Wojna cenowa, wypieranie żwirów przez grysy, „skostnienie” konkurencji na rynkach lokalnych czy zwiększenie udziału kruszyw łamanych w konsumpcji – to wszystko w przyszłości może zagrażać polskiej branży kruszyw. Jakie są możliwe scenariusze?
Obecny rynek kruszyw wymusza na producentach szukanie nowych rynków zbytu. Duże możliwości otwiera przemysł transportowy w szczególności pojazdy szynowe, które obecnie przeżywają renesans, dzięki inwestycjom z nowej puli dotacji unijnych.
Wrocławski Oddział Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa z Wydziałem Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej (poprzednio z Instytutem Górnictwa) organizują coroczną konferencję naukowo-techniczną z zakresu górnictwa kruszywowego. Od piętnastu lat uczestniczy w niej około 250 przedstawicieli wyższych uczelni, instytutów badawczych, przemysłu górniczego oraz dostawców maszyn i urządzeń dla tej branży. Tematyka konferencji realizowana jest przy ścisłej współpracy z Instytutem Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie i Polskim Związkiem Producentów Kruszyw.
Dostosowanie oferty w zakresie asortymentu, jak i wielkości podaży do potrzeb rynku, to niewątpliwie jedno z ważniejszych wyzwań kadry menadżerskiej. Jak powinni działać zarządzający w sytuacji duopolu?
Bilansowanie popytu z podażą kruszyw żwirowo-piaskowych, ze względu na niewielką cenę surowca i wysokie koszty jego transportu, jest istotną kwestią regionalnej gospodarki kruszywami. Autor artykułu porusza problem takiego zrównoważenia tych elementów, aby określić racjonalny kierunek transportu powyższych kruszyw dla regionu Polski północno-zachodniej? W drugiej części artykułu przedstawiona zostanie analiza kierunków dostaw kruszyw żwirowo-piaskowych w północno-zachodniej Polsce.
Coraz częściej słychać głosy, że w kruszywach sytuacja jest zła. Znaczne zmniejszenie nakładów na inwestycje wyraźnie daje się we znaki. Co słychać w branży? Jak rynek kruszyw będzie funkcjonował w bliskiej przyszłości? Jak przedstawia się Polska na tle innych krajów Europy? W artykule przedstawiono aktualny stan oraz perspektywy rozwojowe branży kruszyw w Polsce.
Branża kruszyw, niegdyś atrakcyjna dla inwestorów, paradoksalnie przez tę atrakcyjność w latach 2008-2011 straciła swój urok, czy też inaczej to ujmując – przestała oferować godziwe zwroty (lub jakiekolwiek zwroty) na zainwestowanym kapitale. Co stanie się z poszczególnymi producentami za rok czy dwa lata? Jak sprawić, by firmy z branży kruszywowej miały szanse na dalszy rozwój, pozyskiwanie środków finansowych potrzebnych do kupna nowych zasobów i odnowienia parku maszynowego? Artykuł jest próbą odpowiedzi na te pytania.
Rynek kruszyw mineralnych w Polsce osiągnął w 2009 r. rekordowe wielkości 185 mln ton podaży i 188 mln ton po stronie popytu, m.in. wskutek zaangażowania dużych środków pomocowych z UE na rozwój infrastruktury komunikacyjnej, budownictwa mieszkaniowego, przemysłowego i sanitarnego. Tendencje wzrostowe utrzymały się jedynie dla naturalnych kruszyw łamanych, natomiast dla naturalnych kruszyw piaskowo-żwirowych odnotowano już tendencje spadkowe wywołane rozwijającym się ogólnoświatowym kryzysem finansowym, który w Polsce odzwierciedlił się istotnym spadkiem w sektorze budowlanym w latach 2008-2009. Z kolei spadki w podaży kruszyw sztucznych od 2008 r. spowodowane są stopniowym wyczerpywaniem się zapasów hałd i innych nagromadzeń odpadów do ich produkcji. Zapowiedziane przez Rząd RP znaczne ograniczenia nakładów na drogownictwo do 2013 r. i niewiadoma ich wielkość od 2014 roku spowodują ograniczenie podaży naturalnych kruszyw piaskowo-żwirowych niewzbogacanych o 25-30 mln t/rok, a kruszyw łamanych o ok. 10 mln t/rok. Skutkować to będzie ograniczeniem łącznej podaży i popytu do 150-160 mln t/rok. Jeżeli po 2014 roku zaistnieją bardziej sprzyjające warunki finansowania infrastruktury drogowo-kolejowej, to w wariancie optymistycznym podaż-popyt mogą osiągnąć wielkość 200 mln t/rok dla wszystkich rodzajów kruszyw mineralnych łącznie.
EN
In 2009, the supply and demand for mineral aggregates surged to the all time record levels, rising to 185 and 188 million tons, respectively. That rise was mainly due to huge UE structural and cohesion funds aimed to improve transport infrastructure and housing and industrial and sanitary construction projects. These trends continue in the case of natural crushed aggregates. In turn, the demand for natural (sand and gravel) aggregates started to fall as the global financial crisis began spreading throughout the Central Europe to lead to significant downfall in the Poland's building sector in the years 2008-2009. Some decrease in supply of artificial aggregates since the year 2008 may be explained as due to exhaustion of stockpiled metallurgical slag and mining waste rock and other material suitable for their production. Marked reductions in funding for road construction works till the year 2013, recently announced by the Polish government, along with uncertainty in relation to the funding in 2014 and thereafter, will undoubtedly result in decrease of demand for unprocessed natural aggregates and crushed aggregates by about 25-30 and 10 million tons per year, respectively. The above listed factors should lead to drop in total supplies and demand for mineral aggregates down to the level of 150-160 million tons per year. If the scale of funding of transport infrastructure construction improves after the year 2014, the total supplies and demand for mineral aggregates may rise again, even up to about 200 million tones per year in the optimistic scenario.
Krajowy rynek kruszyw naturalnych łamanych przeszedł w ostatnich kilkunastu latach poważne przeobrażenia. Po trzykrotnym ograniczeniu zapotrzebowania na te kruszywa na początku lat 90., w drugiej połowie tej dekady nastąpiło jego odbudowanie do poprzednich wielkości, tj. około 30 mln t/r., co miało związek z pojawieniem się poważniejszych inwestycji w budownictwie drogowym, kolejowym i przemysłowym. Lata 2000-2001 przyniosły ponowne ograniczenie zużycia kruszyw łamanych o ponad 10%, co związane było głównie ze spowolnieniem tempa rozwoju gospodarczego kraju, a zdrugiej strony - rosnącej konkurencji alternatywnych kruszyw sztucznych z odpadów [1,2]. Niezwykle dynamiczny rozwój popytu na kruszywa naturalne łamane, notowany szczególnie od 2004 r., jest rezultatem m.in. zwiększenia poziomu uzyskanych i wykorzystanych środków pomocowych UE przeznaczonych na rozwój infrastruktury transportowej w Polsce. W konsekwencji nastapił skokowy wzrost tego zapotrzebowania - o 75% w ciągu pięciu lat, do rekordowego poziomu 47,3 mln t w 2007 r. i ok. 50 mln t w roku 2008.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Scharakteryzowano podstawowe trendy w rozwoju krajowej podaży kruszyw naturalnych łamanych po roku 2000 roku. Omówiono znaczenie importowanych kruszyw naturalnych łamanych na rynku krajowym. Poddano analizie regionalne zróżnicowanie relacji podaży i popytu na te kruszywa, jak również ich ceny. W końcowej części przedstawiono przesłanki dalszego rozwoju krajowego popytu na kruszywa naturalne łamane, szczególnie w aspekcie wykorzystania w latach 2008-2013 ok. 20 mld euro środków pochodzących z Unii Europejskiej (Fundusz Spójności, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) na rozwój krajowej infrastruktury transportowej.
EN
The paper presents basic trends of development of domestic natural crushed aggregates supply after 2000. Importance of imported crushed aggregates on the domestic market is analysed. Regional variability of supply/demand relationships and prices, are presented. Finally, perspectives of further development of domestic demand for natural crushed aggregates are discussed, taking into account especially opportunities of utilization of ca. 20 billion euro of EU funds in the years 2008-2013 for the development of domestic transport infrastructure.
W artykule poruszono problem eksploatacji, zużycia i bazy zasobowej naturalnych kruszyw łamanych w Polsce. Notowany w ostatnich latach rozwój ich podaży podyktowany był wzrostem zapotrzebowania gospodarki w sektorze drogowym i budowlanym, wynikającym przede wszystkim z akcesji Polski do Unii Europejskiej oraz uruchomieniem w następstwie tego ogromnych środków finansowych w programach sektorowych UE. Ponadto przyznanie Polsce wraz z Ukrainą organizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku będzie skutkowało dalszym rozwojem zapotrzebowania na te kruszywa, które w horyzoncie 2010 roku będzie kształtowało się na poziomie ok. 50 mln t/rok i pozostanie na nim do połowy przyszłej dekady. Barierą jest ograniczona baza zasobowa tych kopalin, niedająca większych możliwości rozwoju podaży m.in. z przyczyn środowiskowych, oraz wyczerpanie się zasobów ponad 20 złóż w połowie przyszłej dekady, przy utrzymującym się tempie rozwoju eksploatacji.
Kruszywa są niezbędnym składnikiem rozwoju inwestycyjnego. Tam, gdzie jest rozwój gospodarczy, tam konieczne są kruszywa. W artykule podano informacje o roku 2004 i prognozach na lata następne. Poruszono kwestię zapotrzebowania na kruszywa w budownictwie drogowym i ograniczenia w ich produkcji.
Po spadku zapotrzebowania na kruszywa w latach 2000-2003, w drugiej połowie 2004 roku nastąpiło odwrócenie tendencji, wzrósł popyt, a w konsekwencji produkcja. Rok 2004 to również okres uporządkowania - w oparciu o normy PN-EN - definicji i nazewnictwa w zakresie kruszyw. W artykule zawarto jednolity dla całego europejskiego rynku podział kruszyw; zestawienia produkcji kruszyw w/g różnych kryteriów, np. struktura kruszyw naturalnych łamanych (2000-2004), prognoza produkcji kruszyw w Polsce w latach 2004-2013.
Artykuł opisuje rodzaje i przeznaczenie kruszyw. Zawiera informacje o reprezentantach europejskiego przemysłu kruszyw (UEPG - Europejskie Stowarzyszenie Producentów Kruszyw); raport dotyczący znakowania CE kruszyw w Europie (wg. stanu na luty 2005); charakteryzuje kierunki działalności producentów kruszyw.
Prowadzone i planowane na szeroką skalę roboty drogowe i budowlane wymagają dużych ilości skalnych surowców mineralnych. Polska jest bogata w różnorodne materiały skalne, których rozmieszczenie na obszarze kraju jest nierównomierne. Podobnie zróżnicowane są ich parametry jakościowe, które określają możliwości wykorzystania dla poszczególnych technologii. W budownictwie i drogownictwie materiały te wykorzystywane są w postaci kruszyw o różnorodnym uziarnieniu. Artykuł omawia cechy, zasoby i wydobycie kruszyw łamanych w Polsce.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents sources and production of mineral aggregates in Poland in recent years, as well as characterise developments of their domestic market in the 1990s. Relationships between various groups of aggregates are discussed. Importance of foreign trade of aggregates is also taken into account. As a summary, future outlook of domestic market of aggregates is anticipated.
PL
Artykuł prezentuje źródła i produkcję kruszyw mineralnych w Polsce w ostatnich latach, jak również charakteryzuje rozwój ich krajowego rynku w latach dziewięćdziesiątych. Przedstawione są także relacje pomiędzy poszczególnymi grupami kruszyw, a także znaczenie obrotów międzynarodowych tą grupą surowców. W podsumowaniu przedstawiono przewidywany rozwój krajowego rynku kruszyw w najbliższych latach.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.