W artykule przedstawiono przykłady zastosowania automatycznych rejestratorów poziomu wody w badaniach hydrogeologicznych. Wahania wód podziemnych wywołane czynnikami antropogenicznymi, takimi jak m. in. eksploatacja kopalin i wód podziemnych, piętrzenie wód powierzchniowych, mogą charakteryzować się częstą amplitudą zmian. Wykazano, że właściwy dobór częstotliwości pomiaru położenia zwierciadła wody podziemnej jest niezmiernie ważny w interpretacji obserwowanego zjawiska i jakości otrzymanych wyników. Automatyczne rejestratory umożliwiają ciągły pomiar położenia zwierciadła wód podziemnych, dzięki czemu są niezastąpionym narzędziem w badaniach monitoringowych.
EN
The article presents examples of the use of automatic water level recorders in hydrogeological research. Fluctuations in groundwater caused by anthropogenic factors, such as exploitation of minerals and groundwater, damming of surface waters may be characterized by a frequent amplitude of changes. It has been shown that the correct selection of the frequency of measuring the level of the groundwater table is extremely important in the interpretation of the observed phenomenon and the quality of the obtained results. Automatic recorders enable continuous measurement of the groundwater table position, making them an indispensable tool in monitoring research.
The Polish Geological Institute (PGI) was established in 1919 according to the act of the Polish Parliament. Four departments made up the structure of PGI at that time, and one of them was Department of Hydrology. The first head of this Department was Prof. Dr. Romuald Rosłoński, also the professor of the Lwów Technical University. He is recognized as a founder of the Polish hydrogeological school. The term hydrogeology was used in the Polish literature 120 years ago, but has slowly been implemented in science as a separate research field. In the period of time between the First and Second World War the PGI team of hydrogeologists dealt with groundwater resources and water supply, hydrogeological cartography, groundwater geochemistry and hydraulic properties of rocks hosting aquifers and aquitards, and water balances of drainage basins. Hydrogeology at that time was closely connected with regional geology, tectonics and petrology on the one hand and with mining activity and civil engineering on the other hand. After the World War II in 1949, the Section of Hydrogeology was established as a part of the Geological Institute. In 1953 this was renamed the Department of Hydrogeology, with the authorization for scientific activity. The scope of this activity encompassed regional hydrogeological recognition, cartography, hydrogeology of ore deposits and mining, geophysical logging in hydrogeology and drilling diagnosis. Mathematical modeling of groundwater flow started in this Department with the physical, analog simulation in the late 60s. of the 20th century. Results of the regional investigation of groundwater occurrences and geochemistry were presented in many hydrogeological maps prepared under the guidance of Professor C. Kolago. Groundwater resources were estimated both in the regions and the whole country by the team led by Professor B. Paczyński as a head and an editor. The brines, mineralized and thermal groundwaters were identified by this Department in close cooperation with branches of the PGI under direction of B. Paczyński, Z. Płochniewski and J. Dowgiałło from the Polish Academy of Sciences. The alteration and rise of the hydrogeological studies in the PGI took place at the beginning of 2000 due to the twin projects resulted from Poland’s accession to the European Union. There was little time for the EU directives implementation, especially for Water framework directive (FWD) and integrated water resources management to be introduced in practice. To meet these needs, the state hydrogeological survey (SHS) was organized in the PGI. This survey has been established according to Water Law Act from July 18 of 2001. The SHS imposed new duties resulting from the EU Groundwater Directive (2006/118/EU) on the protection of groundwater against pollution and deterioration (Official Journal UE, L 372 from 27.12.2006). There are legal, organizational and research tasks within the monitoring network and water management planning projects, which projects that belong to duties of the SHS. The main tasks of this survey include: groundwater monitoring organization and control and quality and geochemistry control of groundwater resources within groundwater bodies, gathering of hydrogeological data in data banks, analysis of current data and forecast elaboration, documentation of groundwater resources, publication of maps, guidebooks etc. This is the current activity of the hydrogeological team of the Polish Geological Institute.
Racjonalne zarządzanie wyrobiskiem odkrywkowym oraz kierunkiem i zakresem jego rekultywacji jest istotne z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego i środowiskowego. Szczególne znaczenie ma ograniczenie oddziaływania na środowisko wód podziemnych i powierzchniowych w przypadku rekultywacji odkrywki poprzez częściowe lub całkowite jej wypełnienie materiałem allochtonicznym, najczęściej odpadami pogórniczymi z kopalń węgla kamiennego. Dla tego typu obiektów autorka zaproponowała zakres zintegrowanych badań hydrogeologicznych, których zastosowanie pozwoli na docelowy dobór optymalnego kierunku zarządzania wyrobiskiem odkrywkowym i ograniczenie wymywania zanieczyszczeń ze zwałowiska i dalszej ich migracji w wodach podziemnych.
EN
The rational management of the open pit and the direction and scope of its reclamation is important from the point of view of ensuring universal and environmental safety. It is of particular importance to limit the environmental impact on groundwater and surface water in the case of the excavation reclaimed by partial or full filling with allochtonous material, most often with post-mining waste from hard coal mines. For such as objects author proposed a range of integrated hydrogeological research, the application of which will allow for the targeted selection of the optimal management direction of the open pit work and limitation of leaching of pollution from the dump and further their migration in groundwater
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The present study is aimed at characterizing the subsurface geological and tectonic structure in Deir El-Adas area, by using Vertical Electrical Sounding survey (VES) and hydrogeological investigations, in order to determine the causes of the failure for the majority of the wells drilled in the area. The survey data was treated in three different approaches including direct VES inversion, pseudo-2D method and horizontal profiling, in order to maximize the reliability of the data interpretation. The results revealed the presence of a local faulted anticline structure at the top of the Paleogene formation, underneath the basaltic outcrops where Deir El-Adas village is situated. The appearance of this subsurface anticline structure has complicated the local hydrogeological situation, and most likely led to limitation of the groundwater recharge in the area. Moreover, the performed piezometric and discharge maps indicated the presence of a notable groundwater watershed, in addition to feeble water productivity of the wells drilled adjacent to Deir ElAdas, mostly related to the subsurface geological and tectonic settings in the area.
The results of researches conducted in coastal area of the Przyladek Rozewie, were presented in this paper. The monitoring of physicochemical properties and ionic composition of groundwater outflows was carried out in the years 2013–2014 in the investigated area. Hydrogeochemical conditions of the Przyladek Rozewie region is mainly formed by lots of factors like specific marine climate, mineral composition of groundwater medium, depth of groundwater circulation and time of contact between water and rock.
This article explores the current state of research in hydrogeology and the future challenges of fundamental and applied hydrogeology. A bibliometric analysis was conducted in the first part of the paper in order to evaluate groundwater research. It was based on papers published in Hydrogeology Journal and Journal of Hydrology in the period 2010–2014. This two journals were chosen arbitrary as most representatives for groundwater research for many reasons. The first journal published the largest number of articles and the second one has the highest percentage of publications related to groundwater research. Another reason was the field of research presented in this two journals: regional hydrogeology and methods. The bibliometric analysis summarizes output and research hotspots in groundwater studies. A keywords analysis showed that regional hydrogeology, methods and research techniques, isotopes and tracers and hydrogeochemistry were the main research areas in the study period. Then the citation data were used form these two journals and from the period 2001–2015 to assess the main areas of research. This analysis showed that methods of studies, recharge, ground water/surfaced water interaction and hydrogeochemistry were the main research areas in the studied period. The second part of this paper presents the main challenges for hydrogeology and it is based on many papers published in the period of last ten years. One of the greatest challenges in hydrogeology is fundamental science on regional scale .The demand is in determining universal theory on dominant processes on the regional scale, mainly with respect to groundwater recharge, groundwater/surface water interaction and transport processes. Finally the regional scale research imply interdisciplinary research.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dopływ wód podziemnych do Bałtyku. Hydrogeologia obszarów nadmorskich w województwie pomorskim. Zależność warunków hydrogeologicznych od ukształtowania wybrzeża morskiego. Ingresje wód morskich do warstw wodonośnych. Konieczność opracowania zasad bezpiecznego gospodarowania wodami podziemnymi w strefie brzegowej morza.
EN
Groundwater discharge into the Baltic Sea. Hydrogeological conditions of coastal area in Pomerania Region. Effect of coastline configuration on hydrogeological conditions. Sea water ingression into an aquifers. Necessity to develop safety rules for groundwater management in coastal areas.
W artykule podano podstawowe informacje dotyczące wykonywania niezbędnych badań na potrzeby opracowania projektów różnych typów budowli hydrotechnicznych zaliczanych do urządzeń melioracji wodnych podstawowych. Omówiono szczegółowo zakresy badań geotechnicznych, hydrogeologicznych i hydraulicznych, a także ogólny zakres badań związanych z ochroną środowiska. Podano ogólne zalecenia dotyczące zakresu i metodyki prowadzenia badań dla wybranych typów budowli, tj. małych zbiorników wodnych, budowli i urządzeń funkcjonalnie związanych ze zbiornikami i ciekami wodnymi, kanałów, wałów przeciwpowodziowych oraz złóż materiału gruntowego niezbędnego do budowy nasypów ziemnych.
EN
The article presents the basic information on realisation of analyses necessary for the purposes of design of different hydraulic engineering facilities classified as the basic land reclamation facilities. It discusses the detailed scope of geotechnical,hydrogeological and hydraulic research, as well as general scope of analyses related to the environmental protection. The article presents general recommendations concerning the scope and methodology of realisation of analyses for selected types of constructions, i.e. small reservoirs, facilities and equipment related to reservoirs and watercourses, canals, embankments and soil deposits necessary for construction of soil banks.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki kompleksowych badań hydrogeologicznych w celu oceny sprawności 40-letnich studni, poprawności wyznaczonych w latach 70. XX w. wielkości zasobów eksploatacyjnych „dużego” ujęcia i zasięgu jego oddziaływania. Badania hydrogeologiczne objęły prace terenowe, kartograficzne, pompowania pomiarowe oraz badania modelowe. Prace terenowe przeprowadzono w trakcie normalnej pracy Zakładu, co wiązało się z szeregiem uciążliwości wynikających z ograniczeń poboru wody dla celów technologicznych. W rezultacie przeprowadzonych badań stwierdzono, iż stan techniczny większości badanych studni, w wyniku 40-letniej eksploatacji, uległ znacznej poprawie, na co wskazuje wyraźny wzrost wydatku jednostkowego nawet o 4,5 raza. Według próbnych pompowań i badań modelowych ujęcie może pracować na poziomie zatwierdzonych zasobów (również pozwoleń wodnoprawnych), jednakże obszar zasilania i oddziaływania jest niemal 2–3 razy większy w stosunku do obszaru oszacowanego metodami analitycznymi zaprezentowanymi w dokumentacji hydrogeologicznej wykonanej w latach 70 ubiegłego wieku.
EN
The paper presents the results of comprehensive hydrogeological studies to evaluate the efficiency of 40-years old wells, correctness of the amount of exploitable groundwater resources of a “large” intake, predicted in the 1970s, and to assess the range of its influence zone. Hydrogeological studies included field work, mapping, test pumping and modelling. Field work was carried out during the normal operation of the Department, which was associated with a number of nuisances resulting from water intake limits for technological purposes. The research found that the technical condition of most wells after 40 years of operation has greatly improved, as indicated by a marked increase in the specific well’s discharge as much as 4.5 times. According to test pumping and modelling studies, the intake can still work at the level of approved groundwater resources (including water-legal permits), however the recharge area and influence zone are almost 2–3 times greater compared to the area estimated by analytical methods presented in the hydrogeological documentation compiled in the 1970s.
W artykule przedstawione zostały wyniki badań, które prowadzone były na terenie gminy Kleszczów za pomocą dwóch otworów geotermalnych. Po zakończonych badaniach hydrogeologicznych pierwszy z wykonanych otworów pełni rolę otworu eksploatacyjnego, a drugi chłonnego. W obydwóch otworach wykonano badania geologiczne, hydrogeologiczne oraz geofizyczne. Na zakończenie badań przeprowadzono jeszcze badania chłonności warstwy wodonośnej za pomocą pompowania z otworu Kleszczów GT-1 do otworu Kleszczów GT-2.
EN
The article presents the results of research that were conducted on two geothermal wells in Kleszczów. After completion of the hydrogeological test, it was decided that the first well acts as production well and the second one acts as the injection well. The geological, hygrogeological and geophysical tests were performed on both wells. Final test was conducted on aquifer absorbency by pumping thermal water from Kleszczów GT-1 well to Kleszczów GT-2 well.
TheWater Framework Directive (WFD) established in 2000 expresses a general EU policy orientated towards protection, sustainable utilization and improvement of the quality of water bodies. Poland signed the accession treaty with the European Union in 2004. It was automatically obliged to comply with tasks specified in existing European directives. It was for that reason that in 2002, when Poland was preparing for accession to the EU, Poland transposed the requirements of the EU Water Framework Directive into the Polish legal document concerning the State’s water policy known as theWater Act. Fulfilment of the WFD’s objectives was defined in theWater Act through works of the Polish Hydrogeological Survey (PHS) established in 2002 within the Polish Geological Institute, following implementation of the Water Act. Since 2007, PHS received new duties resulting from the EU Groundwater Directive (2006/118/EU) on the protection of groundwater against pollution and deterioration (Official Journal EU L 372 from 12.12.2006). There are also hydrogeological obligations that result from another piece of national legislation called the Geology and Mining Act regarding thermal, saline and mineral waters, which are classified in Poland as mining resources. Fresh water resources are within the scope of the Water Act. At present, we observe a significant increase in usage of these resources, especially for geothermal energy and for recreational and therapeutic uses. Nevertheless, even curative waters must be considered in a systematic way, in connection with surface water and shallow groundwater, as their availability is controlled by infiltration from shallow groundwater or directly from infiltrating rivers and streams. Groundwater bodies delineated by the PHS have to be monitored and results of this monitoring are further transposed to river basin action plans. Some groundwater bodies are situated along the Polish boundary zones and these have to be controlled by both sides: PHS and the corresponding services of the neighbouring countries. The most important task for both sides is to achieve good groundwater status for trans-boundary groundwater bodies, water supplies for citizens and water dependent ecosystems. There are legal, organizational and research tasks within the monitoring schemes and water management planning projects, which belong to the duties of the PHS.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W ofercie Śląskiego Towarzystwa Wiertniczego DALBIS Sp. z o.o. znajduje się m.in. wykonawstwo otworów hydrogeologicznych, niezbędnych do opracowania dokumentacji geologicznej, w tym dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, oraz dokumentacji hydrogeologicznej.
Problem prowadzenia badań hydrogeologicznych pojawia się we wszystkich niemal specyfikacjach istotnych warunków zamówienia opracowywanych przez oddziały Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Biura projektów, stając do przetargów, nie mają możliwości polemizowania z tymi zapisami, natomiast projektanci, opracowując harmonogramy prac i rozpisując zadania projektowe, zachodzą w głowę, co autor miał na myśli.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Głębienie wentylacyjnego szybu R-XI, najgłębszego w Zagłębiu Miedziowym, rozpoczęto w kwietniu 2000 r. Jest to 29. obiekt tego typu realizowany na terenie Zagłębia Miedziowego przez Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń PeBeKa SA w Lubinie. W marcu 2002 r., po zabudowie ostatnich dwóch żelbetowych pierścieni panelowych i wybraniu urobku dla wykonania wyłomu stopy podstawowej na poziomie 632 m, zauważono na dnie szybu niewielki wyciek na kontakcie spąg-ocios, który oceniono na około 3÷5 1/min. Szyb głębiono dla potrzeb KGHM „Polska Miedź” SA z zastosowaniem specjalnej technologii zamrażania górotworu, uniemożliwiającej dopływ wody do szybu z warstw wodonośnych do głębokości 635 m. W artykule opisano działania podjęte przez Inwestora i Wykonawcę, które okazały się skuteczne w ratowaniu szybu.
EN
Sinking of a ventilation shaft R-XI, deepest in the Copperfield was started in April, 2000. It the 29th object of his type being accomplished on the area of the Copperfield by the Mine Construction Company ,,PeBeKa" SA in Lubin. In march 2002, after completion of the two last reinforced concrete panel rings and removal of the gotten for execution of a room for a basic foot at 632 m horizon, a small leak was notices at the contact of the floor-rib, which was assessed at water inflow volume in the amount of- 3-5 1/min. The shaft was being sunk for the needs of Copper Mining - Foundry Combine ,,Polska Miedz" SA with application of special technique of the strata freezing, making the water inflow to the shaft impossible from the water bearing strata up to 635 m. The article describes the activities undertaken by the investor and the executer which proved to be successful in saving of the shaft.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł prezentuje trzy wybrane problemy hydrogeologii regionalnej specyficzne dla Dolnego Śląska: odpływ podziemny na obszarze Sudetów i ich przedpola, z akcentem na wodonośność i rolę środowiska wód podziemnych w kształtowaniu tego odpływu, wodonośność typowych dla regionu struktur hydrogeologicznych i prawidłowości w kształtowaniu się tej wodonośności, znaczenie kopalń jako poligonów regionalnych badań hydrogeologicznych. Odpływ podziemny na obszarze Sudetów i ich przedpola zależy od czynników geologiczno-strukturalnych, geomorfologicznych i klimatycznych, a także od zróżnicowania wodonośności środowiska skalnego. Moduł odpływu podziemnego kształtuje się od wartości niskich (1-2 l/s.km2) na przedpolu Gór Sowich oraz w otoczeniu masywu Ślęży do ekstremalnie wysokich (powyżej 10 l/s.km2) w szczytowych partiach Sudetów. W strukturach hydrogeologicznych typu zlewni górskich i wysokogórskich zbudowanych ze skał krystalicznych podstawowe znaczenie w akumulacji wód podziemnych ma przypowierzchniowa strefa spękań i zalegające na niej utwory pokrywowe wykształcone w postaci gliniastych aluwiów, rumoszy, zwietrzelin piaszczystych i aluwiów piaszczystych. W zlewniach wysokogórskich moduł odpływu źródlanego jest wyższy i wynosi około 1,5 l/s.km2, w zlewniach położonych w niższych partiach gór jest on niski i wynosi 0,03-0,2 l/s.km2. W obszarach działalności górniczej, licznych na Dolnym Śląsku, istnieje możliwość ustalenia przestrzennych prawidłowości formowania się wód podziemnych z punktu widzenia regionalnych systemów wodonośnych. Takim nadrzędnym systemem regionalnym jest system Sudety-rzeka Odra.
EN
The paper presents three selected typical for Lower Silesia problems concerning regional hydrogeology: groundwater runoff in the Sudety Mts. and Fore-Sudetic block, water-bearing of hydrogeological structures typical for presented region, significance of mining areas as a testing field for regional, hydrogeological researches. Groundwater runoff in the Sudety Mts. and Fore-Sudetic block depends on many geological, geomorphological and climatic factors and on diversity of water-bearing aquifers. Groundwater runoff presented in a modular from ranges from low values i.e. 1-2 l/s.km2 in the Sowie Mts. foreland and Ślęża Mt. area to extremely high, above 10 l/s.km2 in the highest part of Sudety Mts. In mountainous catchments built of crystalline rocks the most important water-bearing zone is the subsurface, fissured zone covered by weathering - clayey or sandy layers and alluvial deposits. The springs runoff varies from 1.5 l/s.km2 in the highest part of catchements to 0.03-0.2 l/s.km2 in lower ones. In the areas of mining activity, numerous in Lower Silesia, there is a possibility to determine a groundwater flow in the regional groundwater systems. Sudety Mts.-Odra River groundwater system is such a superior regional system.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.