Ostatnie tygodnie ubiegłego 2008 roku przyniosły ważne wydarzenie związane z ekshumacją zwłok Generała Władysława Sikorskiego. Rozwiązania zagadki i przyczyn śmierci Generała podjął się katowicki oddział Instytutu Pamięci Narodowej, a konserwator wzgórza wawelskiego wydał stosowne zezwolenie na demontaż i ponowny montaż marmurowego sarkofagu w zabytkowej krypcie św. Leonarda w Katedrze Wawelskiej. Czynności konserwatorskie należało przeprowadzić w sposób nie prowadzący do zagrożenia dla zabytkowej substancji krypty, przy odpowiednim zabezpieczeniu romańskich wątków ścian, oryginalnych, wczesnoromańskich kamiennych kolumn, zabytkowych sarkofagów królów polskich i marmurowej posadzki. Udział konserwatora specjalizującego się w ochronie zabytków kamiennych był w tym przypadku warunkiem podstawowym w wytypowaniu techniki bezpiecznego demontażu, a następnie po badaniach laboratoryjnych zwłok, ponownego montażu jednobryłowego sarkofagu na swoim pierwotnym miejscu w niezwykle ograniczonym funkcjonalnie pomieszczeniu zabytkowej krypty. Uniwersalizm wiedzy konserwatora, dotyczący oceny wydarzenia oraz znajomość techniki i technologii szeroko pojętych działań konserwatorskich są w tym przypadku niezastąpione. Dzięki opinii konserwatorskiej, ekspertyzie oraz przeświadczeniu, że podniesienie sarkofagu jest możliwe bez spowodowania jakichkolwiek zagrożeń dla zabytkowego otoczenia, podjęto w ogóle decyzję o rozpoczęciu prac ekshumacyjnych.
EN
The last weeks of the previous year 2008 witnessed an important event connected with the exhumation of the remains of General Władysław Sikorski. The Katowice section of the Institute of National Remembrance decided to solve the mystery and dispel doubts concerning the causes of the General’s death, and the monument conservator of the Wawel Hill issued a suitable permission to disassemble and reassemble the marble sarcophagus in the historic St. Leonard’s Crypt in the Wawel Cathedral. Conservation work had to be conducted in such a way as not to endanger the historic substance of the crypt, with appropriate protection of the Romanesque wall bonds, original early-Romanesque stone columns, and historic tombs of Polish kings or marble floor. The participation of a conservator specialising in masonry monument protection was in this case an essential requirement for the proper selection of a safe disassembling technique and then, after forensic examination of the remains, of reassembling the one-piece sarcophagus in its original place in the extremely restricted functional space of the historic crypt. The universal character of conservator’s knowledge concerning assessment of the event, and his technological know-how of widely understood conservation work are invaluable in such cases. It was owing to a conservator’s opinion, expertise and conviction that lifting the sarcophagus is possible to achieve without endangering the historic surroundings, that the decision to commence exhumation work was made.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Krypta św. Leonarda stanowi najlepiej zachowany fragment romańskiej Katedry konsekrowanej w r. 1142. Posiada trzy nawy, oddzielone od siebie ośmioma kolumnami, w dwóch rzędach. Trzony tych kolumn wykonane z jednolitych bloków piaskowcowych mają różne, sięgające ponad 40 cm średnice i jednakowe wysokości 187 cm. Są zapewne najstarszymi w Polsce zachowanymi elementami kamiennymi o takiej wielkości. Skład materiału okruchowego, więźba skały, spoiwo, znaczna porowatość, a przede wszystkim bardzo gruboławicowe wykształcenie piaskowców, konieczne dla uzyskania kolumn, pozwalają z dużym prawdopodobieństwem określić opisywany piaskowiec jako istebniański.
EN
The St. Leonard's crypt is the best preserved fragment of Romanesque Cathedral, consecrated in year 1142 on the Wawel Hill. It consists of three naves, separated from each other by eight columns arranged in two rows. Ali shafts, made of homogeneous sandstone blocks, have different diameter of more than 40 centimetres and identical height of 187 centimetres. They are probably the oldest stone elements of such size preserved in Poland. Different size of columns is connected probably with the difficulty of gaining similar blocks big enough to form desirable columns. The most striking ones have been placed close to the alter. Such elements of examined rock as mineral components, texture and structure, cement, high porosity and its very thick-bedded development essential for extraction of columns, lets one to determine it as the Istebna sandstone with high plausibility. Blocks indispensable for making shafts, have been extracted probably from rocky outcrops typical for Istebna beds.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.