Results of research of six large karstic springs with a discharge rate of 10-100 l/s obtainedfrom a series of 12 measurements in 2021-2022 are the basis for a comparison of the chemical composition in the past and present. The studied springs drain Triassic limestones and dolomites in the southern part of Major Groundwater Basin No. 333 in the Opole region. After 40 years, there is a significant decrease in discharge rates in five out of all selected springs, and frequent dying out of outflows in three cases. A significant increase in the content of nitrogen compounds, espe¬cially nitrates, has been measured. Statistical factor analysis allowed distinguishing two groups of factors responsible for changes in the main ions in groundwater. Restoring high groundwater quality is an urgent task for the administration of this region, which requires a comprehensive approach.
Wody powierzchniowe w przestrzeni wiejskiej od lat ulegały poważnym przemianom, prowadzącym w skrajnych przypadkach do ich eliminowania z krajobrazu. W ostatnich latach obserwuje się coraz częstsze działania na rzecz przywrócenia wód powierzchniowych, jako elementów o funkcji przyrodniczej i społeczno-kulturowej. Podejmowane prace, obok kształtowania i ochrony krajobrazu nadwodnego, prowadzą do rozwijania i wzmacniania bioróżnorodności oraz przywracania równowagi hydrologicznej. W artykule omówiono rolę wód powierzchniowych na terenach wiejskich oraz aktualne tendencje i możliwości zagospodarowania przestrzeni nadwodnych. Badaniami objęto tereny w wybranych wsiach województwa opolskiego. Wielokryteriowa ocena obszarów sąsiadujących z wodą pozwoliła na sformułowanie wniosków, które z obserwacjami i wywiadami społecznymi, stały się podstawą opracowania możliwych form zagospodarowania terenów uwarunkowanych potrzebami mieszkańców i aktualnymi trendami zagospodarowania obszarów nadwodnych.
EN
The surface water resources of rural areas have been subject to transformation for many years and in extreme cases they have even disappeared from the landscape. Recently, some more intensive action have been witnessed, which are focused on restoring surface water resources as elements that perform both natural and social-cultural functions. These actions lead to the design and protection of landscape and, at the same time, to the development and reinforcement of biodiversity and restoring the hydrological balance. This article discusses the role of surface waters in rural areas and the current trends and possibilities in designing waterside areas. The research was conducted in selected villages of the Opole region. A multi-criteria evaluation of waterside areas leads to conclusions, which, together with observations and interviews, constitute the basis for new design forms.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.