The theoretical and methodological fundamentals of socio-geographic research of industrial agglomerations are discussed in this article. The essence, the general laws of formation and principles of development of industrial agglomerations are considered here. The methodological approaches to research of industrial agglomerations are analyzed and the methodology of delimitation of the territory of industrial agglomerations is offered. The regional analysis of economic efficiency of industrial production of agglomerations in Ukraine is also provided. The features of sector and territorial structure, along with the main directions of optimization of agglomeration effect on the territory are the object of research in this article.
PL
W referacie zostały omówione teoretyczne podstawy metodologii badań społeczno-geograficznych, aglomeracji przemysłowych. Uzasadnione zostały: istota badań, poprawność tworzenia i zasady ich rozwoju. Na podstawie odrębnych metod została dokonana analiza metodologii badań aglomeracji przemysłowych oraz została zaproponowana metodyka delimitacji terytorium aglomeracji. Regionalna analiza efektywności ekonomicznej produkcji przemysłowej w aglomeracjach Ukrainy, szczegółowe badania struktury terytorialnej i branżowej.
The Upper Silesian Industrial Region (GOP) is one of the most polluted regions in Poland. Because of the location of several important heavy industrial plants it is necessary to permanently monitor the various sort of dust and gas pollutantsconcentrations in this area. The paper presents the possibilities of stochastic air pollution modeling on the basis of data collected by monitoring stations. Several types of models were shown, including models applied in regions of big cities, like Stockholm, Vienna and Madrid, with special impact to so-called adaptive models. It was statistically proved that the formulae of the SO2 propagation model for the GOP S(t)=a+bS(t-1)+c(T-T0)2+d(v-v0)2+eQ1=eQ2. This equation was applied practically on the basis of the empirical data collected by selected monitoring stations.For the chosen monitoring station the directions of pollution flows and winds wereshown graphically (fig. 1). Nest step was derivation of the SO2 propagation model bytraditional regressive techniques (models from equations 6, 7 and 8), taking into considerationdirections of air flows, and adaptive models (fig. 3) basing on the previous model formulae. The obtained models were statistically evaluated. It occurred that the models considering air flows directions show changes of pollution propagation characteristics The advantage of adaptive models, which take into consideration data from previous periods of time, was proved, as they forecast concentration of pollution far better than the traditional regressive models.
The risk of development of dangerous exodynamical processes was investigated at the national and regional levels. Basic natural and technological factors of risk were determined on the basis of geological, geomorphologic, and geological-engineering methods and cartographical modelling. Classification of 45 large Ukrainian cities was implemented as a result of study of variety and estimations of intensity of man-caused influences on the cities territory. Scientific-methodical approach is suggested for estimation of the total risk of dangerous exogeodynamical processes on the large cities territories. It is based on the complex analyses of natural and technological risk factors. An approach is presented on the example of Dnipropetrovsk -one of the largest industrial cities in Ukraine. The risk estimation was developed within the limits of engineering and geomorphologic zones, which were chosen on the base of morphogenetical, morpholithological, morphometrical, morphological, and engineering-geological characteristics. Developed estimation is executed using both the probability of the negative processes and possible expenses caused by them for forecasting of man-caused geosystems position and working-out of control systems and defence arrangement of the high-risk zones. Its result is a series of cartographic models, including map of a ratio of total risk degrees and intensity of man-caused loading on a city relief.
PL
Ryzyko rozwoju niebezpiecznych procesów egzogeodynamicznych zostało zbadane na poziomach krajowym i regionalnym. Na podstawie badań geologicznych, geomorfologicznych, inżynieryjno-geologicznych oraz modelowania kartograficznego ustalono podstawowe czynniki przyrodnicze i technogeniczne warunkujące rozwój procesów egzogeodynamicznych. Na podstawie wyników badań różnorodności i oceny intensywności wpływu technogenicznego na terytoria miast została urzeczywistniona klasyfikacja 45 dużych miast Ukrainy. Zaproponowano metodologiczne podejście do oceny ryzyka rozwoju procesów egzogeodynamicznych na obszarze miast, oparte na kompleksowej analizie przyrodniczych i technogenicznych czynników ryzyka. Za przykład posłużył Dniepropietrowsk - jedno z największych miast przemysłowych Ukrainy. Ocena ryzyka została przeprowadzona w granicach jednostek taksonomicznych rejonizacji inżynieryjno-geomorfologicznej, które wyodrębniono z uwzględnieniem charakterystyki morfogenetycznej, morfologicznej, morfometrycznej, inżynieryjno-geologicznej i innych. Przy ocenie uwzględniono zarówno prawdopodobieństwo przejawu procesów negatywnych, jak i powiązanych z nimi ewentualnych nakładów dla prognozowania stanu systemów technogenicznych i opracowania systemów kontroli i przedsięwzięć z ochrony stref zwiększonego ryzyka. Rezultatem jest seria modeli kartograficznych, w tym również mapy podsumowującej współzależności stopnia ryzyka sumarycznego oraz intensywności wpływu technogenicznego na ukształtowania terenu miasta.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.