Wzrokowe Potencjały Wywołane (WPW) stanowią odpowiedź całej drogi wzrokowej na zadziałanie bodźca na siatkówkę. Droga wzrokowa stanowi swojego rodzaju autostradę, po której wywołany przez bodziec sygnał biegnie aż do płata potylicznego w mózgu, gdzie w polu 17 zlokalizowane są ośrodki odpowiedzialne za proces widzenia (Rys. 1a, 1b). Sygnał świetlny zamieniany jest w siatkówce na sygnał elektryczny, który daje informacje, w jakim stopniu „działa” przewodnictwo w obrębie drogi wzrokowej. Wzrokowe Potencjały Wywołane stanowią ważny element diagnostyki okulistycznej, gdyż pozwalają na diagnozowanie i monitorowanie wielu procesów związanych nie tylko z okulistyką, ale i neurologicznymi schorzeniami, takimi jak np. stwardnienie rozsiane (SM) [1, 5].
Badania związane z pomiarami i przetwarzaniem elektrofizjologicznych sygnałów narządu wzroku polegają na bezinwazyjnym pomiarze potencjałów elektrycznych za pomocą odpowiednich elektrod. W zależności od sposobu rozmieszczenia elektrod oraz rodzaju mierzonych potencjałów badać można wzrokowe potencjały wywołane (Visual Evoked Potential – VEP) oraz elektroretinografię (Electroretinography – ERG). W artykule szczegółowo przedstawiono znaczenie elektrofizjologicznych sygnałów narządu wzroku oraz zasady ich pozyskiwania. Omówiono najczęściej przeprowadzane badania, opisano rodzaj i miejsce aplikacji elektrod pomiarowych. Przedstawiono charakterystyki diagnostyczne otrzymane podczas badań elektrofizjologicznych oraz omówiono praktyczne wykorzystanie tych badań w diagnozowaniu schorzeń narządu wzroku.
EN
The interdisciplinary aspects of measurements and processing of electrophysiological signals of the vision organ, are presented. Examinations based on non-invasive measurements of electrical potentials are described, including visual evoked potentials (VEP) and electroretinography (ERG). Electrophysiological signals of the vision organ and procedures of their acquisition, are presented in details. The diagnostic characteristics obtained from electrophysiological examinations are presented, as well as the practical application in the diagnosis of the vision organ pathology, is described.
Tematyka artykułu dotyczy metod obiektywnej oceny ostrości wzroku, wykorzystujących nieinwazyjne pomiary wzrokowych potencjałów wywołanych. W ocenie ostrości wzroku wykorzystuje się zmiany elektrycznych potencjałów czynnościowych powstających w obrębie gałki ocznej, mięśni ocznych oraz okolicy kory mózgowej. Omówiono dwie techniki bazujące na pomiarze wzrokowych potencjałów wywołanych oraz przedstawiono szczegółowe wyniki dla jednej z nich. Przedstawiono urządzenia z nimi współpracujące, ze szczególnym uwzględnieniem pozyskiwania i obróbki otrzymywanych danych. Podjęto również próbę wyskalowania pozyskanych danych, umożliwiającą szybką i obiektywną ocenę ostrości wzroku.
EN
The subject matter of this paper refers to the objective visual acuity assessment methods using non-invasive measurements of visual evoked potentials by means of special electrodes. The changes of the electric functional potentials arising around the eyeball, ocular muscles and in the cerebral cortex area are used for visual acuity assessment. Two techniques basing on the measurement of visual evoked potentials were discussed and detailed results of one of therr presented. The equipment cooperating with them was presented, date acquisition and data processing devices, in particular. An attempt was also made to classify the acquired data enabling prompt and objectivf visual acuity assessment.
Tematyka referatu dotyczy problemów metrologicznych występujących w wieloogniskowych badaniach wzrokowych potencjałów wywołanych (M-VEP) oraz korzyści diagnostycznych wynikających z przeprowadzania tych badań. Przedstawione w referacie wyniki dotyczą rzeczywistych przebiegów M-VEP. Porównano wyniki uzyskiwane w badaniach M-VEP i w badaniach perymetrycznych. Zilustrowano występujące problemy, wskazując w szczególności na wpływ takich czynników jak odpowiednia korekcja wady wzroku, zapewnienie właściwej pozycji podczas badania oraz znaczny rozrzut wyników powstający wskutek tzw. fiksacji oka.
EN
The paper deals with metrological problems connected with multifocal visual evoked potentials (M-VEP) and their diagnostic benefits. The presented results concern some real M-VEP signals which were acquired. Comparison of results obtained during M-VEP examinations with perimeter examinations has been made. The problems to be occurred have been illustrated with special focus on proper correction of sight defects, right position of patients during examination, and significant dispersion of results caused by the so-called eye fixation.
Tematyka artykułu dotyczy elektrofizjologicznych badań narządu wzroku, a w szczególności pozyskiwania i analizy elektroretinogramu (ERG) oraz wzrokowych potencjałów wywołanych (VEP). Omówiono specjalistyczne urządzenie i oprogramowanie RETIscan/RETIport umożliwiające otrzymywanie elektroretinogramu wieloogniskowego oraz wzrokowych potencjałów wywołanych. Przedstawione wyniki i przykłady analizy dotyczą rzeczywistych przebiegów otrzymanych podczas badań pacjentów w warunkach klinicznych. Zaproponowano model matematyczny, który obrazuje krzywą ERG zdrowej siatkówki oka. Model może być przydatny w utworzeniu bazy pomiarowych danych referencyjnych.
EN
The subject of the paper concerns electrophysiological examinations of the human eye. Methods of acquisition and analysis of electroretinograms (ERG) and Visual Evoked cortical Potentials (VEP) are considered especially. The specialized device and software RETIscan/RETIport that make possible to obtain a multifocal ERG and Visual Evoked cortical Potentials is described. Examples acquired during real patients examinations and results of their analysis are shown. A methematical model that determines the ERG cuvre of healthy eye retina has been proposed. This model may be useful in creation of a base of measurement reference data.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.