wzrost ich zużycia. Wnioski z zaprezentowanych wyników obliczeń sugerują konieczność wyboru metody podejścia do poszukiwania optymalnego wykorzystania energii odnawialnej i jej rozwoju.
EN
The renewable energy is said to be cheap. Some aspects of the technical and economic effectiveness of solar water heating for the small receiver in detached houses and in blocks of flats are described in the paper. The renewable energy application usually leads to the decrease in conventional primary energy consumption but not in every case. The search for the renewable energy optimal development in the view of global economy is the conclusion of the calculation results.
Typowy projekt jednorodzinnego budynku mieszkalnego musi być uniwersalny, dostosowany do wielu potencjalnych lokalizacji i wymagań klienta. Takie podejście do projektowania jest sprzeczne z zasadami projektowania budynków niskoenergetycznych, które w przeważającej większości powstają na indywidualne zlecenia. W artykule przedstawiono proces tworzenia projektów typowych domów jednorodzinnych na podstawie doświadczeń zdobytych przy opracowywaniu katalogu takich projektów.
EN
A standard single-family house project must be universal, suitable for many potential locations and requirements. This approach to design is in opposition to the principles of low-energy building design. The article will attempt to explain the problems of this field of architecture.
W sierpniu na polski rynek trafiła nowa seria pomp ciepła Panasonic Aquarea T-CAP, przeznaczona dla domów jednorodzinnych. Serię T-CAP charakteryzuje zachowanie stałej wydajności grzewczej nawet przy niskiej temperaturze zewnętrznej, sięgającej -15° C.
Niniejszy referat dotyczy konwersji energii promieniowania słonecznego wykorzystywanej do podgrzewania wody uzytkowej. Głównym celem opracowania jest przedstawienie koncepcji budowy instalacji kolektorów slonecznych w domu jednorodzinnym. Dokładniej zostały omówione takie zagadnienia jak: celowośc budowy instalacji uwzględniającej zasoby helioenergetyczne miejsca, w którym realizowany jest projekt jak i krótki opis działajacego systemu ogrzewania c.w.u. Szerzej opisano kryteria doboru materiałów użytych do budowy kolektora jak i całej instalacji. Opisano pracę instalacji korzystając z zapisów rejestratora temperatury. Na zakończenie osacowano czas zwrotu nakładów inwestycyjnych instalacji.
EN
This paper presents idea of domestic solar heating system that applies photo thermal conversion of solar radiation. Main aim of the paper is to present the concept of construction of the solar heating system for single family house. The paper presents also the main reasons to design and construct such system, including solar energy potential and technical state of previous heating system (before modernization). The construction of the system, including selection of elements and their materials, is also described. The operation of the system is analysed on the base of measurements of temperaturę of the working fluid and some monitored data arę shown. Finally the pay back time of the system under consideration is calculated and discussed briefly.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nowe technologie wykonawcze, nowe rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe oraz podwyższone wymagania w zakresie oszczędności energetycznych w budownictwie, a także wdrażanie idei proekologicznych we współczesnych rozwiązaniach projektowo-wykonawczych stwarzają potrzebę poszukiwania nowych rozwiązań dla realizacji form specyficznych dla danego regionu kulturowego. Przykładem poszukiwania takiego rozwiązania jest prezentowana, autorska koncepcja budynków dla osiedla domów jednorodzinnych w okolicach Wrocławia, inspirowana konstrukcją i detalem ściany ryglowej (niem. Fachwerk).
EN
New building technologies, new solutions constructional and materials and high requirements about range energy-savings in the building, and also the initiation of proecological ideas in present solutions of project-executive, create the need of the research of new solutions for the realization of specific forms for the given cultural region. An example of the research of such solution is presented, author's idea of buildings for the housing estate of individual houses in regions of Wrocław, inspired a regional form, construction and a detail of the half-timbered (german Fachwerk) wall. The one-family houses are projected for different building types - they are arranged in rows and as a free-standing.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Carl Schmidt był jednym z nielicznych dziewiętnastowiecznych wrocławskich architektów wymienianych w przedwojennych opracowaniach historii architektury [14, s. 266] i leksykonach artystów [17, s. 157]. Schmidt był twórcą wszechstronnym, projektował bowiem i realizował budowle publiczne, mieszkalne, przemysłowe, wystawowe, chętnie aranżował wnętrza, nie stronił także od projektowania mniejszych form - wyrobów rzemiosła artystycznego, a nawet wzorów dyplomów i pism. Był przy tym architektem modnym, często naśladowanym i uważanym za twórcę, który prowadził pionierską działalność na rzecz artystycznego rozkwitu śląskiego budownictwa [2, s. 203]. Podobnie jak wielu dziewiętnastowiecznych architektów, Schmidt zdobył najpierw wykształcenie rzemieślnicze (ukończył Szkolę Rzemiosł Budowlanych w Holz-minden), a następnie kontynuował naukę w berlińskiej Akademii Budownictwa, gdzie w roku 1863 otrzymał tytuł prywatnego mistrza budownictwa (Privat-Baumeister) [16, s. 315]. Tuż po ukończeniu studiów Schmidt przyjechał do Wrocławia i w jednym z dzienników zamieścił anons, w którym oferował wykonanie projektów budynków wszystkich rodzajów oraz kosztorysów, prowadzenie budów, jak również wszystkich związanych z tym prac, a także zakładanie okien wystawowych i urządzanie wnętrz sklepów według najnowszych wymagań po najniższych cenach [4, s. 341]. Treść ogłoszenia pokazuje wyraźnie, że Schmidt nawet nie przeczuwał sukcesu, jaki za kilka lat osiągnie w stolicy Śląska.
EN
Carl Schmidt was one of the few 19Ih century architects of Wroclaw mentioned in pre-war studies of the history of architecture and lexicons of artists. He was a versatile artist, he designed and realized public buildings, apartments, industrial and exposition buildings, he readily arranged interiors. He also designed smaller forms - handicraft objects, diplomas and written texts. Schmidt was fashionable in his times, often imitated, he was considered as an artist who contributed to the blossoming of Silesian architecture. His buildings could constitute examples of comfortable and attractive one-family houses.