Artykuł omawia przykłady realizacji betonowych domów w Polsce po 2000 roku. Jest także prezentacją tezy, że po dziesięcioleciach odrzucenia betonu jako materiału, w którym można mieszkać, stał on się na nowo tworzywem pośredniczącym w poszukiwaniach nowych struktur mieszkalnych w polskim krajobrazie. Ważnym elementem w tej mentalnej transformacji jest przekonanie o istocie znaczenia form i technologii betonowego detalu architektonicznego.
EN
The article discusses examples of concrete houses made in Poland after 2000. The aim of the article is to present the thesis on the increasing importance of concrete for the creation of architecture of single-family houses. After decades of rejecting concrete as a material to live and live in, concrete has once again become an intermediary material in the search for new elementary residential structures in the Polish landscape. An important element in this mental transformation is the belief in the essence of the importance of forms and technologies of concrete architectural details. A detail is a tool that shows the originality of the idea and the meaning of concrete formations.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The architectural heritage of post-war modernism in Poland is often named a “dissonant” or “unwanted heritage”. Its evaluation and interpretation is often ambiguous, whereas the social reception, in spite of the growing common awareness of the matter, very diversified. A proper assessment of the phenomenon requires analysis against the background of twentieth-century European architecture. The InnovaConcrete project is comprised of multidisciplinary studies on strategies for the preservation of concrete-based heritage which provide for identification of the most valuable assets in Europe. The aim of this paper is to place the local Polish cultural heritage of twentieth-century architecture against the broad context of global and universal values and to present the methodology of the research.
PL
Architektoniczne dziedzictwo powojennego modernizmu w Polsce często bywa określane jako “kłopotliwe” bądź “niechciane dziedzictwo”. Jego ocena i interpretacja są niejednoznaczne, a społeczna recepcja, pomimo rosnącej powszechnej świadomości, bardzo zróżnicowana. Właściwa ocena zjawiska wymaga analizy na tle europejskiej architektury XX wieku. Projekt InnovaConcrete obejmuje multidyscyplinarne badania nad strategiami zachowania dziedzictwa architektury betonowej, które przewidują identyfikację najbardziej wartościowych obiektów w Europie. Celem niniejszego artykułu jest umiejscowienie lokalnego dziedzictwa kulturowego architektury XX-wieku w szerokim kontekście wartości globalnych i uniwersalnych oraz prezentacja metodologii badań.
Szczecin has significant amount of architecture made out of reinforced concrete. The article describes various examples of the work architects in the periods of pre-war and post-war modernism. The technical solutions of Szczecin's modernism can be regarded as an engineering showcase done by authors of buildings that make the European concrete heritage. It is usually a prestigious architecture located in the city's representative spaces. There is also symbolic art and architecture; architecture of necessity, for instance industrial or communication solutions. The article does not overlook the architecture of a forgotten, lost and unwanted cultural heritage.
PL
Szczecin posiada znaczne zasoby architektury żelbetowej. Artykuł opisuje różne przejawy twórczości architektów przedwojennego i powojennego modernizmu. Rozwiązania techniczne szczecińskiego modernizmu można uznać za inżynierski popis twórców wielu oryginalnych dzieł wpisujących się w europejskie dziedzictwo betonowe. Jest to najczęściej architektura prestiżowa ulokowana w przestrzeniach reprezentacyjnych miasta. Istnieje też sztuka i architektura symboliczna, architektura niezbędna, np. przemysłowa czy rozwiązań komunikacyjnych. Artykuł nie pomija architektury zapomnianej, utraconej oraz niechcianego dziedzictwa kulturowego.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article is an attempt to show the relationship between architectural ideas and concrete matter in the implementation of Polish architecture of the beginning of the 21st century. The first part shows examples in which the perfection of architecture is associated not only with the rational principles of 20th century architecture, but also with what we define as the search for aesthetics in appropriate expression of forms.
PL
Artykuł podejmuje próbę przedstawienia związku między ideami architektonicznymi a betonem jako materią w tworzeniu polskiej architektury na początku XXI wieku. Pierwsza część przedstawia przykłady, w których doskonałość architektury postrzegana jest nie tylko w odwołaniu do racjonalizmu architektury XX wieku, lecz także w związku z tym, co można by zdefiniować jako poszukiwanie estetyki w odpowiednich formach wyrazu.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The article is an attempt to show the relationship between architectural ideas and concrete matter in the implementation of Polish architecture of the beginning of the 21st century. The second part shows examples in which the perfection of architecture is associated not only with the metaphor principles of 20th century architecture, but also with what we define as the search for aesthetics in appropriate geometry of forms.
PL
Artykuł podejmuje próbę przedstawienia związku między ideami architektonicznymi a betonem jako materią w tworzeniu polskiej architektury początku XXI wieku. Druga część przedstawia przykłady, w których doskonałość architektury postrzegana jest nie tylko w odwołaniu do metaforycznych podstaw architektury XX wieku, lecz także w związku z tym, co można by zdefiniować jako poszukiwanie estetyki w odpowiedniej geometrii form.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł podejmuje próbę przedstawienia związku między ideami architektonicznymi a betonem jako materią w tworzeniu polskiej architektury na początku XXI wieku. Pierwsza część tekstu przedstawia przykłady, w których doskonałość architektury postrzegana jest nie tylko w odwołaniu do racjonalizmu architektury XX wieku, lecz także w związku z tym, co można by zdefiniować jako poszukiwanie estetyki w odpowiednich formach wyrazu. Druga część pokazuje przykłady, w których doskonałość architektury wiąże się nie tylko z zasadami metafory architektury XX wieku, ale także z tym, co definiujemy jako poszukiwanie estetyki w odpowiedniej geometrii form.
EN
The article is an attempt to show the relationship between architectural ideas and concrete matter in the Polish architecture of the beginning of the 21st century. The first part shows examples in which the perfection of architecture is associated not only with the rational principles of 20th century architecture, but also with what we define as the search for aesthetics in the appropriate expression of forms. The second part shows examples in which the perfection of architecture is associated not only with the metaphor principles of 20th century architecture, but also with what we define as the search for aesthetics in appropriate geometry of forms.
Architektura Przestrzeni Magicznej, to pewien rodzaj poezji sztuki kształtowania przestrzeni bliskiej sztuce surrealizmu i architekturze postfunkcjonalizmu. Kategoria bliska idei „pretekstów architektonicznych”, jako teorii postępowania projektowego. Tam jest także miejsce dla poetyki transmutacji betonu.
EN
The architecture of the Magic Space is a kind of poetry of the art of shaping space close to the art of surrealism and the architecture of post-functionalism. This is a category close to the idea of “architectural pretexts” as a theory of design process. It is also a place for the poetics of the transmutation of concrete.
Ekspresyjna, a zarazem przepełniona treścią architektura Wyższego Seminarium Duchownego Zgromadzenia Księży Zmartwychwstańców, wzniesionego w latach 1985-1993 w Krakowie przy ul. Pawlickiego 1, według projektu Dariusza Kozłowskiego, Wacława Stefańskiego i Marii Misiągiewicz inspirowała refleksję na temat transmutacji betonu – kreowania formy, roli kompozycji architektonicznej i wątków znaczeniowych architektury doby postfunkcjonalistycznej.
EN
Expressive and in the same time full of content architecture of The Higher Theological Seminary of the Congregation of Resurrection, built in 1985-1993 in Cracow in Pawlickiego1 street, according to a design of Dariusz Kozłowski, Wacław Stefański and Maria Misiągiewicz inspired reflection on transmutation of concrete – creation of forms, importance of architectural composition and plots of significance in post functional architecture.
Ostatni, przeszło stuletni okres ewolucji materiałowej betonu (żelbetu) sprawił, że stał się on nowoczesnym, wyjątkowo podatnym na plastyczne uformowanie tworzywem architektonicznym, które pozwala łączyć w jednej materii wizualne oczekiwania twórcy-artysty z możliwościami projektowania jego właściwości inżynierskich. Proces przeobrażania betonu z materiału „pospolitego”, o przeznaczeniu czysto utylitarnym, w rodzaj ideologicznej materii, której nadrzędną rolą stała się jej wartość estetyczna, można określić mianem transmutacji. Zjawisko to wydaje się mieć determinujące znaczenie w kształtowaniu teoretycznych podstaw dla pewnego obszaru architektury, aspirującej do miana współczesnej awangardy, którą zwykło się dziś nazywać „architekturą betonową”. Sam beton zyskał tu pewien rodzaj nobilitacji, rozumianej w kategoriach wyidealizowanej apoteozy materii.
EN
The latest, over one hundred-year period of the material evolution of concrete (reinforced concrete) has turned it into a modern architectural material, which, being exceptionally susceptible to plastic moulding, allows one to combine within one matter the visual expectations of the creator-artist with the possibilities of designing its engineering properties. The process of transforming concrete from a “common”, purely utilitarian material into a kind of ideological matter whose primary role has become its aesthetic value can be termed as transmutation. This phenomenon seems to have a determinative significance in shaping theoretical foundations for a certain area of architecture which aspires to the name of the contemporary avant-garde, today commonly referred to as “concrete architecture”. Concrete itself has gained some kind of ennoblement, understood in terms of the idealised apotheosis of matter.
Beton w architekturze jest stosowany w konstrukcji budynków z motywacji racjonalistycznych i z powodów estetycznych. Najbardziej znaczące dokonania odbywały się nie bez udziału mistrza transmutacji. Takich przypadków naznaczonych wielkością architektury czas zweryfikował pozytywnie. Dziś wciąż powstają dzieła architektury, w których beton gra rolę zasadniczą.
EN
Concrete is used in architecture for the construction of buildings with rationalistic motives and for aesthetic reasons. The most significant accomplishments could not occur without the participation of the master of transmutation. Time has verified positively such cases marked by the greatness of architecture. Today there are still works of architecture in which concrete plays an essential role.
Tadao Ando należy do współczesnych twórców, którzy w szczególny sposób wykorzystują atuty naturalnego światła w architekturze. Światło w jego projektach jest nieodzownym elementem determinującym plastyczny wyraz abstrakcyjnej architektury, opartej na ascetycznej geometrii form. Sztuka iluminacji wnętrz prezentowana przez Ando sprawia wrażenie, jakby to struktura budynku była podporządkowana światłu i materii. Nie bez przyczyny jako główny środek wyrazu wybrany został gładki beton – materiał, który pod wpływem promieni słonecznych nadaje purystyczny charakter nie tylko lapidarnym formom brył, ale także utrzymanym w estetyce japońskiego minimalizmu wnętrzom. Światło traktowane koherentnie z betonową materią należy uznać tu za podstawowy czynnik determinujący estetyczny zamysł dla głównej idei budowli. Na przykładzie twórczości Ando omówiono znaczenie i rolę naturalnego światła w celu osiągania wyrafinowanych efektów plastycznych dla architektury, którą zwykło się dziś nazywać „betonową”.
EN
Tadao Ando is one of the contemporary artists who use the advantages of natural light in architecture in a special way. The light in his designs is an essential element determining the plastic expression of the abstract architecture based on the ascetic geometry of forms. The art of interior illumination presented by Ando gives the impression that the structure of the building is subordinated to light and matter. It is not without reason that smooth concrete has been chosen as the main means of expression – a material which, when exposed to sunlight, gives the purist nature to both the lapidary forms of solids and the interiors drawing upon the aesthetics of Japanese minimalism. Light treated coherently with concrete matter should be considered here as the primary determinant of the aesthetic intent for the main idea of the building. Ando’s creative work serves to discuss the significance and role of natural light used in order to achieve sophisticated plastic effects for the architecture which today is commonly known as the “concrete” one.
It is a common sentiment that concrete is the symbol and essence of materiality in architecture. For many designers the experience of concrete – the liquid stone – is the moment of getting the primeval insight into the nature of architecture and a confirmation that all that exists in the sphere of architecture has some form and matter. From this source spring the works of many an architect. In the following article three examples of Parisian architectural designs are presented, ones that have had influence over the development of ideas in modern architecture. Concrete buildings of Auguste Perret, Le Corbusier and the Beckmann N’Thépé atelier constitute the proof that confirms the thesis that some ideas remain, while others pass – the concrete matter, even though it is subjected to changes, has remained for a hundred years firmly united with the thought that brings the physical shape of architecture to fruition.
PL
W powszechnym odczuciu beton jest symbolem i kwintesencją materialności architektury. Dla wielu twórców doświadczenie betonu-"lanego kamienia" jest chwilą źródłowego, pierwotnego wglądu w naturę architektury i potwierdzeniem, że wszystko, co istnieje w architekturze, posiada jakąś formę oraz jakąś materię. Z tego źródła wypływa dzieło wielu architektów. W artykule przedstawiono przykłady trzech paryskich realizacji architektonicznych mających wpływ na rozwój idei współczesnej architektury. Betonowe budynki Auguste'a Perreta, Le Corbusiera i atelier Beckmann N'Thépé są dowodami potwierdzającymi tezę o trwaniu jednych idei i przemijaniu innych – materia betonowa, choć również podlega przemianom, trwa już od stu lat w zespoleniu z myślą realizującą fizyczny kształt architektury.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł przedstawia nowoczesne rozwiązania z użyciem technologii betonu, dotyczące m.in. formuły SCC (Self-Compacting Concrete) - beton samozagęszczalny oraz SCC (Self-Cleaning Concrete) - beton samooczyszczający się. Trwałość i niezawodność oraz komfort w użytkowaniu tej technologii może korzystnie wpłynąć na rozwój współczesnych rozwiązań projektowych.
EN
This paper presents innovative solutions using concrete technology for including formula SCC - Self-Compacting Concrete and SCC - Self-Cleaning Concrete. Durability, reliability and comfort in the use of the above technologies may be beneficial for the development of modern design solution.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Le Corbusier clearly defined the components of good architecture. His list of those is concluded with words so often cited: ...suddenly you touch my hart, you do me good, I am happy and I say: "This is beautiful". That is architecture. (...) It seems that Le Corbusier's way of thinking finds its continuation in the projects proposed by subsequent, also contemporary, architects.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.