W artykule opisano wybrane zagadnienia dotyczące tworzenia wewnętrznych norm zakładowych na własne potrzeby, celem uregulowania określonego procesu technicznego. Artykuł ukazuje, że proces opracowania dokumentu nie należy do najłatwiejszych czynności, tym bardziej że kadra inżynieryjno-techniczna nie ma wykształcenia prawniczego.
EN
The article describes selected issues related to the creation of internal company standards for his own needs in order to regulate a specific technical process. The article shows that the process of developing a technical standard is not one of the easiest activities, especially since the engineering and technical staff has no legal education.
Miasto jest miejscem społeczności. Zarówno pod względem formy jak i treści, jest najbardziej publicznym przejawem aspektów kultury, w tym sztuki. Ucieleśnia naszą pamięć kulturową, będąc zarazem miejscem ciągłej odnowy kultury i sztuki. Większość zjawisk, które łączymy z ideą kultury wynika z przestrzennych i funkcjonalnych elementów struktury miasta, które stają się synonimami „Polis”- Miasta. Oferowały agorę, świątynie, stadiony, teatry... - obiekty dla sztuki. W nich rodziło się poczucie tożsamości danej społeczności i przekonanie, że kultura dzieje się w teatrach, salach koncertowych... lub muzeach. Współczesne budynki dla kultury, teatrów, muzyki, winny być przyjazne, przystępne i łatwo dostępne, o kordialnym klimacie, funkcjonalne. Powinny „mówić” o tym, co w nich żywe i codzienne. Nie mają być pomnikami. Celem pracy jest dokonanie, poprzez autoanalizę i eksplorowanie, oceny podejmowanego we własnej twórczości zagadnienia synergii wewnętrznych przestrzeni publicznych obiektów kultury z przestrzeniami publicznymi miasta, rozumianych jako logicznie ze sobą powiązane przestrzenne zdarzenia wzbogacające zrozumienie i odczuwanie atmosfery miasta. Celem pracy jest też ujawnienie, w oparciu o autorefleksję wynikającą z analizy wybranych przykładów, w tym własnych projektów, nici powiązań pomiędzy budynkami dla kultury, obiektami - świadkami przeszłości miast i otwartymi publicznymi przestrzeniami ulic, placów, parków i naturalnego pejzażu.
EN
The city is a place of community. Both in form and content, it is the most public display of aspects of culture, including art. It embodies our cultural memory, which is also a place of constant renewal of culture and art. Most of the phenomena that we associate with the idea of culture stem from the elements of the city that become synonymous with “Polis” - the City. They offered agora, temples, stadiums, theatres... - facilities for art. That culture takes place in theatres, concert halls... or museums. Contemporary buildings for culture, theatres, music, etc. should be user-friendly and easily accessible, with a cordial atmosphere, functional. They should speak of what is alive and everyday in them. They are not meant to be monuments. The aim of the work is to explore and evaluate the issues of internal public spaces of cultural buildings as a development of the city’s public space and their significance in this context.
Praca prezentuje badania prowadzone na Wydziale Architektury Politechniki Poznańskiej w zakresie transformacji i kreacji nowych kodów kulturowych współistniejących z wysokiej jakości przestrzenią architektoniczną pałacu projektu Stanisława Zawadzkiego w L ubostroniu oraz publicznej realizacji prac wielu autorów poprzez uzupełnianie i rozszerzanie historycznej struktury funkcjonalno-przestrzennej architektoniczno-urbanistycznego założenia o nowe, czasowe elementy związane ze sztuką. Badania koncentrują się na identyfikacji i klasyfikacji zaistniałych związków w przestrzeni architektonicznej pałacu oraz oranżerii pod kątem implementacji komplementarnych form artystycznych do wyposażenia wnętrza. Przeprowadzona została ocena tych relacji pod względem warstwy semantycznej, transkulturowej i intermedialnej agregacji społecznej – procesu twórczego oraz walorów estetyczno-wizualnych. Głównym celem badawczym jest analiza wpływu sztuki na kreację wysokiej jakości przestrzeni architektonicznej i otoczenia w obszarze historycznego zespołu pałacowego w Lubostroniu.
EN
Agregatorium may be an important factor for culture-forming and expert meetings. The underlying assumption of the Symposium is to search for a new spiritus movens, criteria and reasons to plan, design and create artefacts, spaces and places by analysing phenomena that have already been extensively studied and evaluated. The overriding criterion may be the role of space generated by the local code, enabling the process of humanisation as visualised in art, spontaneous action and openness to the potential recipient as well as interaction. The Agregatorium exhibition programme covers the presentation of artistic attitudes in the field of architecture, design, visual arts and urban planning as well as interdisciplinary activities in the field of landscaping and broader education. The programme priority of the symposium and exhibition is to bond, in the course of shared exhibitions of works and achievements, the personalities of famous architects, artists and designers, as well as the attitudes of young artists. Visual and ideological confrontation can be attractive for the recipient, and become a contribution to discussions and meetings among theorists, artists, architects, urban planners, as well as the audience involved. At the European Agregatorium, we deal with cognitive processes resulting from the principle of synergy and value.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Biological membranes play an active role in the evolution of cells over time. In the framework of Membrane Computing, P systems with active membranes capture this idea, and the possibility to increase the number of membranes during a computation. Classically, it has been considered, by using division rules, inspired in the mitosis process. Initially, the membranes in these models are supposed to have an electrical polarization (positive, negative or neutral) and the semantics is minimalist, in the sense that rules are applied in parallel, but in one transition step, each membrane can be the subject of at most one rule of types communication, dissolution or division. This paper focuses on polarizationless P systems with active membranes in which membrane creation rules are considered instead of membrane division rules as a mechanism to construct an exponential workspace, expressed both in terms of number of objects and membranes, in linear time. Moreover, the minimalist semantics is considered and some complexity results are provided in this framework, allowing to tackle the P versus NP problem from a new perspective. An original frontier of the efficiency in this context is unveiled in this paper: allowing membrane creation rules to be applicable in any membrane of the system, instead of restricting them to only elementary membranes, yields a significant boost on the computational power. More precisely, only problems in P can be efficiently solved in the restricted case, while in the non-restricted case an efficient and uniform solution to a PSPACE-complete problem is provided.
Współczesne oprogramowanie umożliwia szybką i efektowną wizualizację rozwiązań projektowych. Przy pomocy programu LumenRT można wykonać profesjonalną wizualizację projektowanej drogi w bardzo prosty sposób. W artykule zostaną omówione podstawy obsługi programu i jego możliwości oraz proces powstawania wizualizacji od odtworzenia stanu istniejącego i powstania modelu drogi aż do wykonania gotowego produktu.
EN
Modern software enables fast and effective visualization of design solutions. With the help of the LumenRT programme, professional visualization of the planned road can be done in a very simple way. The article will discuss the basics of the software and its capabilities as well as the process of visualization creation from the reconstruction of the existing state and the creation of the road model to the completion of the finished product.
Artykuł zawiera opis metod tworzenia modeli 3D, które mogą zostać potem wykorzystane przy wielu zastosowaniach. Opisuje m.in. metody ręcznego tworzenia modeli 3D, jak i ich automatyczną ekstrakcję ze zdjęcia przy użyciu wybranych narzędzi i algorytmów.
EN
This article is about methods of creating 3D models, that are useful in many areas. The article describes manual methods of 3D models creation and extraction 3D models from photos using approbiat.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
For many years in the curriculum of the Faculty of Architecture in University of Technology in Gliwice very important place took open-air drawing and painting workshops, which in recent years as a result of program changes have been withdrawn from the learning process. Reducing the number of hours of drawing studies resulted in a drop of artistic skills and aesthetic sensitivity. Having several years of experience in teaching of drawing and painting, the authors of the paper confirm their belief in the importance of teaching drawing by studying the forms from nature (open-air workshops). The authors of the paper who led open-air workshops and analyzed the works carried out by the students, prove that drawing from nature through a meeting with living architecture completed the didactic process. Based on participant observation and analysis of selected works authors prove that drawing from nature through the encounter with the living architecture complemented the teaching process. It also enriched and developed the future artists workshop, allowed to study drawing and enabled cognitive abilities. The observation of objects allowed the analysis and synthesis of form, taught history, sensitivity to the context of the environment and the value of space.
PL
Przez wiele lat w programie nauczania studentów na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach ważne miejsce zajmowały wakacyjne plenery rysunkowo-malarskie, które w ostatnich latach w wyniku zmian programowych zostały wycofane z procesu nauczania. Zmniejszenie ilości godzin przedmiotów artystycznych spowodowało spadek umiejętności plastycznych i wrażliwości estetycznej studentów. Kilkunastoletnie doświadczenie w pracy dydaktycznej autorek artykułu utwierdza je w przekonaniu o ważności nauczania rysunku poprzez studiowanie form z natury (plenery rysunkowe). Autorki artykułu uczestniczące w plenerach (prowadzące plenery), na podstawie analizy wykonanych przez studentów prac dowodzą, że rysunek z natury poprzez spotkanie z żywą architekturą dopełniał proces dydaktyczny. Wzbogacał warsztat przyszłych twórców, pozwalał na naukę rysunku, a także dawał możliwości poznawcze. Obserwacja obiektów pozwalała na analizę i syntezę formy, uczyła historii, uwrażliwiała na kontekst otoczenia i wartości miejsca.
Odnosząc się do „la maison du gardien-jardinier” Villi Savoye proponujemy projekt domu ogrodnika, w kilku znaczących „domach-manifestach” modernizmu. Konstrukcja o małych wymiarach, która pozwala na niezależne życie pary mieszkańców, zapewnia utrzymanie pierwszego domu, ze wszystkimi elementami koniecznymi do niezależnego życia podporządkowanego oryginalnemu projektowi. Następuje wznowienie nowoczesnego architektonicznego laboratorium produkującego „domy-manifesty”, które będą wchodzić w grę zarówno w porównaniu do unikalnych istniejących XX wiecznych i współczesnego XXI-wiecznego – siedliska minimum. Domy i krajobrazy zaprojektowane przez Aalto, Miesa, Neutra, Gray’a, Bo Bardi, Scharouna, Smithsona, da Roche, Codercha... ustanowią materialną bazę. Tekst łączy badania, interwencje w dziedzictwo i współczesną kreatywność.
EN
Having as reference “la maison du gardien-jardinier” of the Villa Savoye, we propose a project for the gardener’s house, in some of the most significant “manifest-houses” of modernity. A construction of small dimensions that allow the autonomous life of a couple, that ensures the maintenance of the first house, with all the elements necessary for an independent life subordinate to the original project. A reissue of modern architectural laboratory that produced the “manifest-houses”, which will come into play both compared to the most unique architectural pre-existing twentieth century and contemporary architecture, the 21st century, a minimum habitat. Houses and landscapes designed by Aalto, Mies, Neutra, Gray, Bo Bardi, Scharoun, Smithson, da Rocha, Coderch... will constitute the material basis. An essay that integrates research, heritage intervention and contemporary creativity.
Prednáška je zameraná na prípravu nového územného plánu mesta Košicez hľadiska vecných cieľov a princípov, ktoré sa v jeho riešení uplatňujú, a z hľadiska metodického prístupu k jeho tvorbe. V prvej časti bude prednáška zameraná na charakteristiku mesta Košice, jeho polohu v prírodnom prostredí a úlohu v sídelnej štruktúre, vývoj mesta v jednotlivých obdobiach a spoločenských zriadeniach a vymenovanie pozitívnych a negatívnych faktorov mesta. V druhej časti bude prednáška zameraná na hlavné princípy a ciele, na ktorých je koncepcia tvorby nového územného plánu založená a charakteristiku novej metódy spracovania územného plánu.
EN
The lecture is focused on the preparation of a new territorial plan of the city of Košice in terms of the objectives and principles used in its solution. The terms used in the creation of the methodical approach. The lecture will focus on the characteristics of the city of Košice. Its location in the natural environment. Its role in the settlement structure, the development of the city in particular periods and social institutions and the appointment of positive and negative factors of the city in the first part. In the second part of the lecture we will focus on the main principles and objectives underlying the concept of creating a new zoning plan established and characterization of a new method of processing land-use plan.
Celem niniejszego artykułu jest ukazanie społecznych i organizacyjnych aspektów działalności twórczej mniejszości etnicznych w Polsce w kontekście współpracy twórców wywodzących się z mniejszości etnicznych z administracją centralną oraz lokalną. Opierając się na danych empirycznych, pozyskanych w ramach badań terenowych realizowanych przez Instytut Wschodnich Inicjatyw w Krakowie, autorzy omawiają formy i zakres współpracy samorządów i administracji centralnej ze środowiskami mniejszości etnicznych oraz inicjatywy twórcze podejmowane przez środowiska Łemków, Romów, Tatarów i Karaimów w Polsce.
EN
The purpose of this paper is to show the social and organizational aspects of creative activity of ethnic minorities in Poland in the context of cooperation with central and local administration. Basing on empirical data obtained from the field research conducted by the Eastern Initiative Institute in Krakow, the authors discuss the form and scope of cooperation between local and central government with ethnic minority communities and the initiatives undertaken by the Lemko, Roma, Tatar and Karaite artists and creators in Poland.
Dotarcie do rzeczywistości krajobrazu wymaga porzucenia selektywnego widzenia i myślenia wypracowanego przez nauki szczegółowe. Całościowy obraz świata proponuje sztuka i fenomenologia. Podjęte badania wykorzystują introspekcję i wynikający z niej opis własnych doświadczeń związanych z twórczością artystyczną będącą wynikiem kontemplacji krajobrazu, studium literatury i analizę rezultatów twórczości artystycznej, w tym własnej. Kontemplacja krajobrazu to warunek równowagi pomiędzy vita activa a vita contemplativa, kryterium pełniejszego jego rozumienia, będącego podstawą projektowania bycia w świecie. Proces kontemplacji krajobrazu odkrywa jego formy, znaczenia i wartości. Wśród form zapisu rezultatów kontemplacji wyróżnia się koncepcja St. Vincenza traktująca krajobraz jako „pismo światowe” a malarstwo jako najdoskonalszy sposób jego odczytania. Efektem przeprowadzonych prac badawczych jest opis procesu kontemplacji krajobrazu oraz opracowanie modelu identyfikacji, ujawnienia i sposobu zapisu ducha miejsca. Złożoność doświadczeń kontemplacji krajobrazu ujmuje prezentowany otwarty model graficzny, którego struktura może być rozwijana.
EN
Reaching the reality of landscape requires giving up a selective way of seeing and thinking developed by disciplinary sciences. A holistic image of the world is offered by art and phenomenology. Conducted studies make use of introspection and, stemming from it, description of experiences connected with artistic activity which is the outcome of contemplation of landscape, study of literature and analysis of the results of artistic activity, including the very own one. Contemplation of landscape is the condition for the balance between vita activa and vita contemplativa; a criterion for its fuller understanding which is the basis of designing the existence in the world. The process of landscape contemplation unveils its forms, meanings and values. Among the forms of recording the results of contemplation, stands out the concept by Stanisław Vincenz treating landscape as a “world’s writing” and painting as the perfect way of interpreting it. The result of the conducted research is the description of the process of landscape contemplation and creating the model of identification and how to save the spirit of the place. The complexity of experiences of landscape contemplation is formulated by the presented open graphic model whose structure may be developed further.
W pracy przedstawiono ideę pleneru. Odniesiono się do romantyzmu jako epoki kultywującej studia w naturze. Nawiązano do impresjonizmu we Francji i Polsce, przedstawiając nowe cele i możliwości twórców na przełomie XIX i XX wieku. Opisano doświadczenia pracy dydaktycznej w plenerze w ramach zajęć ze studentami prowadzonych w Zakładzie Wzornictwa.
EN
The article presents the idea of plein - air. Reference was made to the Romantic era as cultivating studies in nature. The existence of lmpressionism in France and Poland presents the new possibilities for artists at the tum of the XIX and XX century. Described his own experience in working outdoor with students of the Department of Design.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Sputtering magnetronowy jest techniką napylania warstw cienkich znajdującą coraz większe zastosowanie w procesach wytwarzania elektroniki i ogniw fotowoltaicznych [1,2]. Celem prezentowanych w artykule prac badawczych, jest analiza możliwości zastosowania podłoża alternatywnego do powszechnie stosowanych i tym samym osiągnięcie zmian topografii warstw otrzymywanych w procesie sputteringu magnetronowego. Zaburzenie topografii podłoża może skutkować większym uporządkowaniem struktury warstwy, co oznacza bardziej jednolitą powierzchnię, lub zjawiskiem całkowicie odwrotnym. Oba rezultaty są pożądane z punktu widzenia zastosowań produkcyjnych. Z jednej strony poszukuje się cienkich i jednolitych warstw, a z drugiej warstw o zmodyfikowanej topografii. Według autora, modyfikacja topografii warstw pochłaniających promieniowanie, może doprowadzić do zwiększenia powierzchni czynnej ogniwa fotowoltaicznego a co za tym idzie zwiększyć jego wydajność [3]. W czasie eksperymentów autor używał jako podłoża standardowego szkła laboratoryjnego (float) oraz laminatu (papier z żywicą). Dokonano serii naniesień warstw cienkich, celem otrzymania kompletnego ogniwa. Ogniwa na szkle jak i na laminacie były wykonane w tych samych warunkach i parametrach kolejnych procesów. Kolejne warstwy wchodzące w skład budowy ogniwa były tak nanoszone, by istniała możliwość ich późniejszej analizy (stosowano odpowiednie przesłony). Po wykonaniu ogniw, została sprawdzona ich wydajność kwantowa, którą odniesiono do obserwacji otrzymanych w wyniku skanowania AFM kolejnych warstw.
EN
Magnetron Sputtering can create thin layers with can be used for electronic elements or photovoltaic cells [1,2]. The objective presented in the article concern the possibility of using photovoltaic cells substrates alternative to the commonly used. The author hypothesizes that the changes in the topography of the layers obtained by the sputtering magnetron are the consequence of disorders to the topography of the substrate.This disorder may result in a greater re-arrangement of the layer structure, leading to a more uniform after-surface, a phenomenon completely the opposite of what was thought.Both results are desirable in production applications. On the other hand, the most sought after result is the thin, uniform layers being the other layers of the modified topography. Disturbed layers can increase the active surface of the photovoltaic cell and thus increase its efficiency [3]. During the experiments, the author used as a base standard laboratory glass (float) and the laminate (paper with resin). There have been a series of thin layers of annotations, in order to obtain a complete cell. Cells on glass and the laminate was manufactured under the same conditions and parameters of other processes. Successive layers included in the construction of the cells to be applied so that it is possible subsequent analysis (using the appropriate aperture). After the cells were tested for quantum efficiency, which was related to the observation obtained by scanning successive layers of AFM.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W prezentowanym artykule, autorzy skupili się na analizie zmian wydajności ogniw fotowoltaicznych, których jednym z kluczowych składników jest CdS. Wykorzystując urządzenie do (napylania) sputteringu magnetronowego, autorzy podjęli próbę modyfikacji wybranych składników procesu nanoszenia warstw materiału. Celem wskazanego działania było zwiększenie wydajności ogniw, usprawnienie oraz obniżenie kosztów procesu produkcyjnego. Autorzy przebadali grupę wytworzonych przez siebie w różnych (wskazanych eksperymentem) warunkach ogniw, analizując ich wydajność w przypadku światła białego, wydajność względem długości fali oświetlającej oraz odnieśli otrzymane wyniki do zmian w topografii warstw CdS. Domniemywano, że podobnie jak w przypadku innych materiałów (autorzy we wcześniejszych pracach zajmowali się poprawą parametrów elektro-optycznych podłoży przewodzących), utrzymywanie procesu w możliwie wysokiej temperaturze spowoduje lepsze uporządkowanie struktury CdS a tym samym poprawę parametrów elektro-optycznych. Postanowiono zbadać, czy podobna zależność wpłynie na wydajność ogniwa fotowoltaicznego. Równolegle autorzy pracują nad technikami mającymi zmodyfikować topografię ogniw fotowoltaicznych w celu zwiększenia powierzchni czynnej. Postanowiono zatem zbadać przedstawione powyżej zagadnienia w możliwie najszerszy sposób.
EN
In this paper, the authors focused on the analysis of changes in the efficiency of photovoltaic cells, where one of the main components is CdS. Using the magnetron sputtering device, the authors attempted to modify the selected components during applying layers of material. The purpose of that experiment was to increase cell efficiency, streamlining and reducing the cost of the production process. The authors studied a group of 27 prepared photovoltaic cells, created in different (indicated by experiment) process conditions. The different effects was examined: the cell efficiency in the case of white light illumination, efficiency in relation to the wavelength of the illumination, and also the obtained results to changes in the topography of the CdS layer. It was alleged that, as in the case of other materials (the authors of the earlier work dealt with the improvement in performance electro-optical conductive substrates), keeping the process as possible high temperature will result in a better structuring of CdS and thus improving the performance of electro-optical devices. It was decided to investigate whether a similar relationship will affect the performance of the photovoltaic cell. In parallel, the authors are working on techniques having to modify the topography of photovoltaic cells to increase the active surface. It was therefore decided to examine the above issues in the widest possible way.
We współczesnych, wielkich miastach, a do takich zaliczyć możemy Rzeszów, kształtowanie i ochrona drewnianej, tradycyjnej architektury staje się coraz trudniejsza. Zachowane jeszcze śladowo stare zagrody i pojedyncze budynki, z reguły położone na obrzeżach, na terenach dawnych wsi i jurydyk, są adaptowane do nowych standardów. Przebudowy i rozbudowy polegają na całkowitej zmianie formy zewnętrznej i struktury wnętrz obiektu. Istnieje jednak wiele możliwości nawiązania do drewnianego wątku architektury i zdobnictwa ludowego w nowoczesnych domach. Stąd próba opisania i narysowania tego co stanowi dziś realny zakres zastosowań detali drewnianych w zdobieniu nowych domów . Wznoszone na małych, miejskich działkach, przy osiedlowych uliczkach, mogą być otoczone ogródkami kwiatowo – warzywnymi i drzewami sadowymi. Przekonanie o takim właśnie kierunku działania nie jest jednak powszechne, a przeważa pogląd o nowobogackim, wielkomiejskim, post modernistycznym i uniwersalnym budowaniu i urządzaniu działek.
EN
Within the borders of Rzeszów some traditional homesteads are still visible. Wooden architecture should be protected or adapted for the preservation of local history and traditions. Many examples indicate ugly and non-functional remodeling of such buildings. Therefore, we must indicate the possibility of linking “old and new” in order to preserve the beauty of form, richness of content and usability of new houses which are built on small, internal plots.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The essay presents a fragment of the latest research that the Author has performed on the topic of the concept of beauty, viewed from the perspective of the cultural changes that took place throughout history, in relation to the spatial creations of cities. Urban aesthetics, so rarely taken into account in modern science, have been given due attention at the point at which theory meets practice. The territorial scope of the research extends from the Middle East and Egypt, through Europe, to the United States of America. The scope of history under analysis includes the time since the beginning of the construction of cities to the break of the XX century ‒ the time of the appearance of the first clear signs of the Modern Movement.
PL
Autor przedstawia fragment swoich najnowszych badań na temat pojęcia piękna w układzie historycznym, na tle dziejowych przemian kulturowych, w powiązaniu z kreacjami przestrzennymi miast. Rzadko uprawiana we współczesnej nauce etyka urbanistyczna została w niniejszym artykule ujęta syntetycznie, na styku teorii z empirią. Zakres terytorialny badań rozciąga się do Bliskiego Wschodu i Egiptu poprzez Europę, po USA. Zakres czasowy obejmuje okres od zarania budowy miast do przełomu XIX i XX wieku, to jest do czasu pojawienia się konkretnych zwiastunów Ruchu Nowoczesnego.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Over a decade of conducting the open-air drawing and painting workshops by the university staff from the Faculty of Architecture at the Silesian University of Technology repeatedly makes us aware that every day passing by the gothic churches, a city hall, medieval ramparts we get accustomed to them and do not always perceive their beauty, monumental character or historic details. Sometimes the beauty of the city is noticed by someone else – a tourist who admires the panorama visible from the distance or the towers of churches overlooking the city. Similarly the works of students performed over the years enable us to rediscover the unrepeatable charm of such places as Gliwice, Tarnowskie Góry, Chełmno or Zakopane. Those works catalogued in albums and presented at various exhibitions convince of peculiarity of the places presented using diverse artistic techniques and means.
PL
Kilkunastoletnie prowadzenie plenerów rysunkowo-malarskich przez kadrę naukowo-dydaktyczną Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej niejednokrotnie uświadamia nam, że przechodząc na co dzień obok gotyckich kościołów, ratusza, mijając średniowieczne mury obronne, przyzwyczajeni do ich widoku, nie zawsze dostrzegamy ich piękno, monumentalny charakter czy zabytkowe detale. Czasem piękno miasta zauważa ktoś inny – turysta zachwycający się widoczną z oddali panoramą czy górującymi ponad miastem wieżami budynków sakralnych. Podobnie prace studentów wykonywane na przestrzeni lat pozwalają na nowo odkryć niepowtarzalny urok miejsc takich jak Gliwice, Zabrze, Tarnowskie Góry, Chełmno czy Zakopane. Prace te katalogowane w albumach, prezentowane na licznych wystawach, przekonują o niezwykłości miejsc przedstawionych przy pomocy użycia różnorodnych technik i środków artystycznych.
Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na dwa pozornie odmienne podejścia do problematyki kształtowania formy architektonicznej: symboliczne i ekspresyjne, zarówno w kontekście ich konfrontacji, jak i symbiozy. Zastosowany symbol w sposób oczywisty sprzyja wytwarzaniu komunikatów wizualnych, natomiast eskalacja wyrazu zapobiega ucieczce w dosłowność i wzbogaca twórczość o pierwiastek indywidualny. Oba nurty komplementarnie tworzą mechanizm rozwoju języka nowoczesnej architektury, która naturalnie wymaga rozważania w szerszym kontekście kulturowym.
EN
The article draws attention to two seemingly different approaches to the creation of an architectural form: the symbolic and the expressive, both in the context of their confrontation, and symbiosis. Symbol clearly supports the generation of the visual communication, while the escalation of the expression prevents a creativity from escaping in the literality and also it enriches the work of an individual element. Both those trends complementary creates the mechanism of modern architecture development, which obviously requires a consideration in the background of the extensive cultural context.
Wśród pól badawczych dotyczących problematyki miast średnich, jest jedno szczególnie ciekawe i rzadko spotykane. Dotyczy ono takich miast - lub takiego miasta średniej wielkości - które dzięki niezwykłemu zbiegowi uwarunkowań, zostaje wyniesione do godności stolicy. Może to być stolica: państwa, kultury, handlu i przedsiębiorczości, sportu a nawet rozrywki, uciech i hazardu. W tym zbiorze oczywiście status stolicy państwa jest szczególnie prestiżowy dla miasta średniej wielkości. Taki właśnie przykład został niniejszym przebadany i przytoczony. Jest nim stolica Macedonii - Skopje. To unikalne miasto - ważny świadek europejskiej historii, zostało tutaj ukazane w panoramie czasoprzestrzennej. Szczególnie wydobyte zostały trzy urbanistyczno-architektoniczne czasokresy. Są to: pierwotna ewolucja ku statusowi miejskiemu i mini - metropolitalnemu w regionie; - z kolei tragiczny czas katastrofalnego trzęsienia ziemi i fascynującej modernistycznej /późno modernistycznej odbudowy; - wreszcie czasy najnowsze - skrajnie konserwatywny/wsteczny kulturowo Program Skopje 2014. Jest on wykwitem niezdrowej sytuacji politycznej, wynikającej z równie patologicznej wersji transformacji ustrojowej na Bałkanach po 1989 roku. przejawia się zdumiewającym, kiczowatym neo - socrealizmem XXI wieku.
EN
In the fields of scientific research concerning medium-size towns/cities, there is always one that is extraordinary, attractive and rare. Depending on the towns/cities - or the one special town/city - in medium size, which thanks to an unusual set of coincidences or circumstances, is elevated to the position of the capital. It can be a capital of: a state, the culture, of trade and business, sports and even of pleasure, hedonism and gambling. Within this selection surely the position of the capital of a state is particularly prestigious, for a medium-size town/city. Such a sample has been hereby examined and described. This is the capital of the state of Macedonia - Skopje. This unique town/city - an important witness of European history, is here presented as a time-space panoramic view. Exposed are the three urban-architectural time-periods. The first is a period of a primary evolution; from origins - towards a status of a town and specifically a regional mini-metropolis. The second is the tragic time of the catastrophe of the earthquake and the fascinating rebuilding of the modern/late-modern city. Finally - there is contemporary, extremely conservative/reactive Program Skopje 2014. It is the result of an insane political situation, as a result of pathological transformation in the Balkan region after 1989. It occurred in a surprising, kitschy neo-socrealism of the 21st Century.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.