The Great Masurian Lakes Trail, valued for its picturesque landscapes and rich natural environment, was recognized as an ideal place for enthusiasts of active leisure. Thanks to modernizations in sailing and cycling tourism, users are offered a variety of relaxation opportunities and comfort during cruises on the lakes, as well as while exploring the region by bikes. The renovation of the water trail and the creation of a new bicycle path have enabled nature-friendly exploration of Masurian attractions. Special attention was given to ecomarinas, which are investments promoting an ecological approach to sailing and minimizing the negative impact of tourism on the environment. The need to integrate active forms of recreation with modern amenities was identified to develop the Masuria as an attractive tourist destination, while balancing between the local economy and the protection of heritage. These investments will contribute to the promotion of a healthy lifestyle, the preservation of biodiversity, and the sustainable development of tourism.
PL
Szlak Wielkich Jezior Mazurskich, ceniony za malownicze krajobrazy i bogactwo przyrody, uznano za idealne miejsce dla entuzjastów aktywnego wypoczynku. Dzięki przeprowadzonym modernizacjom w zakresie żeglarstwa i turystyki rowerowej, użytkownikom zaoferowano szereg możliwości relaksu i komfort podczas rejsów po jeziorach, jak też w trakcie zwiedzania regionu na rowerach. Renowacja szlaku wodnego i wytyczenie ścieżki rowerowej umożliwiły przyjazne naturze odkrywanie mazurskich atrakcji. Szczególną uwagę poświęcono ekomarinom, czyli inwestycjom promującym ekologiczne podejście do żeglarstwa i minimalizującym negatywny wpływ oddziaływań turystyki na środowisko. Wskazano potrzebę integracji aktywnych form rekreacji z nowoczesnymi udogodnieniami w celu rozwoju Mazur jako atrakcyjnej destynacji turystycznej, przy zachowaniu równowagi pomiędzy lokalną gospodarką a ochroną dziedzictwa. Inwestycje te przyczynią się do promocji zdrowego stylu życia, zachowania bioróżnorodności i zrównoważonego rozwoju turystyki.
W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących spojrzenia mieszkańców Mazur na współczesny kształt budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego i przeznaczonego na turystykę w ich regionie. Wnioski z badań posłużyły jako punkt wyjścia do przygotowania propozycji projektowych współczesnych założeń krajobrazowo mieszkalnych z wykorzystaniem domów na wynajem, czy gospodarstw agroturystycznych. Dyplomowe prace inżynierskie studentów architektury są odpowiedzią na preferencje formalne mieszkańców. Zakres czasowy części opartej na badaniu ankietowym dotyczy XXI wieku, a części dotyczącej analiz archetypu sięga wieku XVII.
EN
This paper presents the results of a survey that explored how the residents of Masuria perceived the contemporary form of single-family and tourist housing in their region. The conclusions of this study were used as a starting point for preparing design proposals of contemporary landscape and housing layouts based on homes for rent or agricultural tourism facilities. Bachelor of Engineering in Architecture thesis projects became an answer to the formal preferences of the residents. The temporal scope of the section presenting the survey study concerns the twenty-first century, while the archetype analysis section reaches back to the seventeenth century.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiony został aspekt regionalizmu, jakim są stadniny koni na Warmii i Mazurach wraz z rolą, jaką odgrywają w rozwoju turystyki. Na przykładzie jednych z najstarszych i najbardziej reprezentacyjnych ośrodków, znajdujących się na wyjątkowo charakterystycznej dla omawianego obszaru trasie turystycznej – Szlaku Konnym im. Marion Dönhoff, przeanalizowano wpływ ich obecności na rozwój cennych przyrodniczo terenów.
EN
The article presents an aspect of regionalism in the occurence of multiple horse studs in the region of Warmia and Masuria along with the role they play in the development of tourism. The impact of their presence on the development of environmentally valuable areas has been analysed on the examples of ones of the oldest and representative facilities placed on the – Marion Dönhoff bridle path, peculiar to the region type of trail.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono charakterystykę obiektów turystycznych obszaru Mazur z okresu Polski Ludowej oraz przeanalizowano możliwości rewitalizacji ośrodków opuszczonych w celu pobudzenia lokalnej gospodarki. Przeprowadzono analizy poszczególnych typów obiektów turystycznych z lat 1945–1989 na podstawie wizji lokalnej oraz krytycznej analizy literatury. Opracowanie zawiera opis obecnego stanu prezentowanych przykładów. Każdy z nich został wybrany jako przedstawiciel jednego typu zabudowy ośrodków turystycznych, charakterystycznego dla przyjętych ram czasowych.
EN
This article presents the characteristics of tourist facilities in Masuria from the period of the People’s Republic of Poland and focuses on the possibility of revitalizing abandoned centers in order to stimulate the local economy. Analyzes of individual types of tourist facilities from 1945–1989 were carried out on the basis of a local vision and a critical analysis of the literature. The study describes the current state of the presented examples. Each of them was selected as a representative of one type of development of tourist centers, characteristic for a given period.
Ofensywa Armii Czerwonej w 1945 r. spowodowała ogromne zniszczenia miast mazurskich. W niektórych przypadkach, czasami bezpowrotnie, zatarty został powstający przez wieki krajobraz kulturowy. Odbudowa ze zgliszczy i późniejsza rozbudowa w duchu socjalistycznym trwały przez kolejne kilkadziesiąt lat. Celem artykułu było poznanie opinii mieszkańców na temat przemian przestrzennych wybranych miast mazurskich w okresie 1945-1989. Aby zgromadzić odpowiedni materiał do analiz, zastosowano metodę badań jakościowych. Wywiady pogłębione zostały przeprowadzone z mieszkańcami sześciu wytypowanych miast o różnej skali zniszczeń wojennych. Respondenci w większości ocenili odbudowę powojenną pozytywnie. Późniejsze przemiany morfologiczne otrzymały gorsze noty. Równocześnie badane osoby potrafiły docenić skalę prowadzonej odbudowy, powstawanie miejsc pracy i rozwój ekonomiczny w tym okresie. Skutki zniszczeń wojennych oraz prowadzonych później prac porządkowych i budowalnych w miastach mazurskich, są odczuwane do dziś. Zarówno fizycznie, w krajobrazie miast, jak i w opiniach ich mieszkańców.
EN
The Red Army offensive in 1945 caused enormous damage to Masurian towns and cities. In some cases, the cultural landscape, which had been created over many centuries, was erased, sometimes irretrievably. Rebuilding from the ruins and the later expansion in the socialist spirit lasted for several decades. The aim of this article is to discover the opinions of inhabitants on the spatial transformations of selected Masurian towns in the period 1945-1989. In order to gather suitable material for analysis, a qualitative method was used. In-depth interviews were conducted with residents of six selected towns with different scales of war damage. Most of the respondents assessed the post-war reconstruction positively. Later morphological changes received worse marks. At the same time, those surveyed were able to appreciate the scale of the conducted reconstruction, the creation of jobs and the economic development in that period. The effects of war damage and the subsequent cleaning and construction works in Masurian towns are still being felt today. Both physically, in the urban landscape, and in the opinions of their inhabitants.
The results of pollen, non-pollen palynomorph and microcharcoal particle analyses of deposits from a small pond in northeastern Poland are presented. The study focused on human-induced vegetation changes that occurred in a close vicinity of the settlement complex at Poganowo during the Middle Ages (ca 10th–16th centuries). We distinguished three phases of human impact. First and third phases correspond to intensified settlement activity. The second phase was a period when human activity decreased and woodland regeneration took place. The high incidence of the parasitic fungus Kretzschmaria deusta in a local forest stand during the third phase was simultaneous with numerous spores of coprophilous fungi (Sordaria-type and Cercophora-type). We consider that Kretzschmaria deusta inhabited the roots and bases of tree trunks damaged by digging and grazing animals. human impact, pollen analysis, fungal spores, Masuria, Middle Ages
Pollen analysis of sediments from the upper part of bottom deposits from Lake Salęt allowed reconstruction of main stages of the Late Holocene vegetation transformation in the Mrągowo Lake District (from ca. 3600 cal. years BC) and to correlate some of these changes with immigration and economic activity of local human groups. Significant spreading of secondary semi-natural birch forest, development of hornbeam forest and increasing importance of anthropogenic open communities were the most characteristic features of vegetation evolution. A definite breakdown of elm took place between 2900 and 2500 cal. years BC, slightly after increased contribution of birch in woodlands. Disappearance of hazel around 1200 cal. years BC, accompanied by expansion of hornbeam has been observed and should be linked with activity of the Ząbie-Szestno type culture and the Lusatian culture tribes during the Bronze Age, but not with a climate change. Considerable intensification of settlement processes recorded in the younger part of the Subatlantic chronozone was one of the important reasons that were responsible for quick changes in forest structure. Strong and continued deforestation started as early as the end of the 10th century AD and was substantially intensified in the first half of the 13th century.
Artykuł opisuje zależności pomiędzy walorami krajobrazu kulturowego a rozwojem turystyki na przykładzie gminy wiejskiej Ostróda położonej w województwie warmińsko-mazurskim. Badania prowadzono na terenie gminy o powierzchni 401 km2 oraz w jej najbliższym sąsiedztwie w latach 2011-2013. Zakres merytoryczny pracy objął inwentaryzację i ocenę zagospodarowania turystycznego oraz waloryzację krajobrazu 20 największych miejscowości. Większa część gminy charakteryzuje się dużymi walorami krajobrazowymi. Najcenniejsze krajobrazowe obszary położone są głównie w jej wschodniej i północnej części. Atuty przyrodnicze i krajobrazowe oraz rozbudowana sieć infrastruktury turystycznej sprzyjają rozwojowi turystyki kwalifikowanej. Na terenie opracowania znajdują się liczne szlaki i trasy turystyczne oraz rozbudowana baza noclegowa. W ramach badań ocenie poddano zagospodarowanie turystyczne analizowanych miejscowości. Najwyższe wartości uzyskały miejscowości: Kajkowo, Stare Jabłonki i Kraplewo.
EN
The article describes relationships between cultural landscape assets and the development of tourism, using the rural commune of Ostróda (in the Province of Warmia and Mazury) as an example. The study spanned the years 2011-2013 and covered an area of 410 km2 lying within the commune and in its immediate surroundings. The goal was to make an inventory and an evaluation of the tourist facilities as well as to evaluate the landscape qualities in 20 largest villages. Most of the commune has high-quality scenie values, but the most precious landscapes are situated in its eastern and northern parts. Both naturę and scenie assets as well as the well-developed network of tourist facilities promote the development of activity tourism. The analyzed area is crisscrossed by numerous tourist trails and routes, with many accommodation facilities available nearby. The study contained an assessment of the tourist facilities and their management in the twenty examined locations. The highest scores were achieved by the following villages: Kajkowo, Stare Jabłonki and Kraplewo.
Represje i prześladowania wynikające z braku akceptacji dla reform liturgicznych patriarchy Nikona, wprowadzonych w rosyjskiej cerkwi prawosławnej w II poł. XVII w., skłoniły grupę tzw. staroobrzędowców – wyznawców „starej wiary” – do poszukania dla siebie nowego miejsca i do opuszczenia Rosji. Cześć z nich, pod koniec XVIII w. dotarła na Suwalszczyznę, skąd migrując dalej na zachód dotarła w I poł. XIX w. na Mazury (Prusy), gdzie osiedlili się, zakładając kilka (sąsiadujących) wiosek. Niemal 200-letnia obecność staroobrzędowców na tych ziemiach trwale zapisała się w krajobrazie i zakorzeniła w lokalnej tradycji. Unikalna architektura, osobliwe zwyczaje, obrzędy i wierzenia, a przede wszystkim religia to trzy elementy, które wyróżniają wioski zamieszkałe przez mazurskich starowierców od sąsiednich osad. Ta niezwykła odmienność może wkrótce ulec zapomnieniu, dlatego warto zwrócić uwagę na inicjatywy i przedsięwzięcia podejmowane przez lokalną społeczność, władze samorządowe i organizacje pozarządowe, które mają na celu ochronę ginącej kultury staroobrzędowców.
EN
Repression and persecution resulting from the rejection of the liturgical reforms of Patriarch Nikon introduced in the Russian Orthodox Church in the second half of XVII century, led a group of so-called Old Believers – the followers of the "old faith" – to seek for another place and to leave Russia. Some of them, at the end of the XVIII century came to Suwalki Region, where migrating further west came in the first half of XIX century to Masuria (Prussia), where they settled, founding some (neighboring) villages. Nearly 200-year presence of the Old Believers in these lands permanently changed the landscape and local tradition. Unique architecture, quaint customs, rituals and beliefs, and most of all religion, are the three elements that distinguish the Masurian village inhabited by Old Believers from neighboring settlements. This remarkable difference may soon be forgotten, so the attention should be paid to the initiatives and projects undertaken by the local community, local authorities and non-governmental organizations, which are designed to protect the dying culture of Old Believers.
Region warmińsko-mazurski wyróżnia się nie tylko w skali Polski, ale też i Europy pod względem ilości oraz stanu zachowania alei przydrożnych, Mają one znaczenie historyczne, krajobrazowe oraz pełnią ważne funkcje komunikacyjne, informacyjne i przyrodnicze.
Throughout SW Fennoscandia, numerous approximately W-E trending faults and ductile shear zones have recently been recognized. The regiona--scale zone of strike-slip displacements [Mazury lineament] with a dextral component was referred by many authors as apparently influenced by the distribution of ca. 1.6-1.4 Ga old "anorogenic" intrusions of the Mazury Complex [NE Poland]. However, new detailed structural and kinematics studies of drill-cores from 255 boreholes located throughout NE Poland and SW Lithuania [Lazdijai region] indicate that the Mazury Complex, the Suwałki Anorthosite Massif and surrounding lithotectonic domains share a common ductile thrusting deformation, calling into question the concept of a large-scale dextral shear zone and also the "anorogenic" origin hypothesis of the Mazury Complex. One important advance has been the accumulation of structural and kinematics information that allows assessment of the main orogenic transport direction commonly towards the SW, locally to the NE [e.g., in the eastern part of the Suwałki Anorthosite Massif]. This assessment has been coupled with the recognition of the role of major and numerous ductile shear zones within the western part of the East European Platform. In general, compressional deformation with ductile thrusting predominated in the western part of the East European Platform. Very probable strike of regional mylonitic foliation [S1] from almost 100 boreholes has been established, based on geophysical measurements of the curvature of borehole axis and a few tens oriented core samples [SW Lithuania]. It is assumed that the crystalline rocks of NE Poland and SW Lithuania [Lazdijai region] were subjected to similar ductile thrusting to transpressional deformation during the late Gothian [or newly defined Dano-Polonian] orogeny [ca. 1.5 Ga].
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In 2002, on the farms of the Warmia and Mazury region there were 45.9 thousand tractors, by 2.0% less than in 1996. An increase by 2.2% was recorded on individual farms, whilst on other private farms and in the public sector their number decreased by 68.8% and 34.2% respectively. Similar trends of changes in the number of other power sources and means of transport were noted in the region. They resulted in the increase in the share of individual farms in agricultural land use. The number of machines per 100 farms and the percentage of farms with machines in relation to the total number of farms rise proportionally to the increase in the AUA of farms. The number of machines per 100 ha of AUA decreases as the size of farms grows. That is why the Warmia and Mazury region, with its size of farms 2.5-fold higher than the average for Poland, has a lower number of tractors, trucks, trailers and self-propelled harvester threshers per 100 ha of AUA and a higher number of the above machines per 100 farms.
PL
W 2002 r. w gospodarstwach regionu warmińsko-mazurskiego znajdowało się 45,9 tys. ciągników, o 2,0% mniej niż w 1996 roku. W gospodarstwach indywidualnych odnotowano wzrost o 2,2%, podczas gdy w innych gospodarstwach prywatnych oraz w sektorze publicznym zaobserwowano spadki, odpowiednio o 68,8 i 34,2%. Podobne były trendy zmian liczby innych środków energetycznych i transportowych w regionie. Były one wynikiem wzrostu udziału gospodarstw indywidualnych w użytkowaniu ziemi rolniczej. Liczba maszyn w przeliczeniu na 100 gospodarstw i udział procentowy gospodarstw z maszynami w stosunku do ogółu gospodarstw zwiększa się ze wzrostem powierzchni UR gospodarstw, natomiast liczba maszyn na 100 ha UR maleje w miarę wzrostu obszaru gospodarstw. Region warmińsko-mazurski, przy jego 2,5-krotnie większym od średniego dla Polski obszarze gospodarstw, ma mniejszą liczbę ciągników, samochodów ciężarowych, przyczep i samojezdnych kombajnów zbożowych na 100 ha UR i większą liczbę wymienionych maszyn w przeliczeniu na 100 gospodarstw.
W czasie wakacji, kiedy młodzi ludzie wyjeżdżają na kolonie, wycieczki czy obozy i czują się niejako "zwolnieni" ze wszystkich obowiązków kojarzonych ze szkołą - sprawa kontynuowania edukacji ekologicznej zdaje się tym trudniejsza i ciekawsza.
Tegoroczna akcja "Sprzątamy Mazury" odbywać się będzie w ramach ogólnopolskiej kampanii prowadzonej przez Fundację Szansa "Dbaj o świat". Przesłanie jest bardzo proste i można zamknąć je w prostym haśle, które towarzyszy naszym działaniom: "Nie śmieć człowieku, bądź w porządku ...". To przecież od kultury osobistej każdego z nas zależy, w jakim stanie pozostawimy leśną polanę, biwak, pole namiotowe czy brzeg jeziora po spędzonym tam urlopie.
Pewne projekty okazały się sukcesem, część chcielibyśmy nadal poszerzać. Jak to bywa z tymi, którzy próbują działać - nie wystrzegliśmy się błędów. Ale, jak mawiają, nie popełnia ich ten, kto nic nie robi.
W ostatnich latach do różnego rodzaju badań środowiskowych coraz częściej wykorzystywane są techniki teledetekcyjne. Na orbity okołoziemskie wprowadzane są nawet specjalne satelity środowiskowe ukierunkowane na konkretne badania. Obecne tendencje technologiczne to umieszczanie w przestrzeni małych wręcz kompaktowych satelitów, które mają służyć konkretnym zadaniom. Tego rodzaju misją jest PROBA, finansowana i zarządzana przez Europejską Agencję Kosmiczną. Umieszczony na jej pokładzie skaner superspektralny umożliwia uzyskiwanie zdjęć w wielu wąskich zakresach spektralnych, co pozwala na dokładniejsze badania środowiska naturalnego. W pracy przedstawiono stan zaawansowania i pierwsze wyniki eksperymentu CHRIS/PROBA dla obszaru testowego MAZURY, włączonego w projekt MEMAMON (MONitoring of the Mecklenburg and Masurian Lake Districts) realizowany przez GFZ Potsdam.