The article discusses the improvement of thermal working conditions in underground mine workings, using local refrigeration systems. It considers the efficiency of air cooling with direct action air compression refrigerator of the TS-300B type. As a result of a failure to meet the required operating conditions of the aforementioned air cooling system, frequently there are discrepancies between the predicted (and thus the expected) effects of its work and the reality. Therefore, to improve the operating efficiency of this system, in terms of effective use of the evaporator cooling capacity, quality criteria were developed, which are easy in practical application. They were obtained in the form of statistical models, describing the effect of independent variables, i.e. the parameters of the inlet air to the evaporator (temperature, humidity and volumetric flow rate), as well as the parameters of the water cooling the condenser (temperature and volumetric flow rate), on the thermal power of air cooler, treated as the dependent variable. Statistical equations describing the performance of the analyzed air cooling system were determined, based on the linear and nonlinear multiple regression. The obtained functions were modified by changing the values of the coefficients in the case of linear regression, and of the coefficients and exponents in the case of non-linear regression, with the independent variables. As a result, functions were obtained, which were more convenient in practical applications. Using classical statistics methods, the quality of fitting the regression function to the experimental data was evaluated. Also, the values of the evaporator thermal power of the refrigerator, which were obtained on the basis of the measured air parameters, were compared with the calculated ones, by using the obtained regression functions. These statistical models were built on the basis of the results of measurements in different operating conditions of the TS-300B refrigerator, both on the test stand in the manufacturer’s laboratory and in the workings of underground mines. The evaluation of the measurement data distributions, as well as an analysis of the basic descriptive statistics of the mentioned variables were carried out, determining their measures of central tendency, location, dispersion and asymmetry.
PL
Artykuł dotyczy poprawy cieplnych warunków pracy w wyrobiskach górniczych kopalń podziemnych stosujących lokalne systemy chłodnicze. Rozważa się w nim skuteczność schładzania powietrza chłodziarką sprężarkową bezpośredniego działania typu TS-300B. Bardzo często, w wyniku niedotrzymania wymaganych warunków pracy wymienionego systemu chłodzenia powietrza, występują rozbieżności między prognozowanymi, a więc oczekiwanymi efektami jego pracy a rzeczywistością. Dlatego, dla poprawy skuteczności pracy tego systemu, opracowano, pod kątem efektywnego wykorzystania mocy chłodniczej parownika takiej chłodziarki, łatwe w zastosowaniu praktycznym kryteria jakości. Otrzymano je w postaci modeli statystycznych określających wpływ zmiennych niezależnych, tj. parametrów powietrza wlotowego do parownika (temperatury, wilgotności i wydatku objętościowego) oraz parametrów wody chłodzącej skraplacz (temperatury i wydatku objętościowego) na moc cieplną chłodnicy powietrza traktowaną jako zmienna zależna. Równania statystyczne opisujące pracę rozważanego systemu chłodzenia powietrza wyznaczono na podstawie wielorakiej regresji liniowej i nieliniowej. Utworzone funkcje zmodyfikowano poprzez zmianę wartości współczynników w przypadku regresji liniowej oraz współczynników i wykładników w przypadku regresji nieliniowej, przy zmiennych niezależnych. Otrzymano w ten sposób funkcje dogodniejsze w praktycznych wykorzystaniach. Korzystając z metod statystyki klasycznej oceniono jakość dopasowania funkcji regresji do danych eksperymentalnych. Porównano także wartości mocy cieplnych parownika chłodziarki otrzymane na podstawie pomierzonych parametrów powietrza z obliczonymi przy wykorzystaniu utworzonych funkcji regresji. Powyższe modele statystyczne utworzono na podstawie wyników pomiarów w różnych warunków pracy chłodziarki TS-300B, zarówno na stanowisku badawczym w laboratorium jej producenta jak i w wyrobiskach górniczych kopalń podziemnych. Dokonano oceny rozkładów danych pomiarowych oraz przeprowadzono analizę podstawowych statystyk opisowych wymienionych zmiennych określając ich miary przeciętne, pozycyjne, rozrzutu i asymetrii.
W artykule przedstawiono wyniki oszacowania przewidywanego zagrożenia klimatycznego w jedenastu najbardziej zagrożonych kopalniach węgla kamiennego. W kopalniach tych temperatura pierwotna skał jest wyższa od 40oC lub będzie wyższa od 40oC w najbliższych latach. W celu wykonania alternatywnych prognoz klimatycznych dla tych kopalń, na podstawie informacji uzyskanych od kierowników Działów Wentylacji, określono średnie wydobycie ze ściany dla danego przedziału temperatury pierwotnej skał, jak również najbardziej typowe dane górniczo-techniczne dla oddziału wydobywczego. Dane te wykorzystano do obliczenia potrzebnych mocy chłodniczych zapewniających prawidłowe warunki klimatyczne w rejonie wydobywczym o określonym wydobyciu i temperaturze pierwotnej skał. Analogiczne prognozy klimatyczne oraz obliczenia potrzebnej mocy chłodniczej wykonano dla drążonych chodników podścianowych. Sumując obliczone moce chłodnicze uzyskano potrzebną moc chłodniczą dla całej kopalni, a następnie dla wszystkich jedenastu kopalń o największym zagrożeniu klimatycznym. Uzyskane wyniki są podstawą do określenia zapotrzebowania na urządzenia chłodnicze.
EN
In his work an assessment was carried out for future climatic hazard level in the 11 hard coal mines with the gravest climatic hazard. In these mines virgin rock temperature is above 40oC or it will exceed that threshold in the coming years. Basing on the information obtained from mine ventilation officers in these mines the production output level was assumed for a given range of virgin rock temperature conditions. Also, the typical conditions and mining parameters values were assumed for every mining panels in these mines. On this basis a set of variant prognoses of climatic conditions was prepared for each of the panel. Basing on the calculated results the cooling power values were estimated for desired climatic conditions in given panel at a given output level and virgin rock temperature. Similarly, climatic prognoses and calculations of the needed cooling power were performed for driven longwall galleries. Aggregated power values gave the total value of cooling power needed for the 11 mines having thehighest climatic hazard.
Dla ograniczenia zagrożenia temperaturowego w rozległych kopalniach podziemnych budowane są systemy klimatyzacji centralnej z siecią rurociągów wodnych do przesyłania mocy chłodniczej. W referacie zamieszczony jest model matematyczny procesów wymiany ciepła pomiędzy powietrzem kopalnianym oraz wodą chłodniczą, cyrkulującą w dołowej sieci rurociągów klimatyzacji. Przedstawiono parametry klimatyczne powietrza kopalnianego oraz wielkości charakteryzujące izolacyjność cieplną i przepustowość rurociągów, które wpływają na intensywność wymiany ciepła. Dla wybranych wariantów rurociągu jednowarstwowego lub preizolowanego, zabudowanego w różnych wyrobiskach, opracowano wykresy pokazujące zmianę temperatury wody chłodniczej. Do oceny efektywności przesyłania mocy chłodniczej w warunkach górniczych wprowadzono definicję sprawności termicznej rurociągu. Przyjmując dane techniczne rurociągu zastosowanego w kopalni rudy miedzi, a także dla innych rodzajów rur, wykonano prognozę wielkości straty mocy chłodniczej i ocenę sprawności termicznej rurociągu w systemie klimatyzacji centralnej. Przedstawiona metoda prognozowania strat przesyłanej mocy chłodniczej w klimatyzacji centralnej może zostać wykorzystana przy określaniu i regulowaniu przepływu wody zimnej, dla zapewnienia skutecznego działania poszczególnych chłodnic powietrza w oddziałach.
EN
In order to reduce the temperature hazard in big underground mines the central air-conditioning systems with water pipelines for cooling power distribution, are built. The paper includes the mathematic model of heat exchange processes between the mine air and cooling water, which circulates in the underground air-condition pipe network. Climate condition of the mine air as well as the values characterizing the heat insulating power and flow capacity of pipelines, which have the impact on heat exchange intensity, are presented in the paper. For selected variants of single-layer or pre-insulated pipeline, installed in different workings, the charts showing the temperature change of the cooling water were made. To evaluate the effectiveness of cooling power transfer in mines, the definition of pipeline thermal efficiency was used. Utilizing the technical parameters of pipeline used in copper mine and other types of pipelines, the forecast of the cooling power loss and evaluation of technical effectiveness of pipeline in the central air-conditioning system, was made. Presented method of forecasting the losses of cooling power in the central air-conditioning system may be used in establishing and adjusting the cold water flow, in order to provide the efficient operation of air coolers in mining panels.
W referacie przedstawiono wybrane metody oceny warunków klimatycznych w kopalniach oraz scharakteryzowano podstawowe czynniki decydujące o bilansie ciepła w organizmie człowieka. Podane modele i wskaźniki komfortu ciepła a zwłaszcza ich zasady praktycznego stosowania, mogą być wykorzystane przy opracowaniu nowych sposobów oceny warunków klimatycznych w polskich kopalniach podziemnych. W 1997 r. Polski Komitet Normalizacyjny opublikował normę PN-G-03100 "Ochrona pracy w górnictwie. Warunki klimatyczne kopalń podziemnych. Wyznaczanie temperatury zastępczej klimatu". Wymieniona norma modyfikuje wskaźnik WBGT do stosowania w warunkach górnictwa podziemnego.
EN
Some methods of climate conditions evaluation in underground mines are presented and main factors having influence on the heat balance in human body are characterised in the paper. Described models and heat comfort factors, especially the principles of their practical apply, can be used while working out the new ways of climate condition evaluation for Polish underground mines.
W referacie omówiono systemy klimatyzacji kopalń stosowanych w głębokich kopalniach. Wskazano na optymalne rozwiązania jakie mogą znaleźć zastosowanie w kopalniach LGOM.
EN
In paper mine air-conditioning systems applied in deep mines were presented. Some optimal solutions were described which could be applied in LGOM copper mines.
Przedstawiono parametry techniczne, na podstawie których dokonywana była dotychczas analiza i porównanie maszyn klimatyzacyjnych bezpośredniego działania, stosowanych w polskim górnictwie podziemnym. Zaprezentowano wskaźniki efektywności działania tych maszyn, umożliwiające syntetyczną ocenę i ich porównywanie. Dokonano, w oparciu o wybrane wskaźniki, przykładowej oceny maszyn klimatyzacyjnych typu LKM2-290 i DV-290 zabudowanych w wyrobiskach kopalni rudy miedzi Rudna.
EN
Technical parameters previously used in analysis and comparison of air-condition equipment used in Polish underground mining are presented. Efficiency factors of those machines' operation, allowing their complex evaluation and comparison are given as well. Exemplary evaluation of air-conditioning machines: LKM2-290 and DV 290 installed in Rudna mine excavations, using selected factors is made.
W pracy omówione są rozwiązania stosowane w kopalnianych układach klimatycznych z zimną wodą, służące zmniejszeniu zużycia energii i poprawie wskaźników jakościowych: elastyczności, skuteczności i efektywności. Opisane są metody dostosowania wydajności chłodniczej do zmiennych warunków zewnętrznych i ogólne sposoby regulacji pracy dużych układów klimatyzacji kopalnianej, wykorzystujące gromadzenie zimnej wody oraz zmiany struktury zespołu ziębiarek.
EN
Solutions used in mine air-conditioning systems using cold water which are designed for decreasing the energy consumption and for improving ąuality coefficients: flexibility, effectiveness and efficacy are discussed in the paper. Methods of adapting cooling capacity to the changeable external conditions and general ways of work regulation of big mine air-conditioning systems by means of cold water collecting are described.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.