W artykule przedstawiono wybrane, podstawowe zagadnienia dotyczące zastosowania analizy DPSIR do identyfikacji problemów istotnych dla zarządzania wielozadaniowym zbiornikiem retencyjnym Goczałkowice. Omówiono uwarunkowania interpretacji i powiązania członów tej analizy, prowadzonej dla każdej z głównych funkcji zbiornika, a także uwarunkowania samego procesu, wynikające przede wszystkim z zakresu i niejednolitego poziomu szczegółowości dostępnych danych. Wskazano również korzyści i możliwe zastosowania wyników tej analizy, pozwalające na stwierdzenie, że stanowią one dobrą bazę wspomagającą formułowanie efektywnych i racjonalnych rozwiązań zapewniających realizację funkcji zbiornika retencyjnego.
EN
The article presents chosen basic issues concerning application of the DPSIR analysis in identification of problems that are significant in the multi-task Goczałkowice retention reservoir management. It discusses conditions influencing the interpretation of results and links between the modules of the analysis, carried out for each of the main functions of the reservoir, as well as conditions influencing the process itself, resulting mainly from the scope and non-uniform level of detail of the available data. The authors also point to the benefits and possible applications of the analysis' results, stating that they constitute a good basis supporting formulation of effective and rational solutions ensuring realisation of the retention reservoir's functions.
Skutecznym narzędziem oceny efektywności istniejących środków ochrony przeciwpowodziowej, jak i racjonalnego ich planowania, jest analiza DPSIR: Driver - naturalne przyczyny wezbrań, czyli opady i charakterystyka zlewni; Pressure - oddziaływania naturalne i antropopresja; State - stan procesu czyli charakterystyka wezbrań historycznych; Impact - skutek, czyli straty i szkody społeczno-ekonomiczne i środowiskowe; Respons - odpowiedź, czyli środki ograniczające skutki przyszłych powodzi. Analiza elementów D-l odpowiada na zasadnicze pytanie: dlaczego w konkretnym miejscu w zlewni występują określone szkody powodziowe. Zwraca ona uwagę na zgodną z Dyrektywą Powodziową koordynację środków ochronnych w skali dorzecza. Przedstawiono doświadczenia z wdrożenia analizy D-l na potrzeby studiów ochrony przed powodzią dla województw: małopolskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego, wykonanych w Instytucie Inżynierii i Gospodarki Wodnej Politechniki Krakowskiej na zlecenie odpowiednich władz wojewódzkich, w latach 2007-2008. Zwrócono uwagę na trudny dostęp do danych o stratach i szkodach powodziowych i zapropo-nowano wprowadzenie jednolitego systemu rejestrowania strat i szkód powodziowych.
EN
The DPSIR analysis is an effective tool assessing the performance of the existing flood protection measures and ensuring their rational planning: Driver - natural origins of raised water stages, i.e. precipitations and catchment basin characteristics; Pressure - natural and anthropogenic impact; State - state of the process, i.e. characteristics of historic raised water stages; Impact - losses, social, economical and environmental damage; Response - measures limiting the negative impact of future floods. The analysis of the D-l elements answers the basic question: why given flood damages occur in a concrete place of the catchment basis. It draws the attention to the necessity of the protective means coordination on the basin scale, complying with the Flood Directive. The article presents the experiences related to the D-l analysis implementation for the purposes of the flood protection studies carried out for the Małopolskie, Podkarpackie and Świętokrzyskie voivodships in the Institute of Water Engineering and Management of the Krakow University of Technology at the request of the voivodship authorities in the years 2007-2008. The author indicates the problems related to difficult access to the data on flood losses and damages, and proposes introduction of a uniform system of flood damages and losses registration.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Współczesna ochrona przed powodzią obejmuje dwa typy środków: strukturalne (np. wały przeciwpowodziowe) i niestrukturalne (np. zasady zagospodarowania przestrzennego obszarów zagrożonych). W artykule przedstawiono zasady identyfikacji i oceny efektywności środków strukturalnych, oparte na analizie DPSIR. Omówiono także możliwości oceny wpływu strukturalnych środków ochrony przed powodzią na stan ekologiczny ekosystemów wodnych.
EN
Modern flood protection comprises two types of measures: structural (e.g. embankments) and nonstructural (e.g. land management rules in threatened area). In the paper the rules of the efficiency identification and evaluation for structural measures, based on the DPSIR analysis are presented. The possibilities of the evaluation of influence of the structural measures on the ecological status of water ecosystems are also discussed.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.