Environmental protection issues emerged in NATO’s political concepts in the last decades of the 20th century. Until the end of the 1980s, the Alliance was preoccupied with Cold War confrontation. In the 1990s, the geopolitical and geostrategic situation shifted. New countries joined the Alliance, and interest in environmental protection increased globally. The Pact member states began to realise the importance of environmental security. New concepts and trends emerged. Appreciating the importance of environmental protection, NATO quickly joined the mainstream of scientific research and practical projects. Their goal was, and is, to understand the causes of environmental degradation and its implications, especially in the context of safety, and to take appropriate remedial measures. NATO has been facing environmental security challenges for many years. This includes climate change, extreme weather conditions, sea level rise, risk of flooding, depletion of natural resources, land degradation, desertification and pollution. These are factors that can ultimately lead to humanitarian disasters, regional tension and violence. NATO’s latest 2030 Strategic Concept highlights the security impact of climate change resulting from a lack of proper environmental protection as the Alliance’s primary focus. At a time of progressive environmental threat, accompanied by rapid climate change, the activities of the Alliance in the field of ensuring environmental security cannot be overestimated.
PL
Kwestie ochrony środowiska pojawiły się w koncepcjach politycznych NATO w ostatnich dekadach ubiegłego wieku. Do końca lat 80. XX w. Sojusz zaabsorbowany był konfrontacją wynikającą ze scenariusza zimnej wojny. Lata dziewięćdziesiąte przyniosły zmienione sytuacje geopolityczną i geostrategiczną. Nowe państwa przystąpiły do Sojuszu, a w skali globalnej nastąpił znaczący wzrost zainteresowania problematyką ochrony środowiska. W krajach członkowskich Paktu zaczęto sobie uświadamiać znaczenie bezpieczeństwa środowiskowego. Pojawiły się nowe koncepcje i trendy. Doceniając znaczenie ochrony środowiska NATO szybko włączyło się w nurt badań naukowych i praktycznych przedsięwzięć. Ich celem było i jest poznanie przyczyn degradacji środowiska naturalnego, implikacji towarzyszących temu zjawisku, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa oraz podejmowanie odpowiednich środków zaradczych. NATO od wielu lat zajmuje się wyzwaniami bezpieczeństwa związanymi ze środowiskiem. Obejmuje to zmiany klimatu, ekstremalne warunki pogodowe, podnoszenie się poziomu morza, ryzyko powodzi, wyczerpywanie się zasobów naturalnych, degradację gruntów, pustynnienie i zanieczyszczenia. Są to czynniki, które mogą ostatecznie prowadzić do katastrof humanitarnych, napięć regionalnych i przemocy. Najnowsza koncepcja strategiczna NATO 2030 podkreśla wpływ zmian klimatycznych na bezpieczeństwo, wynikających z braku należytej ochrony środowiska, jako główny punkt zainteresowania Sojuszu.
The purpose of this paper was to prove that the standards for environmental friendliness set out by international law require the states to carry out Health Impact Assessment (HIA) before implementation of public or private investments having a potential human health impact even if national legal systems do not require it. The analysis of both soft international law and treaty law, as well as the case-law of international courts and tribunals show that Environmental Impact Assessment (EIA) is the international law ius cogens. At the same time the human right to information and protection of life and health are regarded as fundamental human rights. According to the authors it means that carrying out proper Environmental Impact Assessment without Health Impact Assessment is not possible. It would be contrary to the human right to information and the obligation of the authorities to provide citizens with active transparency mentioned by the Inter-American Court of Human Rights and with the principle of fair balance developed in the case-law of the similar European Court together with the objective on sustainable development adopted in Agenda 2030. According to the authors Health Impact Assessment is an immanent and integral part of environmental impact and the possible absence of provisions in the national law requiring investors to carry out HIA where EIA is necessary, does not justify the failure to assess.
PL
Celem niniejszej publikacji było wykazanie, że wyznaczone przez prawo międzynarodowe standardy ochrony środowiska wymagają od państw przeprowadzania oceny oddziaływania na zdrowie przed realizacją inwestycji publicznej lub prywatnej, która mogłaby potencjalnie oddziaływać na zdrowie nawet wówczas gdy nie wymagają tego krajowe porządki prawne. Analiza zarówno miękkiego prawa międzynarodowego, jaki i prawa traktatowego oraz orzecznictwa międzynarodowych sądów i trybunałów wskazuje, że ocena oddziaływania na środowisko jest międzynarodowym prawem ius cogens. Równocześnie prawo człowieka do informacji oraz ochrony życia i zdrowia uznawane są za fundamentalne prawa człowieka. Oznacza to w ocenie autorów, że przeprowadzenie prawidłowej oceny oddziaływania na środowisko z pominięciem kwestii odziaływania na zdrowie człowieka nie jest możliwe. Byłoby sprzeczne z prawem człowieka do informacji, oraz z obowiązkiem rządów zapewnienia obywatelom aktywnej przejrzystości, o której wspomina Międzyamerykański Trybunał Praw Człowieka, czy z zasadą fair balance wypracowaną w orzecznictwie adekwatnego Trybunału w Europie oraz z celami zrównoważonego rozwoju przyjętymi w Agendzie 2030. Zdaniem autorów ocena oddziaływania na zdrowie jest immanentną i integralną częścią oceny oddziaływania na środowisko, zaś ewentualny brak w prawie krajowym przepisów nakładających na inwestora obowiązku przeprowadzenie oceny oddziaływania na zdrowie, tam gdzie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie uzasadnia zaniechania przeprowadzenia tej oceny.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Environmental security is rapidly becoming a significant topic of present interest all over the world, and environmental modelling has a very high priority in various scientific fields, respectively. Different optimizations of the Latin Hypercube Sampling algorithm have been used in our sensitivity studies of the model output results for some air pollutants with respect to the emission levels and some chemical reactions rates.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Opisano i zweryfikowano hipotezy badawcze dotyczące wpływu zmian w prawodawstwie polskim z uwzględnieniem prawa międzynarodowego na efektywność gospodarki odpadami w Polsce. Dokonano przeglądu instrumentów prawnych na tle uwarunkowań ekonomicznych oraz określono ich wpływ na efektywność gospodarki odpadami w Polsce w okresie poprzedzającym uchwalenie pierwszej ustawy o odpadach z 1997 r. oraz tych uchwalanych w latach 1997–2019. Uwzględniono dostępne dane statystyczne w zakresie gospodarki odpadami w Polsce w latach 1997–2000 (I ustawa o odpadach), w latach 2001–2012 (II ustawa o odpadach, okres przejściowy po wejściu Polski do UE i wdrażaniu przepisów dyrektywy odpadowej z 2008 r.), w latach 2013–2017 (III ustawa o odpadach) oraz w latach 2018–2019 (IV ustawa o odpadach – obowiązujący stan prawny). Efektywność gospodarki odpadami określano na podstawie wyników analizy ilości odpadów poddawanych procesowi odzysku w stosunku do tych poddawanych unieszkodliwianiu. Uwzględniono również dane dotyczące składowania odpadów w poszczególnych okresach oraz sposobów postępowania ze szczególnymi rodzajami odpadów (opakowania po materiałach niebezpiecznych, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, pozostałości po pojazdach wycofanych z eksploatacji). Wykorzystanie tych instrumentów, orzecznictwa oraz danych statystycznych umożliwiło sformułowanie postulatów w zakresie udoskonalenia gospodarki odpadami w odniesieniu do obowiązującego stanu prawnego.
EN
A review, with 31 refs., of amendments to the regulations on maintaining cleanliness and order in community of Poland. The effectiveness of waste management was evaluated on the basis of waste amts. subjected to the recovery process in relation to the waste which was disposed.
Environmental safety management contributes to sustainable development. Sustainable development is a consequence of global ecological and social threats. The natural potential of the Earth is running out, which is confirmed by worsening indicators of Living Planet Index and Ecological Footprint. Acceleration of sustainable development is particularly important to production enterprises. Production enterprises use the majority of the world’s non-renewable resources and they are largely responsible for environmental pollution. The negative influence of the enterprises on the environment can be stopped by transforming them into sustainable enterprises. Sustainable top managers should play a key role in this process. Sustainable top managers constitute a new currently emerging category of leaders. They possess knowledge and experience in both management as well as sustainability. Their features include social and ecological sensitivity, innovation and the ability to convince and motivate employees within the scope of sustainable development as well. Their objective is to create an organization whose mission, strategy and operational action programmes include ecological and social initiatives. Due to this, sustainable development is becoming an important and permanent element of enterprise functioning. Sustainable leadership constitutes a key challenge for top managers which they should accept for the benefit of future generations. The support of environmental safety management by sustainable top managers promotes its implementation in enterprises thanks to their knowledge and ecological sensitivity as well as engaging in sustainable development.
The need of ensure the safety in the realised industrial processes results directly from their negative influence both on environment and workers’ health, and, as a result - the associated material losses. Safety management must be based on the risk management, results of which are the basis of risk acceptability assessment and taking action of the systemic character directed on risk minimisation. Those actions should guarantee technical condition of the used technological installations and monitoring and control equipment as well as organisational solutions, which in the effective manner are going to minimise the probability of occurrence of environmental and occupational accidents, and - in the case of their occurrence - minimise the influences. Therefore research on the practical solutions of process safety assurance, both in the regular conditions of work and in the time of the emergency are of the crucial meaning. That is why the value of the paper is being constituted by the authorial model of operational control, which aim is to guarantee the process safety from the perspective of the both: technical and occupational safety. The worked out model is the systemic tool giving the guidelines of operational management and allowing for the homogeneous management in the range of environmental safety and occupational safety and on the basis of - being the fundamental element of the model - risk management. The worked out model can be implemented in case of any organisation which wants to assure the safety of the realised processes by risk and system management.
The article is devoted to the study of the influence of personnel validation on the efficiency of the enterprise management system. These components of validity, such as the accordance of a person's qualifications to the position occupied or applied for (vacancy profile), education by specialty and other characteristics of an individual labor supply, etc., are the key determinants in the selection of managers and contribute to the effective application of their specific management functions and the transformation of the latter through the management methods into effective management decisions. Confirmation of the certainty of such an impact are the results of applied research in the area of responsibility of environmental managers (for example, the dependence of the level of environmental safety of the enterprise on the validity of environmentalists). The management of railway transport enterprises (RTE) of the joint stock company "Ukrainska zaliznytsia" (JSC "Ukrzaliznytsia") was selected for analysis, the competence of which concerns the use of natural resources and environmental protection (environmentalists) as one of the components of sustainable development. The method of integrated assessment of the level of ecological safety is proposed based on the application of taxonomic analysis, which provides the opportunity to use a scenario approach to the development of situations taking into account the different levels of validity of RTE environmentalists.
PL
Artykuł poświęcony jest badaniu wpływu walidacji personelu na efektywność systemu zarządzania przedsiębiorstwem. Elementy ważności, takie jak zgodność kwalifikacji danej osoby z zajmowanym lub wnioskowanym stanowiskiem (profil wakatu), wykształcenie według specjalności i inne cechy indywidualnej podaży pracy itp., są kluczowymi wyznacznikami wyboru menedżerów i przyczyniają się do skutecznego stosowania ich specyficznych funkcji zarządzania i przekształcania tych ostatnich poprzez metody zarządzania w skuteczne decyzje zarządcze. Potwierdzeniem pewności takiego wpływu są wyniki badań prowadzonych w obszarze odpowiedzialności menedżerów środowiska (np. zależność poziomu bezpieczeństwa środowiskowego przedsiębiorstwa od ważności ekologów). Zarządzanie przedsiębiorstwami transportu kolejowego (RTE) spółki akcyjnej „Ukrainska zaliznytsia” (JSC „Ukrzaliznytsia”) zostało wybrane do analizy, której kompetencja dotyczy wykorzystania zasobów naturalnych i ochrony środowiska (ekologów) jako jednego ze składników zrównoważonego rozwoju. Zaproponowano metodę zintegrowanej oceny poziomu bezpieczeństwa ekologicznego w oparciu o analizę taksonomiczną, która daje możliwość zastosowania podejścia scenariuszowego do rozwoju sytuacji z uwzględnieniem różnych poziomów ważności ekologów RTE.
Water resources are crucial issues in sustainable development. From an economic perspective lack of clean water leads to long-lasting effects on human capital and growth. The key problem is to what extent can we give up on the economic growth to preserve the natural resources for future generations. Progress in monitoring will be critical in ensure to achieving sustainable development goals. However monitoring of the status quo is not the only strategy. The better one is monitoring of pollutants discharging in order to prevent or at least to limit their amounts. At present, the afore mentioned monitoring is not carried out with respect to municipal effluents despite the fact that these contaminants are found in the treated wastewater and should be monitored to avoid pollution of surface waters. The types of micropollutants that should be monitored have to be chosen individually for each wastewater treatment plant (WWTP) depending to local conditions that allows to fullfill the tasks in sustainable development. Recent changes in Polish legislations relying on which organic micropollutants are considered when classification of surface and underground water is made, are the proper directions.
PL
Zasoby wodne są kluczowym elementem zrównoważonego rozwoju. Z punktu widzenia ekonomii brak czystej wody prowadzi do długofalowych skutków dla rozwoju i wzrostu ludzkości. Kluczowym pytaniem jest co można zrobić, aby rozwój ekonomiczny odbywał się w sposób pozwalający na zachowanie zasobów naturalnych dla przyszłych pokoleń? Postęp w sposobie monitorowania będzie krytyczny dla sprawdzenia i oceny stopnia realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Monitorowanie stanu istniejącego nie jest odpowiednio skuteczną metodą. Lepszą strategią jest monitorowanie zrzutów zanieczyszczeń, tak aby można było im zapobiegać lub je ograniczać. Obecnie tego rodzaju monitoring nie jest stosowany w odniesieniu do odpływów z oczyszczalni ścieków komunalnych pomimo tego, że wyniki badań wskazują, że organiczne mikrozanieczyszczenia występują powszechnie w oczyszczonych ściekach. Z tego względu należałoby wprowadzić obowiązek monitorowania stężeń wybranych mikrozanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych. Zakres monitoringu powinien być dobrany indywidualnie dla każdej oczyszczalni ścieków w zależności od lokalnych czynników, co pozwoli na realizację zasady zrównoważonego rozwoju. Dobrym kierunkiem jest natomiast wprowadzony w Polsce obowiązek monitorowania wybranych organicznych mikrozanieczyszczeń w wodach powierzchniowych i podziemnych.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W publikacji dokonano analizy metody szczelinowania za pomocą ditlenku węgla w stanie nadkrytycznym, opracowanej przez pracowników naukowych Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Analiza polegała na identyfikacji elementów sekwencji procesu szczelinowania opartego na Patencie nr 222247, wraz z ich oddziaływaniem na otaczające środowisko naturalne. Wskazano wstępną ocenę potencjalnego wpływu każdego etapu procesu szczelinowania na otaczające środowisko. Rozszerzono zakres potencjalnego umniejszonego wpływu na środowisko naturalne procesu jako całości, jak i poszczególnych etapów szczelinowania. Wymienione rozszerzenie zakresu oparto na perspektywicznych wybranych innowacjach w zakresie obsługi samego procesu szczelinowania dzięki zastosowaniu alternatywnych rozwiązań w zakresie transportu czy też pozyskania źródeł dostaw niezbędnej energii elektrycznej. W ostatecznym rezultacie stworzono zarys, optymalnego pod względem emisji, hipotetycznego cyklu życia procesu szczelinowania opartego na rozwiązaniu WAT. Artykuł jest kolejnym elementem cyklu analiz [2] nad przyjętym modelem LCA optymalnego pod względem ekologii procesu wydobycia gazu z łupków, w dalszej perspektywie także w zakresie LCC i SLCA, co warunkuje dostępność niezbędnych rzeczywistych danych do dalszych badań.
EN
The paper examines the fracking method of using supercritical carbon dioxide, developed by scientist staff of The Military University of Technology in Warsaw. The analysis was carried out by identification of elements of the fracking process sequence based on Patent No. 222247 by showing those which may affect the surrounding environment. The preliminary assessment of the potential impact on the environment of each stage of the fracking method was provided. The scope of the potential of reduced environmental impact of the fracking process as a whole and at its individual stages was expanded. The mentioned extension was based on prospective selected innovations to support the fracking process by solutions of alternative transport or sourcing of the necessary electricity supplies. The outline of the optimal level of emissions of the hypothetical life cycle of the waterless fracking process was developed. The paper is another element of the list of analyses [2] of LCA of the shale gas extraction process that is ecologically optimal. The analyses also will be conducted in the LCC and SLCA areas which are provided that available of necessary real data for further research in the long term.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W publikacji przeanalizowano wybrane, możliwe do zastosowania rozwiązania techniczno-technologiczne, związane z wpływem na otoczenie, środowisko naturalne i potencjalne zasoby. Wpływ ten analizowany jest na różnych kluczowych etapach towarzyszących procesowi wydobycia gazu z łupków. Podstawą do dalszych badań jest dokonana wcześniej identyfikacja etapów procesu wydobycia gazu niekonwencjonalnego [3]. Poszczególne, wybrane innowacje i rozwiązania technologiczne związane z danym etapem sklasyfikowano oraz opisano wskazując cechy wpływające na złagodzenie niekorzystnych oddziaływań na otoczenie. Podstawą waluacji było wskazanie i wstępnie zdefiniowana ocena możliwego wpływu każdego prezentowanego procesu technologicznego na zmiany w otaczającej infrastrukturze, środowisku i zasobach naturalnych, czy też, o ile to możliwe, sugerowanie modyfikacji przywołanych rozwiązań, których zastosowanie może jeszcze bardziej pozytywnie wpłynąć na zmniejszenie oddziaływania na środowisko. Opisano potencjalny wpływ na możliwość zmniejszenia negatywnego wpływu na środowisko naturalne poszczególnych możliwych rozwiązań oraz wskazano możliwe emisje do atmosfery i gleby z teoretycznym oszacowaniem ich umniejszonego negatywnego środowiskowego potencjału. Wymieniony wpływ oparto na szerokim wachlarzu wybranych zagadnień, począwszy od innowacji w zakresie udoskonaleń organizacji samego procesu poprzez zastosowanie alternatywnych rozwiązań w zakresie szczelinowania hydraulicznego czy też na modyfikacjach sprzętowo/materiałowych osprzętu wiertniczego skończywszy. Wskazanie optymalnego pod względem emisji, hipotetycznego cyklu życia kopalni gazu łupkowego, który będzie oparty na najbardziej perspektywicznych rozwiązaniach. Artykuł jest wstępem do dalszych badań nad przyjętym modelem LCA optymalnego proekologicznego procesu wydobycia (później również LCC) w miarę pozyskiwania niezbędnych rzeczywistych danych.
EN
The paper examines selected technical and technological solutions which are possible to use with the their relation to the impact on the ambience, the environment and resources. The mentioned effect was analysed at key stages accompanying to the process of shale gas production. The further research was conducted for the basis of early identification of the stages of the unconventional gas production [3].The selected innovations and technological solutions with relation to the stage of classified and were described by pointing out the features that influence to mitigate the adverse effects on the environment. Then was made a preliminary valuation of a given set of solutions and the technology trends. The basis of valuation was identification and the pre-assessment of the possible impact of each the process of technological change in the surrounding infrastructure, the environment and natural resources or to suggest possible modifications of the mentioned solutions, the use of which could have more positive impact on reducing the environmental impact. The potential impact was described by the ability to reduce the negative environmental impact of the various possible solutions and the identified possible emissions to the atmosphere and soil with the theoretical estimating of their reduced negative environmental potential. The mentioned above impact was based on a wide range of selected issues as innovation in terms of improvements e.g., the organization of the process, the use of alternatives to hydraulic fracturing or modifications, hardware drilling equipment and materials. The indication of optimal hypothetical and low-emissive life cycle of the mine shale gas will be based on the most promising pro-ecological solutions. The article is an introduction to further research on the created model of LCA (also LCC afterwards) of the optimal environmentally friendly recovery process as far as will be obtained the necessary actual data.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem publikacji jest analiza możliwych etapów technologicznych, mogących występować w cyklu życia gazu łupkowego, pochodzącego z kopalni zlokalizowanej na terytorium RP. Podstawą analizy jest identyfikacja etapów procesu wydobycia gazu niekonwencjonalnego, ze wskazaniem oraz oceną ich potencjalnego wpływu na zmiany w otaczającej infrastrukturze, środowisku i zasobach naturalnych. Analiza obejmuje również określenie ról poszczególnych etapów technologicznych, jaką pełnią w procesie, wraz z opisem stosowanych rozwiązań techniczno-technologicznych i ich charakterystyką, w zakresie oddziaływania na otoczenie. W artykule oparto się na danych z literatury fachowej i konsultacjach eksperckich. Na tej podstawie stworzono możliwy teoretyczny, pełny cykl życia rodzimego gazu łupkowego. Po przeprowadzonej analizie dokonano wstępnego określenia takich elementów przeglądu jak wybór funkcji, jednostki funkcjonalnej, a także efektywności wyrobu i możliwych strumieni odniesienia, mogących posłużyć do dalszych analiz. Elementem kluczowym niniejszego opracowania jest wskazanie potencjalnych granic systemu LCA. Niniejszy artykuł jest wstępem do dalszych badań LCA, oraz w dalszej perspektywie również LCC nad wpływem wydobycia gazu łupkowego na środowisko naturalne na obszarze RP.
EN
The aim of the paper was to analyze the possible technological stages of the life cycle of the shale gas extraction process. The exemplary shale gas mine is set-in on the territory of the Republic of Poland. The base of analysis was to identify the stages of unconventional gas extraction with indication and assessment of their potential impact on changes in the surrounding infrastructure. Especially to the environment and natural resources. The roles of the individual stages were determined if they took place in the process. The applied technical and technological solutions were descripted with their characteristics in terms of impact on the environment. The article was based on data from the study literature and consulted by experts’ knowledge. Then was developed a theoretical possible the life cycle of the shale gas production process. Based on initial analysis were determined elements such as the overview of the selected functions, unit of functionality, also the effectiveness of the product and the possible streams of reference for further analysis at the end. A key’s element of this study was to identify potential boundaries of the system. This article is an introduction to further researches of LCA, and also the LCC in the longer term, in case of the impact of shale gas on the environment in the area of Poland Republic.
To ensure a higher level of safety in the zones endangered by leakage of hazardous substances on the territory of the Moravian-Silesian region, a CHEmical MONitoring system project was implemented - CHEMON. The project aims at reducing the risks of a potential accident with hazardous substances. The article describes the process of selecting the major sources of risks, opportunities and goals of continuous monitoring of hazardous substances (which not only serves to identify the accident occurred, but also to ensure observation of the spread of a toxic cloud), possibilities to use the existing transmission paths of the unified warning and notification system for alerting the population, informing system to alert people at risk in significant buildings and procedure of notification of the Integrated Rescue System of an accident.
PL
Aby zapewnić wyższy poziom bezpieczeństwa na terenach zagrożonych wyciekiem niebezpiecznych substancji w regionie Śląsko-Morawskim, wdrożono projekt polegający na systemie monitoringu składu chemicznego – tzw. CHEMON (od ang. CHEMical MONitoring). Celem projektu jest obniżenie ryzyka potencjalnego zagrożenia ze strony niebezpiecznych substancji. Artykuł opisuje procesy identyfikacji największych źródeł zagrożenia, możliwości i założone cele ciągłej obserwacji niebezpiecznych substancji (która nie tylko służy do informowania o zaistniałym zagrożeniu, lecz również zapewnia obserwację drogi toksycznej chmury), dostęp do istniejących ścieżek transmisji zintegrowanego systemu ostrzegania i zawiadamiania służący do alarmowania ludności, system informujący, który ostrzega ludzi przed ryzykiem występującym w ważniejszych budynkach oraz procedury zawiadamiania o wypadku – Zintegrowany System Ratunków (Integrated Rescue System).
The article reviews modern trends in bio-economy development on the basis of biotechnologies application in environmental safety and agriculture including the genetically modified and other agricultural crops. The article demonstrates that in the implementation of converging NBIC-technologies in agricultural-industrial system is achieved a synergy effect for the development of the bio-economy in the World and Ukraine in following directions: industrial biotechnology (food biotechnology; biotechnology of sea products; biotechnology to increase oil recovery); environmental biotechnology (cleaning soil from pollution; environmentally friendly biocides to protect materials from bio-damage and oxidation; waste water treatment from toxic metals and radio-nuclides; air cleaning, including also cleaning of enterprises’ vent emissions from volatile organic components, etc.); biotechnology in power engineering (modular biotechnological equipment, including bio-reactors and biodiesel).
Since 2011 the German well logging company Bohrlochmessung – Storkow GmbH and the German Leibniz Institute for Applied Geophysics are engaged in the joint research project ‘SAMOLEG – Saltwater monitoring with long electrode geoelectrics’ (electrical resistivity tomography – ERT), with a grant of the German Federal Ministry of Education and Research. The basic concept of SAMOLEG is to use the existing networks of old steel-cased groundwater measuring wells as current injection and voltage electrodes for electrical resistivity tomography measurements in order to obtain deeper access to salt water bearing aquifers than with conventional surface ERT. Permanent wiring of several old wells would give the opportunity to conduct cost-efficient ERT measurements for saltwater monitoring with a high temporal sampling on sites that are threatened by saltwater rise due to anthropogenic (e.g. natural gas /CO2-storage, water production from wells) or natural causes (e.g. decreasing precipitation due to climate change). First model tank and numerical modelling experiments reveal different sensitivities of ‘equal-length’ and ‘unequal-length’ combinations of wells to rising or laterally inflowing saltwater. Field measurements on a test site in Eastern Brandenburg with known groundwater salinization demonstrate the monitoring potential of the SAMOLEG concept.
PL
Od 2011 roku niemieckie przedsiębiorstwo geofizyki otworowej Blm–storkowgmbh wspólnie z Instytutem Leibniza ds. Geofizyki Stosowanej są zaangażowane w projekt badawczy pt. „SAMOLEG – Monitorowanie zasolenia wód podziemnych za pomocą elektrooporowej metody długich elektrod” (tomografia elektrooporowa) – grant Niemieckiego Federalnego Ministerstwa Edukacjii Badań Naukowych. Zasadniczą ideą projektu SAMOLEG jest wykorzystanie istniejącej sieci starych stalowych studni i piezometrów jako elektrod prądowych i pomiarowych w technice tomografii elektrooporowej, w celu dostępu do głębszych zasolonych poziomów wodonośnych, niż mogłoby to mieć miejsce, bazując na konwencjonalnych powierzchniowych metodach elektrooporowych. Trwałe okablowanie kilku studni w wybranej sieci badawczej dałoby możliwość przeprowadzania częstego niskonakładowego monitoringu zasolenia wód w miejscach, które z przyczyn antropogenicznych (np. Magazynowanie gazu lub CO2, zintensyfikowane ujmowanie wód podziemnych) oraz naturalnych (np. Niewielkie opady atmosferycznewywołane zmianami klimatycznymi) zagrożone są podniesieniem się poziomu wód zasolonych. Pierwsze badania laboratoryjne oraz modelowanie numeryczne ujawniły zmienne czułości kombinacji elektrod o równej i różnej długości względem wznosu lub bocznego dopływu wód, natomiast pomiary terenowe we wschodniej Brandenburgii, na polu testowym o znanym zasoleniu wód podziemnych, potwierdziły zakładany potencjał monitoringowy koncepcji SAMOLEG.
W artykule przedstawiono problemy wynikające z rozwoju nanotechnologii, jako źródło ryzyka oraz zagrożeń zdrowotnych i środowiskowych. Rosnąca produkcja i użycie nanomateriałów w sposób nieunikniony prowadzą do ich akumulacji w środowisku, która może mieć groźne implikacje dla człowieka i ekosystemu. Obecność nanocząstek w środowisku niesie poważne, dotychczas jeszcze nie w pełni zidentyfikowane i stwierdzone negatywne skutki zarówno w stosunku do zdrowia ludzkiego, jak i środowiska naturalnego. Cząstki średnicy 30 nm bezproblemowo wnikają do żywych komórek, tym samym mogą powodować trudne do określenia (przy obecnym stanie wiedzy) skutki uboczne. Rozwiązania pozwalające na wykorzystanie nanocząstek w przemyśle pojawiły się całkiem niedawno, zatem nie ma jeszcze wyczerpujących, długofalowych badań wpływu nanocząstek na życie i zdrowie ludzi. W tym celu niezbędny jest dynamiczny rozwój instrumentarium badawczego umożliwiającego wykrywanie nanocząstek i analizę procesów wywoływanych ich oddziaływaniem. Coraz bardziej powszechna obecność nanomateriałów w produktach codziennego użytku wymaga stworzenia odpowiednich prawnych i technologicznych regulacji, by w skuteczny sposób zabezpieczyć konsumenta przed nieświadomym stosowaniem produktów zawierających niebezpieczne dla zdrowia nanomateriały, w tym i nanocząstki. Dokładna ocena ryzyka generowanego obecnością nanocząstek wymaga stosowania efektywnych analitycznych metod określania ich mobilności, reaktywności, katalityczności, ekotoksyczności i trwałości. W technikach tych konieczne jest uniknięcie zakłóceń pochodzących od nanocząstek obecnych w środowisku w sposób naturalny. W artykule wykazano potrzebę monitorowania nanocząstek w procesach wytwarzania i użytkowania. Zaprezentowano dostępne techniki monitorowania nanocząstek w środowisku. Przedstawiono ich podstawowe wymagania oraz zalety i ograniczenia. Omówiono trzy podstawowe etapy procesu monitoringu nanocząstek: pobieranie i przygotowanie próbki, separację nanocząstek oraz ich identyfikację. Wskazano kierunki rozwoju prac badawczych związanych z doskonaleniem metod monitorowania obecności nanocząstek.
EN
The article discusses health and environmental issues accompanying the development of nanotechnologies. The growing production and use of nanomaterials inevitably leads to their accumulation in the environment, which in the future may have harmful effects on the human health and the ecosystem. The negative influence of the presence of nanoparticles on environmental quality and human health has not been fully identified and investigated yet. Particles with 30 nm in diameter can freely penetrate into living organisms and therefore result in serious side effects, which at the current state of the art are difficult to be defined. Solutions allowing for the industrial application of nanoparticles are still pretty new, which means that the results of studies on their influence on human health and life are not comprehensive. Therefore, it is extremely important to boost the development of tools that enable the detection of nanoparticles and the analysis of processes they evoke. The more widespread presence of nanomaterials in everyday goods calls for the introduction of legal and technological regulations that will protect the consumer against the use of products containing nanomaterials and nanoparticles which cause health hazards. A thorough assessment of risk stemming from the presence of nanoparticles requires the use of effective analytical methods for the determination of their mobility, reactivity, catalycity, eco toxicity and life. In such techniques it is necessary to avoid any interferences that come from nanoparticles naturally present in the environment. The article shows the importance of the monitoring of nanoparticles and describes currently available techniques for the monitoring of nanoparticles in the environment. Their basic requirements as well as advantages and drawbacks are presented. Moreover, the three stages of the nanoparticle monitoring process, that is sampling and sample preparation; separation of nanoparticles; and identification of nanoparticles, are discussed. The authors also show future R&D directions aiming at the improvement of methods for the monitoring of the presence of nanoparticles.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.