Pomiary naturalnego zaciskania wyrobisk solnych na dużej głębokości, przekraczającej 900 m, prowadzone są od 20 lat przez OBR Chemkop w ZG Polkowice-Sieroszowice. Długi okres obserwacji baz w jednym z wyrobisk chodnikowych pozwolił uchwycić charakterystyczne fazy zjawiska konwergencji. Faza szybkiego zaciskania początkowego przechodzi poprzez trwające kilka lat wyhamowywanie ruchu do etapu wieloletniego zaciskania z niemal stałą szybkością, kilkakrotnie mniejszą od początkowej. Instalując nowe bazy pomiarowe, uwzględniono różne wielkości przekrojów poprzecznych wyrobisk: od kilkunastu do 200 m2, położonych na głębokościach od 894 m do 952 m i o różnym czasie istnienia od 1 tygodnia do ponad 19 lat. Zanotowano wartości konwergencji fazy początkowej: od ok. -100 mm/rok do ponad -600 mm/rok. Natomiast dla wyrobisk, których wiek wynosi kilkanaście lat, charakterystyczna jest średnia szybkość zaciskania od -30 mm/rok do -100 mm/rok.
EN
Measurements of the natural convergence of salt excavation at large depth exceeding 900 meters are conducted for 20 years by OBR Chemkop in Polkowice-Sieroszowice. In 2009 and 2010 the range of measurements increased to a dozen or so new stations. A long term observation of the excavation points revealed characteristic phases of the convergence phenomenon. In the first years of the salt excavations existence, values of linear convergence ranged from -100 mm/year to more than -600 mm/year. However, for excavations older than ten years, average speed of convergence varied from -30 mm/year to -100 mm/year. This is a typical graph of deformation for excavations on great depth in salt deposit.
OBR Chemkop Kraków od ponad 30 lat prowadzi specjalistyczne pomiary konwergencji wyrobisk w polskich kopalniach soli. W 1998 roku w jednej z typowych komór prostopadłościennych w Kopalni Soli w Kłodawie, na głębokości 630 m, zainstalowano układ znaków pomiarowych pozwalający obserwować zaciskanie jej pionowego przekroju poprzecznego. W ciągu 11 lat wykonano kilkanaście cykli obserwacyjnych 15 baz pionowych, poziomych i ukośnych w przekroju komory. Część znaków zniwelowano w lokalnym układzie odniesienia. Stwierdzono narastające skracanie baz konwergencyjnych o sumarycznych wielkościach od 68 do 107 mm w ciągu 11 lat. Pomiary niwelacyjne wykazały wypiętrzanie spągu komory wynoszące ok. 35 mm. Pozwoliło to obliczyć obniżenie stropu komory o wartości ok. 72 mm w jej środku i od 40 do 50 mm w 1/4 jej szerokości w omawianym okresie. Pomierzone liniowe wartości konwergencji baz przeliczono na ubytek pola powierzchni wynoszący ok. 2 m2 w stosunku do 180 m2 początkowego pola przekroju. Pozwoliło to ustalić względną szybkość zaciskania poprzecznego konturu komory na około 1 promil rocznie.
EN
For over 30 years Chemkop has researched convergence survey in Polish salt mines. In 1998 in one of typical salt chamber in Kłodawa installed unique measuring points system for convergence observation of vertical cross-section on 630 m depth. For 11 years measured multiple horizontal, vertical and oblique bases and levelled bench-marks. This measurements allowed determine relative velocity of area convergence about 1 per mille annually.
W artykule poddano analizie wpływ oddziaływania eksploatacji rudnych na obiekt zlokalizowany na powierzchni terenu. Reaktywacja starych, płytko zalegających zrobów porudnych wywołała w bezpośrednim rejonie obiektu deformacje nieciągłe o charakterze liniowym oraz liczne uszkodzenia obiektu. W artykule uwzględniono również wpływy eksploatacji złóż węgla kamiennego prowadzonych od roku 1997.
EN
In the paper the analysis of the old shallow orey workings influence on the object located on the land surface has been presented. The reactivation of old shallow orey workings caused in surrounding land surface area discontinuous linear deformations. These deformations influenced the building located there. As the effect, damages occured to the building. Apart from old orey workings, the deep underground coal mining led from 1977 had impact on the considered area, which has been described in the paper too.
W pracy przedstawiono problemy ilościowej oceny skutków przyrodniczych działalności górniczej, które występują w trakcie procesu likwidacji kopalń. Omówiono zakres niezbędnej dokumentacji i główne trudności jej sporządzania. Przedstawiono też możliwości wykorzystania dla tych celów nowych technik pozyskiwania, gromadzenia i przetwarzania informacji.
EN
In this paper the problems of qualitative and quantitative assessment of the environmental results of mining exploitation that occur during and after the process of mines closure were also discussed. The scope of necessary documentation and main difficulties in making documentation were presented. The possibilities of use of new techniques for obtaining, storing and data processing were also discussed.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.