Cogeneration is one of the leading technologies. Over time, it has been activated by almost all developed and actively developing countries in the world. However, achieving high energy efficiency when investing in such production is not an absolute rule but a matter of a thorough technical and economic assessment of the existing conditions. The management teams of textile enterprises usually focus on improving the economic and operational results, but despite the benefits of cogeneration, they do not want to take risks in its implementation because it is related to large strategic investments in the sector. Conducting research to identify and analyze the specific operating conditions of the textile enterprise in question will allow for the analysis of the possibility of introducing cogeneration. Looking at the structure of the energy consumption of the two types of energy (heat and electricity), the dynamics of prices and the geographical location are a prerequisites for studying the possibilities of introducing joint production of heat and electricity at a large textile enterprise. In the publication, an analysis of primary energy consumption was performed, a heat balance of the considered enterprise was drawn up, and objective economic and technical parameters based on the characteristics of the technology were derived. Based on the analysis of the obtained results, conclusions have been drawn regarding the possibilities of implementing joint extraction of heat and electricity in textile enterprises. The scientific novelty has been demonstrated by applying a new approach for a complete solution, aiming to achieve cleaner production and increase the energy efficiency of the considered textile enterprise.
PL
Kogeneracja jest jedną z wiodących technologii. Z biegiem czasu została wprowadzona przez prawie wszystkie rozwinięte i aktywnie rozwijające się kraje na świecie. Jednak osiągnięcie wysokiej efektywności energetycznej przy inwestowaniu w taką produkcję nie jest absolutną regułą, ale kwestią dokładnej oceny technicznej i ekonomicznej istniejących warunków. Zarządy przedsiębiorstw tekstylnych zazwyczaj koncentrują się na poprawie wyników ekonomicznych i operacyjnych, ale pomimo korzyści płynących z kogeneracji, nie chcą podejmować ryzyka związanego z jej wdrożeniem, ponieważ wiąże się to z dużymi inwestycjami strategicznymi w sektorze. Przeprowadzenie badań mających na celu identyfikację i analizę specyficznych warunków funkcjonowania danego przedsiębiorstwa włókienniczego pozwoli na analizę możliwości wprowadzenia kogeneracji. Spojrzenie na strukturę zużycia dwóch rodzajów energii (ciepła i energii elektrycznej), dynamikę cen oraz położenie geograficzne są przesłankami do zbadania możliwości wprowadzenia wspólnej produkcji ciepła i energii elektrycznej w dużym przedsiębiorstwie włókienniczym. W artykule przeprowadzono analizę zużycia energii pierwotnej, sporządzono bilans cieplny rozpatrywanego przedsiębiorstwa oraz wyprowadzono obiektywne parametry ekonomiczne i techniczne oparte na charakterystyce technologii. Na podstawie analizy uzyskanych wyników wyciągnięto wnioski dotyczące możliwości wdrożenia wspólnego pozyskiwania ciepła i energii elektrycznej w przedsiębiorstwach tekstylnych. Wykazano nowatorskie podejście naukowe poprzez zastosowanie nowego podejścia do kompletnego rozwiązania, mającego na celu osiągnięcie czystszej produkcji i zwiększenie efektywności energetycznej rozważanego przedsiębiorstwa tekstylnego.
W artykule przedstawiono stan wykorzystania energii geotermalnej w wybranych krajach UE w dwóch kierunkach: w procesie produkcji energii elektrycznej oraz do wytwarzania ciepła. W Polsce udział zainstalowanej mocy energii elektrycznej pochodzącej z energii geotermalnej wynosi zaledwie 0,27% mocy pozyskanej ze wszystkich źródeł OZE, zaś pozyskanie ciepła jest odpowiednio na poziomie 26,03%. Zwrócono uwagę, że zasoby geotermalne są użytkowane na różne sposoby i z różną intensywnością. W globalnym wykorzystaniu tej energii pierwsze miejsce zajmują geotermalne pompy ciepła. O ich wysokim potencjale wdrożeniowym decydują między innymi skala zastosowań i pozytywne opinie dotychczasowych użytkowników, dostępność rozwiązań technicznych w tym zakresie na całym rynku wewnętrznym UE, bogata oferta ze strony producentów pomp i instalatorów, często wzbogacona o możliwość współpracy z systemami fotowoltaicznymi czy magazynowaniem ciepła, a także możliwość uzyskania wsparcia finansowego inwestycji. Dopiero drugie miejsce w aspekcie wykorzystania energii geotermalnej zajmuje ciepłownictwo sieciowe. W tym przypadku koszty przedsięwzięcia niezwykle wzrastają w związku z koniecznością wykonania sieci otworów wiertniczych czy ze względu na ryzyko, jakie niesie ze sobą proces poszukiwań horyzontów geologicznych o pożądanych parametrach hydrotechnicznych i do tego w perspektywicznym interwale czasowym. Zaprezentowano wieloletni program rozwoju wykorzystania zasobów geotermalnych w Polsce na lata 2022–2040, a w pewnych obszarach do roku 2050, opublikowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. W ramach realizacji tego programu ustanowiono między innymi projekt pod nazwą „Udostępnienie wód termalnych w Polsce” – dotyczący odwiercenia 15 otworów dla poszukiwania i rozpoznania wyżej wymienionych wód w najbardziej perspektywicznych rejonach kraju pod względem możliwości eksploatacji źródeł geotermii głębokiej. Przedstawiono priorytetowe programy dotacyjne ukierunkowane na rozwój ogrzewnictwa indywidualnego, cieszące się w Polsce bardzo dużym zainteresowaniem. W programach takich jak „Mój Prąd”, „Moje Ciepło”, „Czyste Powietrze” istnieje możliwość uzyskania dofinansowania ze środków unijnych, między innymi do instalowanych pomp ciepła. Omówiono prace badawcze zrealizowane w Instytucie Nafty i Gazu – Państwowym Instytucie Badawczym, między innymi w zakresie możliwości wykorzystania sczerpanych złóż węglowodorów dla celów geotermalnych, biorąc pod uwagę możliwość zastosowania CO2 jako nośnika energii geotermalnej w procesie jego sekwestracji. Zaprezentowano zagadnienia tworzenia numerycznych modeli obiektów geotermalnych, doboru odpowiednich receptur płuczek wiertniczych, zaczynów cementowych czy płynów eksploatacyjnych przy uwzględnieniu podwyższonych temperatur i ciśnień.
EN
The article presents the status of the use of geothermal energy in selected EU countries in two directions: in the process of electricity generation and for heat generation. In Poland, the percentage of installed geothermal power capacity is only 0.27% of the power obtained from all RES sources, while the percentage of obtaining heat is at 26.03%, respectively. It was noted that geothermal resources are used in different ways and with different intensities. In the global utilization of this energy, the first place is occupied by geothermal heat pumps. Their high deployment potential is determined, among other things, by the scale of their use and positive feedback from users to date, the availability of technical solutions in this field throughout the EU internal market, a rich offer from pump manufacturers and installers, often enriched by the possibility of combination with photovoltaic systems or heat storage, as well as the possibility of obtaining financial support for the investment. Only the second place in the aspect of the use of geothermal energy is occupied by district heating. In this case, the cost of the project increases tremendously due to the necessity of drilling a network of boreholes, or due to the risks involved in the process of searching for geological horizons with the desired hydrotechnical parameters and, in addition, in a prospective time interval. A multi-year program for the development of the use of geothermal resources in Poland for 2022–2040, and in certain areas until 2050, published by the Ministry of Climate and Environment, was presented. As part of the implementation of this program, among other things, a project called Making Thermal Waters Accessible in Poland was established with the aim of drilling 15 boreholes for the exploration and prospecting of the aforementioned waters in the most promising areas of the country in terms of the possibility of exploiting deep geothermal sources. Priority subsidy programs aimed at the development of individual heating, which are very popular in Poland, were presented. Programs such as Mój Prąd [My Electricity], Moje Ciepło [My Heat], Czyste Powietrze [Clean Air] offer the possibility of obtaining EU funding for, among other things, installed heat pumps. Research work carried out at the Oil and Gas Institute – National Research Institute was discussed, including the possibility of using depleted hydrocarbon deposits for geothermal purposes, taking into account the possibility of using CO2 as a geothermal energy carrier in the process of its sequestration. Issues of creating numerical models of geothermal objects, selection of appropriate recipes for drilling muds, cement slurries or production fluids, taking into account increased temperatures and pressures were presented.
The paper is intended to determine maximum temperatures in the friction zone of solids. An original model of thermal processes in a miniature test object – environment of a selected contact of asperities – is proposed. Its volume is limited to an area where energy dissipation and wear take place. The discussion is based on an energy balance including temperature variations within the object. An original method of establishing the maximum value of the so-called flash temperature on the basis of an experiment addressing the thermodynamic nature of friction is proposed. A method of determining average density of energy dissipated in a tested volume is specified as well. An analytical description of elementary friction includes physical properties of a material: density, specific heat, hardness; parameters characterising friction and wear, such as coefficient of friction, coefficient of wear, nominal unit pressure, specific work of wear, unit work of mechanical dissipation, temperature of friction surface, temperature of the immediate environment of surface asperities contact, mass of energy dissipation area, mass wear, and structure of the energy balance. The proposed description of friction within a contact of surface asperities encompasses analytical dependences that relate all the physical quantities accepted as characteristics of an object and the process inside it to one another. A quantitative evaluation of the maximum temperature and density of dissipated energy is undertaken for a selected instance of tribological testing.
PL
Praca poświęcona jest ustaleniu maksymalnych temperatur w strefie tarcia ciał stałych. Zaproponowano oryginalny model procesów cieplnych zachodzących w miniaturowym obiekcie badań – otoczeniu wybranego styku nierówności. Jego objętość ograniczono do obszaru przestrzennego, w którym zachodzi dyssypacja energii oraz zużywanie. Podstawą rozważań był bilans energii, uwzględniający zmiany temperatury w obrębie tego obiektu. Zaproponowano oryginalny sposób wyznaczania maksymalnej wartości temperatury, tak zwanej temperatury błysku, w oparciu o eksperyment uwzględniający termodynamiczną naturę tarcia. Ponadto ustalono metodę wyznaczania średniej gęstości energii rozpraszanej w badanej objętości. W opisie analitycznym elementarnego zjawiska tarcia uwzględniono własności fizyczne materiału: gęstość, ciepło właściwe, twardość; parametry charakteryzujące tarcie i zużycie, m.in.: współczynnik tarcia, współczynnik zużycia, nacisk jednostkowy nominalny, pracę właściwą zużycia, pracę jednostkową dyssypacji mechanicznej, temperaturę powierzchni tarcia, temperaturę bezpośredniego otoczenia styku nierówności powierzchni, masę obszaru dyssypacji energii, zużycie masowe i strukturę bilansu energetycznego. Zaproponowany opis zjawiska tarcia w obrębie styku nierówności powierzchni stanowią zależności analityczne wiążące ze sobą wszystkie wielkości fizyczne przyjęte jako cechy obiektu i zachodzącego w nim procesu. Ocenę ilościową maksymalnej temperatury i gęstości rozpraszanej energii przeprowadzono dla wybranego przykładu badań tribologicznych.
Centra przetwarzania danych zużywają znaczne ilości energii - ok. 55% na procesy obliczeniowe, czyli funkcjonowanie infrastruktury IT, i ok. 40% na jej chłodzenie. Pomimo ciągłego poprawiania ich efektywności energetycznej i zwiększania temperatur, w których centra danych mogą poprawnie pracować, rosnąca gęstość obliczeniowa serwerów i coraz większa liczba upalnych dni sprawiają, że zapotrzebowanie na energię tych obiektów jest wciąż duże. Dla ich bilansu energetycznego niezbędne jest wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i jej odzysk (reuse) oraz rozsądne gospodarowanie zasobami, np. wodą.
Artykuł opisuje rezultaty i doświadczenia z rocznej eksploatacji pierwszej w Polsce mikrosieci energetycznej. W artykule wyjaśniono zasadę działania mikrosieci na przykładzie instalacji pilotażowej Grupy TAURON. Oprócz tego poddano analizie profile produkcji energii przez źródła odnawialne i sumaryczne profile zapotrzebowania w obrębie instalacji, z uwzględnieniem zmian w ujęciu rocznym i dobowym. W sposób skrótowy omówiono zalety płynące z wykorzystania mikrosieci m.in. zwiększenie lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, poprawa lokalnych parametrów energii elektrycznej.
EN
The aim of the study is to present the results and experiences from the one-year operation of the first power microgrid in Poland. The article explains principles of microgrid operation, based on the example of TAURON Group's pilot installation. Energy generation profiles by renewable sources, as well as combined consumption profiles of the facility were analyzed, taking into account changes on an annual and daily basis. The advantages of using microgrids, e.g. increasing local energy security, improving local electricity parameters, were brietly discussed.
Poprawa efektywności energetycznej w odpowiedzi na wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, przeciwdziałanie negatywnym zmianom klimatycznym poprzez dekarbonizację i działania na rzecz zrównoważonego rozwoju, bezpieczeństwo i autonomia energetyczna oraz wdrażanie inteligentnych sieci elektroenergetycznych to tylko niektóre czynniki, które miały wpływ na rosnącą potrzebę rozwijania elastyczności energetycznej.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono bilans ilościowy osadów ściekowych oraz bilans energetyczny w miejskiej oczyszczalni ścieków Kraków-Płaszów. W wyniku przeprowadzonych analiz wykazano, że 85% osadów poddawanych jest termicznej utylizacji, a pozostała część jest wywożona poza teren oczyszczalni. Popioły po spalaniu osadów są zagospodarowywane przez specjalistyczne firmy zewnętrzne (głównie budowlane). Głównym kierunkiem zagospodarowania biogazu jest wykorzystanie go do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Dzięki produkowanej energii możliwe jest 100% pokrycie własnych potrzeb na ciepło i ok. 40 % na energię elektryczną. Dla przedmiotowej oczyszczalni ścieków, w roku 2021, średnia wartość wskaźnika określającego ilość zużytej energii elektrycznej, na 1 m3 ścieków oczyszczonych, wyniosła 0,34 kWh/m3.
EN
The article presents the quantitative balance of sewage sludge and the energy balance at the municipal sewage treatment plant Kraków-Płaszów. As a result of the analyzes, it was shown that 85% of the sludge is subjected to thermal treatment, and the remaining part is transported outside the treatment plant. After burning the sludge, the ashes are managed by specialized external companies (mainly construction ones). The main direction of biogas management is its use for the production of heat and electricity. Thanks to the produced own energy, it is possible to cover 100% of the demand for heat and about 40% for electricity. For the Kraków-Płaszów WWTP, in 2021, the average value of the indicator specifying the amount of electricity consumed, per 1 m3 of treated sewage, was 0.34 kWh/m3.
Zarówno przy projektowaniu, jak i regulacji instalacji przyjmuje się zazwyczaj, że przecieki wewnętrzne w centralach nie występują bądź są na tyle małe, że można je pominąć. Jednak w procesie projektowania i doboru urządzeń oraz rozruchu instalacji wentylacyjnych z centralami wyposażonymi w wymienniki do odzysku ciepła należy zwracać uwagę na kwestię ich szczelności. Wewnętrzne przecieki mogą bowiem powodować zwiększone zużycie energii elektrycznej, co wpływa na bilans energetyczny oraz spadek jakości powietrza wewnętrznego. W najbliższych dwóch latach spodziewane jest wprowadzenie zmian w prawie i normach uławiających identyfikację i rozwiązanie tych zagadnień na etapie projektowania instalacji i doboru central.
Obserwowane w ostatnich latach zainteresowanie poprawą bilansu energetycznego zakładów wodociągowo-kanalizacyjnych zdynamizowało wprowadzanie wielokierunkowych rozwiązań. Od zastosowania bardziej energooszczędnych urządzeń, poprzez usprawnienie algorytmów zarządzających prac obiektów, po wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych, głównie farm fotowoltaicznych, pomp ciepła, czy uzyskiwanego z fermentacji osadów ściekowych biogazu. Jednym z elementów infrastruktury kanalizacyjnej, który można równie poprawić energetycznie jest sieć kanalizacyjna. Od roku 2000 powstało w Polsce ponad 100 tyś. km nowej sieci kanalizacyjnej wraz z pompowniami i przepompowniami [1], które często generują problemy związane z powstawaniem i uwalnianiem siarkowodoru oraz zjawiskiem korozji siarczanowej. Prowadzone badania terenowi nad zastosowaniem systemu bezemisyjnego Transportu Ścieków (BTS) w kanalizacji tłocznej o długości 7 km wykazały, że oprócz głównego celu, jakim jest zapobieganie zagniwaniu ścieków uzyskuje się praktyczne oszczędności energii w prac-przepompowni. Cykliczne płukanie oraz napowietrzanie rurociągu tłocznego sprężonym powietrzem w systemie BTS pozwoliło na przywrócenie pierwotnej sprawności układu oraz energetyczną optymalizację pracy przepompowni ścieków.
Dążenie do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju stawia przed oczyszczalniami ścieków (OŚ) nowe wyzwania. Oprócz dotrzymywania standardów jakościowych w odpływie, obserwuje się dążenie do samowystarczalności energetycznej. Nowym kryterium oceny jest ślad węglowy (CF) określający skumulowaną emisję gazów cieplarnianych generowanych przez OŚ. Celem artykułu był określenie relacji między bilansem energii a śladem węglowym w zrównoważonej gospodarce miejskich OŚ. Dla sześciu obiektów wyznaczono całkowity CF i jego komponenty oraz zidentyfikowano wrażliwe parametry mogące wpływać na niepewność wyników.
Purpose: In many military applications, composite materials have been used because of their high velocity impact resistance that helps absorption and dispersion energy. It is therefore used in armour and vehicles, aircraft and spacecraft that are subjected to impact of various shapes and velocities. Design/methodology/approach: In the theoretical part, the absorption energy equation for the sample was established by constructing an energy balance equation consisting of five types of energies, it is the compressive energy in the first region (the impact region), the tensile energy in the first region, the tensile energy in the second region, the energy of the shear plugging and the friction energy. Findings: It was found in the experiments that the tensile stress value increased by increasing the volume fraction of fibres to the polyester, and the value of compressive stress decreased. Also manufactured different types of impact samples with dimensions (20*20 cm2 ) and deferent thickness. The results were an increase in the amount of energy absorbed by increasing the ratio of the fibre to the polyester. It is found that the greatest effect in the equation of energy balance is the shear plugging energy, in which the value of the energy absorbed reached 38% of the total energy. And in the second degree friction energy, in which the value of the energy absorbed reached 27% of the total energy. while the other energies are relatively small but with important values, except for the tensile energy in the second region, the Kevlar-Polyester (40-60)%, so that the increase was more than four times the previous case. Research limitations/implications: Three types of reinforcing fibres were used: Kevlar, Carbon and Glass fibres with a matrix material as polyester. Six samples are made for tensile and compression testing, Kevlar-Polyester (30-70)%, Carbon-Polyester (30-70)%, Glass-Polyester (30-70)%, Kevlar-Polyester (40-60)%, Carbon-Polyester (40-60)% and Glass-Polyester (40-60)%. Practical implications: On the experimental part, experimental work tests were carried out to determine the mechanical properties of the samples such as tensile and compression tests as well as conducting the natural frequency test conducting the impact test by bullet to identify the effects and penetration incidence and compare this with the theoretical results. Originality/value: In this research high velocity impact is used with a bullet it diameter 9 mm, mass of 8 g, and a semi-circular projectile head with a specific velocity ranging from 210-365 m/s. The effect of the impact is studied theoretically and experimentally. The elastic deformation is increased for increasing the ratio of the fiber to the polyester and the depth of penetration is decreasing. The hybrid sample is affected in absorption energy and decreasing the penetration. Finally calculated for penetration behaviour theoretically and experimentally for different composite materials and comparison for the results calculated.
The paper presents a significant problem related to reasonable use of electric power by the Polish railway. A general principle serving for developing an energy balance is presented, particularly with reference to the traction vehicles. The use of specific energy consumption is emphasized, that enables comparing similar types of railway vehicles. The factors affecting the energy efficiency of the rail system are specified. In conclusion, the future measures allowing to improve this efficiency are itemized.
PL
W artykule przedstawiony został istotny problem związany z racjonalnym wykorzystaniem energii elektrycznej przez polską kolej. Przedstawiona została ogólna zasada tworzenia bilansu energetycznego, a także jej odniesienie do pojazdów trakcyjnych. Podkreślono stosowanie jednostkowego zużycia energii jako narzędzia do porównania podobnego rodzaju pojazdów kolejowych. Zestawione zostały czynniki wpływające na efektywność energetyczną systemu kolei. Na zakończenie artykułu podano kierunki działań mających poprawić tę efektywność.
W pracy przedstawiono model matematyczny procesu hamowania w postaci transmitancji obiektu statycznego pierwszego rzędu, wyznaczony na podstawie danych uzyskanych podczas badań eksploatacyjnych. Do optymalizacji procesu wykorzystano dodatek Solver w arkuszu kalkulacyjnym Excel. We wprowadzeniu przedstawiono analizę teoretyczną modelu hamowania i wykazano, że prowadzi ona do równań różniczkowych nieliniowych.
EN
The paper presents the mathematical model of the braking process in the form of the first order static element transfer function determined on the basis of data obtained during operational tests. The Solver add-on in the Excel spreadsheet was used to optimize the process. In the introduction the theoretical analysis of braking process was presented and it was shown that it leads to nonlinear differential equations.
Article presents comparison of the energetic balance of vehicle powertrain - pure electric vehicle and vehicle equipped with electric hybrid power transmission. Society is more and more often persuaded to buy electric cars as an environmentally friendly solution because they have opinion of ecological vehicles. Electrification in military applications is also widely considered, especially in case of small to medium UGV’s such as wide range of robotic systems introduced to the milatary operations. The article presents the problems of comparing the efficiency and others parameters such as the range of a two presented powertrains. The research was carried out on an small unmanned land platform equipped with a hybrid propulsion system supplied as standard with Diesel power generator and electrically only powered. Energy used for charging of the battery, from tank-to-wheel, was calculated. This also enables to calculate total efficiency of electric and hybrid power transmission. By calculating different capacity of battery and power of generator, it is possible to determine the vehicle range.
Artykuł dotyczy analiz bilansu energetycznego budynku mieszkalnego wzniesionego w latach 30. XX wieku. Oceniano, czy zaproponowane usprawnienia budynku będą istotne z punktu widzenia możliwości dostosowania go do spełnienia wymagań stawianych budynkom pasywnym. Opracowanie sporządzono na potrzeby właścicieli, którzy kierowani względami sentymentalnymi, widzieli konieczność modernizacji obiektu. Analizy wyników wykonanych obliczeń dla proponowanych wariantowych rozwiązań wskazały na konieczność i zasadność termomodernizacji obiektu. Wykonując analizy, brano pod uwagę rosnące wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej przegród, wskaźnika EP oraz rozwijający się trend wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych. Zaproponowane zmiany modernizacyjne i obliczenia związane z bilansem energetycznym posłużyły do wyboru najkorzystniejszego rozwiązania.
EN
The article concerns the analysis of the energy balance of a residential building built in the 1930s. It was assessed whether the proposed improvements to the building would be relevant in terms of adapting it to meet the requirements for passive buildings. The study was prepared for the needs of owners who, guided by sentimental considerations, saw the need to modernize the facility. Analyzes of the results of calculations made for the proposed variant solutions indicated the necessity and legitimacy of thermomodernization of the object. The analysis took into account the growing requirements for thermal insulation of partitions, the EP indicator and the growing trend of the use of energy from renewable sources. The proposed modernization changes and calculations related to the energy balance were used to select the most advantageous solution.
This paper continues a discussion of specific heat cp’ of wear product material at the time of the products’ generation which was initiated in [L. 2]. The very high values of this quantity found on the basis of the laws of mass and energy conservation have inspired further analyses to possibly validate the results. System quantities C and D [L. 2] have played central roles in earlier modelling of the friction and wear of solids. They are determined for a certain range of the temperature of a macroscopic contact of solids Θ and serve the purpose of a merely approximate estimation of minimum cp’. An attempt at determining real values of cp’ for specific Θ without taking C and D into consideration has been undertaken in this study. The discussion was based on the energy balance equation for the stationary friction process which is associated with wear. The significance of friction parameters, the physical properties of a material subject to friction, and some characteristics of the tribological system have been emphasised. The analysis is also designed to determine maximum heat, cp’max, and a range of its variations, cp’min - cp’max. The resultant analytical dependences that characterise friction and its effects are illustrated with examples of selected experiments [L. 10], which were originally designed to estimate values of cp’ [L. 2]. The evaluation of cp’ discovers negligible differences between cp’ and cp’min. Important information has additionally been acquired about the values of the flash temperature, Θo, and its relations to temperature D. No regular impact of on the specific heat of wear products has been determined.
PL
Niniejsza praca jest kontynuacją rozważań o cieple właściwym cp’ materiału produktów zużycia w momencie ich powstawania rozpoczętych w publikacji [L. 2]. Stwierdzone na podstawie zasad zachowania masy i energii bardzo duże wartości tej wielkości są inspiracją do przeprowadzenia dalszych analiz w celu ewentualnego potwierdzenia słuszności uzyskanych wyników. W dotychczasowym sposobie modelowania tarcia i zużywania ciał stałych główną rolę spełniły wielkości systemowe C i D [L. 2]. Są one wyznaczane dla pewnego zakresu temperatury styku makroskopowego ciał Θ i służą tylko przybliżonej ocenie minimalnej wartości cp’. W niniejszej pracy została podjęta próba wyznaczenia realnej wartości ciepła właściwego cp’ dla konkretnej wartości temperatury Θ bez uwzględniania wielkości C i D. Rozważania oparto na równaniu bilansu energii dla przypadku stacjonarnego procesu tarcia, któremu towarzyszy zużywanie. Podkreślono znaczenie parametrów tarcia, własności fizycznych materiału podlegającego zużywaniu oraz niektórych cech systemu tribologicznego. Celem rozważań jest także wyznaczenie maksymalnej wartości ciepła cp’max i ustalenie zakresu zmienności jego wartości cp’min – cp’max. Uzyskane zależności analityczne, charakteryzujące tarcie i jego skutki zilustrowano na przykładach wybranych badań eksperymentalnych [L. 10], które posłużyły pierwotnie do oceny wartości ciepła właściwego cp’ [L. 2]. Ocena wartości ciepła właściwego cp’ pozwala stwierdzić znikome różnice między cp’ i cp’min. Ponadto uzyskano ważne informacje o wartościach temperatury błysku Θo i jej relacji w odniesieniu do temperatury D. Nie stwierdzono regularnego wpływu temperatury Θ na ciepło właściwe powstających produktów zużycia.
Transformacja współczesnej energetyki paliw kopalnych w monizm elektryczny (2050) oznacza szokową zmianę bilansów energetycznych (w artykule przedstawia się dla ilustracji charakterystyczny bilans dla domu jednorodzinnego w Polsce, dla Polski i dla świata). Analiza fundamentalnych podstaw tych zmian (termodynamicznych, elektroenergetycznych, ekonomicznych i społecznych) pozwala sformułować para-dygmaty rozwojowe nowej energetyki: prosumencki, egzergetyczny i wirtualizacyjny (ostatni w odniesieniu do elektroenergetyki). Jest to triplet który ułatwia zaproponowanie nowej architektury rynku energii elektrycznej oraz tworzy możliwość racjonalizacji trajektorii transformacyjnej (2018-2050) za pomocą mechanizmów rynkowych.
EN
Transformation of the energy market, based on of fossil fuels, into electric monism (2050) means a shock change in energy balance (to illustrate this the article presents an example of a characteristic balances for a single-family home in Poland, for Poland and for the world). The analysis of the fundamental foundations of these changes (thermodynamic, electric, economic and social) allows to formulate the following development paradigms of the new energy issues: prosumers, exergy and virtualization (the last one in relation to power industry). It is a triplet that facilitates the proposal of new architecture of the electricity market and creates the opportunity to rationalize the transformation trajectory (2018-2050) by means of market mechanisms.
W artykule zidentyfikowano symptomy kryzysu polskiej elektroenergetyki, któremu przeciwstawiono gwałtowny rozwój energetyki odnawialnej na świecie. Opisano tendencje nakładów inwestycyjnych źródeł odnawialnych oraz magazynów energii. Do badań wykorzystano kaskadowy algorytm sterownia źródłami pozwalający na dobór bilansu wytwórczego klastra na podstawie profili produkcji i zapotrzebowania energii elektrycznej. Przeanalizowano możliwość bilansowania wirtualnego systemu elektroenergetycznego (klastra) produkującego energię elektryczną jedynie ze źródeł odnawialnych oraz obliczono koszty krańcowe produkcji energii elektrycznej dla dobranego (za pomocą algorytmu kaskadowego) bilansu wytwórczego OZE.
EN
The article identifies symptoms of the crisis in the Polish Power Systems, which was contrasted with the rapid RES development in the world. Tendencies of investment expenditures of renewable sources and energy storage are described. The cascade control algorithm was used for the research. Its allows for the selection of the technological structures of sources in the local Energy Cluster based on production profiles and electricity demand. The possibility of balancing a virtual power system (Energy Cluster) which produces electricity only from renewable sources were analysed and the marginal costs of electricity production for the selected RES energy balance were calculated.
W artykule przedstawiono metodę symulacji energetycznej dynamicznego oddziaływania promieniowania słonecznego na przegrodę przezroczystą, która jest możliwa do wykorzystania na potrzeby analiz energetycznych w budownictwie. Stosowanie odpowiednich metod obliczeniowych do modelowania energetycznych właściwości promieniowania słonecznego pozwala na lepsze bilansowanie energetyczne budynków ze względu słoneczne zyski ciepła. Prezentowany model obliczeniowy umożliwia określanie chwilowej wzajemnej konfiguracji przestrzennej Słońce – przegroda, wyznaczanie kąta padania promieniowania słonecznego oraz określanie nasłonecznionej powierzchni okna wbudowanego w tę przegrodę. Model wyznacza gęstość strumienia ciepła od promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni przegrody w zależności od jej orientacji i nachylenia, bazując na danych klimatycznych obejmujących jedynie natężenie bezpośredniego i rozproszonego promieniowania słonecznego na powierzchnię horyzontalną. Zaprezentowano wyniki przykładowych symulacji potwierdzających funkcjonalność modelu i możliwość jego implementacji w zastosowaniach inżynierskich.
EN
The article presents a method of solar energy simulation of dynamic interaction of solar radiation on a transparent façade, which is possible to be used for the needs of energy analysis of the buildings. The use of appropriate calculation methods for modeling the energy properties of solar radiation allows better energy balancing of buildings due to solar heat gains. The presented calculation model enables to determine the instantaneous spatial configuration between the Sun and facade, determination of the incidence angle of solar radiation and determination of the sunlit surface of the window embedded in the building partition. The model determines the solar radiation heat flux density reaching the surface of the window, depending on its orientation and slope, based on climatic data covering only the intensity of solar radiation to the horizontal surface. The results of exemplary simulations confirming the functionality of the model and the possibility of its implementation in engineering applications are presented.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.