W pracy, opierając się na dostępnych danych literaturowych i wieloletnich doświadczeniach własnych, przedstawiono charakterystykę nowej generacji stopów żarowytrzymałych na osnowie fazy międzymetalicznej TiAl, konkurencyjnych wobec konwencjonalnych stopów tytanu oraz nadsto-pów niklu. Scharakteryzowano skład chemiczny i właściwości różnych generacji stopów należących do tej grupy. Charakteryzując poszczególne etapy rozwoju tych stopów w okresie ostatnich kilkudziesięciu lat, starano się udzielić odpowiedzi na pytania:, jaki jest stan aktualny i perspektywy dla tych stopów, jakie bariery należy pokonać i problemy rozwiązać, aby stały się one zamiennikami drogich i ciężkich nadstopów niklu? Omówiono podstawowe technologie wytwarzania stopów na osnowie fazy międzymetalicznej TiAl, ze szczególnym uwzględnieniem oryginalnej technologii wytapiania w indukcyjnych piecach próżniowych z pokrytymi powłoką ochronną tyglami ceramicznymi. Wykazano możliwości wytwarzania za pomocą tej technologii stopów o czystości i właściwościach porównywalnych z czystością i właściwościami analogicznych stopów wytopionych w piecu z tzw. "zimnym tyglem". Stwierdzono, że stopy te nadają się do przetwarzania do postaci półwyrobów i gotowych wyrobów z wykorzystaniem procesów odlewania i przeróbki plastycznej na gorąco. W celu wyeliminowania niekorzystnego wpływu rozmiarów ziarna na właściwości stopów na osnowie fazy międzymetalicznej TiAl i trudności związane z kształtowaniem rozmiarów ziarna w procesach technologicznych, do jego rozdrabniana zaproponowano nową autorską metodę wieloetapowej obróbki cieplnej, której najważniejszymi etapami są: cykliczna obróbka cieplna i wyżarzanie niezupełne. Uzyskane wyniki badań wykazały, że może być ona efektywnym sposobem kształtowania rozmiarów ziarna i właściwości półwyrobów i gotowych wyrobów wykonanych z tych stopów, niezależnie od ich kształtu i wielkości, co dotychczas się nie udawało lub udawało w ograniczonym zakresie.
EN
In this work, basing on the literature information and own many years' experiences presented characteristic of new class creep resistance TiAl intermetallic phase based alloys, competitive to classical titanium alloys and nickel-based superalloys. It was characterized chemical composition and properties of various generation of this group alloys. On the basic of development stage knowledge of these alloys, in the past two-decade, it was looking for the answers about current state and prospects of TiAl intermetallic based alloys. It was reflected too, what barriers and problems must be solved before these alloys effectively replace the expensive and heavier nickel-based superalloys. It was discussed a fundamental production technologies of TiAl intermetallic phase based alloys, with particular regard the original technology of vacuum furnaces induction melting with ceramic crucibles covered protective coating. It was showed possibility of production by this technology alloys about purity and properties compared with analogous alloys melted in furnace with "cold crucible". It was affirmed that alloys are suitable to processing to form of semi-finished and finished products with using casting and hot working processes. For the elimination of unfavourable influence of grain size on TiAl intermetallic phase based alloys properties and difficulties connected with grain size forming in the technological processes proposed new, complimentary multi-stage heat treatment method of grain refining. The most important stage of this treatment are: cyclic heat treatment and under annealing. The investigation results showed, that proposed heat treatment is allowed to effective method of forming grain size and properties of semi-finished and finished products made of these alloys, aside from their shape and dimension, what was not successful so far or pretended in limited range.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.