The revised geological log and the biostratigraphy of the Late Campanian and earliest Maastrichtian succession of the Middle Vistula River section, central Poland, are presented. The biostratigraphy is based on inoceramid fauna, basically newly collected. Eight inoceramid zones were distinguished, corresponding, in ammonite/belemnite terms, to an interval from the upper Bostrychoceras polyplocum Zone up to the traditional Belemnella occidentalis Zone. From bottom upwards these are zones of: Cataceramus subcompressus, "Inoceramus" tenuilineatus, Sphaeroceramus pertenuiformis, "Inoceramus" altus, "Inoceramus" inkermanaensis, Trochoceramus costaecus, "Inoceramus" redbirdensis, and of Endocostea typica. The inoceramid assemblages allow a precise correlation with critical sections in Europe, as well as trans-Atlantic correlation to the US Western Interior. The traditional base of the Maastrichtian falls at the base of the Trochoceramus costaecus Zone, whereas the 'Tercis basal Maastrichtian boundary' may fall as high as lower Belemnella sumensis Zone. Based on the correlation to the US Western Interior, a subdivision of the Upper Campanian into Middle and Upper substages is suggested. The boundary between the Middle and the Upper Campanian substages may be defined by the base of the "Inoceramus" tenuilineatus Zone, which in ammonite terms, corresponds to the base of the Didymoceras donezianum Zone (=top of the Bostrychoceras polyplocum Zone). Thirty one inoceramid species level taxa are described, of which "Inoceramus" smirnovi nom.nov. is a replacement name; 10 species are left in open nomenclature. Inoceramids of the Middle Vistula succession represent a uniform fauna characteristic of the whole Euramerican biogeographical region.
Eight proposed Cretaceous geosite candidates, from the area of Central and Eastern Poland, are shortly characterized. They include: waterfalls on the Szum, Sopot, Jeleń, and Tanew rivers, exposures of Albian sandstones near Nagórzyce, Dobromierz brachyanti-cline, Opoczka quarries, Janików quarries, and abandoned quarries of Piotrawin, Kazimierz, Bochotnica, and Nasiłów. Five latter exposures, located along the middle section of the Vistula river, give an access to the famous middle Vistula section, representing a key section to the Upper Cretaceous succession in this part of Europe, being a site of an outstanding scientific importance. Of high scientific value are also other of the proposed sites. The waterfalls on the Tanew river represent, moreover, a unique landscape, which may also be of a great interest due to recreation and tourist reasons.
PL
Scharakteryzowano osiem wybranych stanowisk przyrody nieożywionej w utworach kredy z obszaru Polski środkowej i wschodniej. Wśród proponowanych obiektów znalazły się: progi kredowe na rzekach Szum, Sopot, Jeleń i Tanew, odsłonięcie piaskowców albskich koło Nagórzyc, brachyantyklina Dobromierza, kamieniołomy w Opoczce, kamieniołomy w Janikowie oraz odsłonięcia w Piotrawinie, Kazimierzu Dolnym, Bochotnicy i w Nasiłowie. Pięć ostatnich wymienionych odsłonięć znajduje się na obszarze tzw. górnokredowego profilu środkowej Wisły, dostarczającego standardowego profilu kredy górnej w tej części Europy. Jest to obszar o wyjątkowym znaczeniu w badaniach facjalnych, stratygraficznych oraz paleontologicznych górnej kredy. W skali regionu istotne są oczywiście również i pozostałe proponowane miejsca. Progi wodospadowe na rzece Tanew reprezentują ponadto unikalną formę krajobrazową w tej części kraju i mają duże znaczenie jako obiekt turystyczno-rekreacyjny.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.