Historycznie najwyższymi budynkami Nowego Jorku były budynki biurowe. Ich wysokość to jedna z głównych cech zabudowy na Manhattanie, a wypełniona strzelistymi budynkami sylweta miasta jest rozpoznawalna na całym świecie. W XXI wieku tę sylwetę tworzą także wieżowce mieszkalne. Autor poddaje analizie sytuację i ewolucję budynków mieszkalnych na Manhattanie – budowanych często w miejscach dawnych budynków biurowych. Z badań autora wysuwa się wniosek o istnieniu dwóch kierunków w zabudowie mieszkaniowej XXI wieku w Nowym Jorku. Trend funkcjonalny - polegający na pogłębiającej się hybrydyzacji funkcji oraz trend wysokości – ściśle związany z rozwijającymi się możliwościami technologicznymi, a często pogarszający dostęp do naturalnego nasłonecznienia niższych kondygnacji oraz przewietrzania. Autor, poddając analizie wybrane przykłady budynków, rozważa w jakiej relacji wobec siebie pozostają oba wątki architektoniczne oraz jaki mają wpływ na obraz i kompozycję miasta.
EN
Historically, the tallest buildings to be built in New York were office towers. Their height is one of the defining characteristics of Manhattan’s development, and the city’s skyline, filled with towering buildings, is recognisable all over the world. In the twenty-first century, this skyline is also formed by residential towers. We analysed the situation and evolution of housing buildings on Manhattan, buildings that are often built in place of former office buildings. Based on our research, we have observed the existence of two trajectories in the design of twenty-first-century housing in New York. The first is the functional trend and it is based on an increasing hybridisation of function. The second is the trend of height, which is closely linked with developing technological potential, and which often adversely affects access to insolation on lower storeys and to cross-ventilation. We analysed selected cases of buildings and discussed the relationships between these two architectural currents and their impact on the image and composition of the city.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Residential towers undeniably changed the reality that surrounds us. Vertical structures have influenced the landscape of cities by shaping new, previously unknown panoramas. Infinite peripheries were split and reassembled again in the vertical form. Is it possible to create a comfortable living space in a small area? Can residential towers fit into a fully fledged and well-functioning urban structure? Problematic aspects of this scenario are discussed on the basis of the most representative example in the world, which is Manhattan, located in New York City. Analysis of the urban structure of specific districts and examples of residential towers enables the presentation of the differences, advantages and disadvantages resulting from a specific given forms of architecture and urban planning.
PL
Wieże mieszkalne niezaprzeczalnie zmieniły otaczającą nas rzeczywistość. Wertykalne struktury wpłynęły na krajobraz miast, kształtując nową, nieznaną wcześniej panoramę. Nieskończone peryferia zostały poddane rozczłonkowaniu funkcjonalnemu i ponownie scalone w formie pionowych konstrukcji. Czy dzięki temu udało się stworzyć dogodną przestrzeń życia na niewielkim terenie? Czy wieże mieszkalne mogą wpisać się w pełnowartościową i dobrze funkcjonującą strukturę miejską? Problematykę omówiono na podstawie najbardziej reprezentatywnego w świecie przykładu, jakim jest nowojorski Manhattan. Analiza struktury urbanistycznej poszczególnych dzielnic wyspy oraz konkretnych przykładów wież mieszkalnych pozwoli na dokładne przedstawienie różnic, zalet i wad wynikających z danej formy architektury i urbanistyki.
Jak silni i zjednoczeni w swym dążeniu do celu potrafią być mieszkańcy miast? Jak bardzo pragną swego wymarzonego skrawka natury w samym centrum aglomeracji? Jak przywiązani są do swoich dzielnic, do historii miasta, do miejsc, w których wyrastali? Czy w ogóle wspólnoty mieszkańców mają coś do powiedzenia? Czy mają szansę, aby ich marzenia się spełniały?
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Other than their basic mission to collect and promote art, museums serve the important culture-producing role of creating architectural landscape in cities. This article provides an analysis of characteristic examples of museums’ spatial expansion (the Guggenheim Museum, the Metropolitan Museum of Art, the Museum of Modern Art, the Whitney Museum of American Art) characterised by specific urban, architectural and cultural conditions existing in Manhattan borough of New York City.
PL
Obiekty muzealne, poza podstawową misją kolekcjonerską i popularyzatorską, pełnią ważną funkcję kulturotwórczą związaną z kształtowaniem krajobrazu architektonicznego miasta. W artykule przeanalizowano charakterystyczne przykłady rozwoju przestrzennego obiektów muzealnych (Museum Guggenheima, Metropolitan Museum of Art, Museum of Modern Art, Whitney Museum of American Art) w specyficznych uwarunkowaniach urbanistycznych, architektonicznych i kulturowych jakie stwarza lokalizacja nowojorskiego Manhattanu.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents the topic of work of modern architects, which is set in a wide historical context, which in turn allows to join cultural heritage with the present and the future. Defining the method is superior in relation to the subsequent choice of parameters. The definition itself is not sufficient to render the method of wise continuation possible to implement, detailed hints are necessary – the choice of correct parameters which can subsequently be used in the research. They are: relating to historical context (including the respect for history) and creation of frameworks for future reshaping of space – the category of time; relating the size to the neighbourhood – in terms of size and the "order of elevation" – the category of scale; relation to psychosomatic needs of the user – the category of prestige and comfort; susceptibility of space to cultural activities outside architecture, according to the rule that states that flexibility of space allows the imagination to work with free artistic creation. The Rockefeller Center is one of the greatest realizations of monumental architecture, whose construction required the efforts of a substantial and very talented group of people (architects, construction engineers and fitters, financiers etc.). It can be said that it is a work of art devoid of an artist, an example of "committee architecture".
PL
W artykule przedstawiono tematykę działalności architektów, która jest umiejscowiona w szerokim kontekście historycznym, co pozwala na połączenie dziedzictwa kulturowego z teraźniejszością i z przyszłością. Metodę nazwaną sztuką mądrej kontynuacji można stosować w oparciu o szczegółowe wskazówki, co oznacza dobranie właściwych parametrów: odniesienie się do kontekstu historycznego (tym szacunku dla historii) i tworzenie ram do przyszłych przekształceń przestrzeni – kategoria czasu; nawiązanie wielkością do sąsiedztwa, zarówno pod względem wielkości, jak i "porządku elewacji" – kategoria skali; odniesienie do potrzeb psychofizycznych użytkownika – kategoria prestiżu i wygody; podatność przestrzeni na działania kulturowe poza architektoniczne w myśl zasady mówiącej o tym, że elastyczność przestrzeni pozwala wyobraźni na nieskrępowaną kreację, np. artystyczną. Centrum Rockefellera to jedna najznakomitszych realizacji architektury monumentalnej, na której powstanie złożyła się praca wielkiej grupy ludzi (architektów, inżynierów konstruktorów, finansistów… itd.). To przykład metody mądrej kontynuacji.
Siatka (grid), oświeceniowa koncepcja porządkowania przestrzeni przez człowieka, powraca i staje się w sztuce XX wieku jej reprezentatywnym środkiem ekspresji. Struktura siatki z zagwarantowanego terytorium geometrii wstępuje w przestrzeń symbolu, mitu. Przełożona na język współczesnego miasta okazuje się ciągle skutecznym narzędziem do badania jego tkanki, niezbędnej fragmentacji obrazu, swobodnego poruszania się pomiędzy wymiarami. Tadeusz Mysłowski, artysta polskiego pochodzenia mieszkający w Nowym Jorku od 1970 roku, poszukując własnego języka plastycznego, przemierza Manhattan i odkrywa znak-klucz w prostocie krzyżowego przecięcia linii ulic, konstrukcji architektonicznych, całego założenia urbanistycznego metropolii. Poprzez konsekwentną translację relacji zachodzących pomiędzy dwuwymiarową siatką i wielowymiarową przestrzenią miasta, posługując się fotografią i grafiką, pokazuje proces nieustannych jego przemian. Spogląda na wybrany fragment Manhattanu z kosmicznej perspektywy, następnie wchodzi w jego struktury od wewnątrz, bada krawędzie siatki, odkrywa organiczne pulsowanie, niekonsekwencje. Tradycyjna fotografia, odcisk rzeczywistości, nośnik światła, obrazuje struktury geometryczne na wzór działań uprzemysłowionego społeczeństwa: dowolnie je multiplikuje, maszynowo unifikuje, maksymalizuje ekspresję w opozycji biel-czerń. Mysłowski tworzy dokument czasu-przestrzeni miasta, który znajduje potwierdzenie i kontynuację w dobie altermodernizmu.
EN
A grid, as an enlightenment concept of space arrangement by man, becomes once again a representative means of expression in the 20th century art. From the established domain of geometry, the structure of a grid enters the sphere of a symbol and myth. Translated into the language of the contemporary city, it still proves to be an effective tool for exploration of the city’s tissue, necessary fragmentation of the picture and unrestricted movement between dimensions. Tadeusz Mysłowski, an artist of the Polish background, living in New York since 1970, journeys across Manhattan in search of his own visual language and discovers the key sign in the simplicity of the intersecting street lines, architectural structures and the whole urban layout of the metropolis. Through consistent translation of the relationship between the two-dimensional grid and the multidimensional space of the city, using photography and graphics, he shows the process of permanent change. He looks at a selected fragment of Manhattan from the cosmic perspective, then he enters its structures from inside, explores the edges of the grid, discovers organic pulsation and inconsistencies. Traditional photography used by him – as a reflection of reality and a carrier of light – presents geometrical structures as a pattern of action of the industrialized society, multiplies them freely, unifies them mechanically, maximizes expression in the white-black opposition. Mysłowski creates a document of time-space which in the era of altermodernism is already history.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper presents issues connected with origins of spatial development of Manhattan, a district of New York. The creation of Manhattan is associated with the growth of New York which started as a settlement called New Amsterdam, built in 1625 by Dutch settlers. Nowadays, Manhattan is one the most desirable districts in the world. Unfortunately, its cultural landscape recorded in photographs, films, and primarily in the consciousness of its inhabitants, has been fading away in recent years. One of the most characteristic elements in this part of the city, tenement houses, are currently bought out on a large scale and subsequently demolished. Multi-floor apartment blocks with their styleless architecture, which occupy the area of several tenements, are built in their place. The article presents a historical outline of the district against the background of its present image and changes which may not always be positive.
PL
Niniejszy artykuł prezentuje problematykę związaną z genezą rozwoju przestrzennego nowojorskiej dzielnicy Manhattan. Historia powstania Manhattanu wiąże się z rozwojem Nowego Jorku, którego zaczątkiem była osada Nowy Amsterdam zbudowana w 1625 roku przez osadników holenderskich. Obecnie Manhattan jest jedną z najbardziej pożądanych dzielnic na świecie. Niestety jego krajobraz kulturowy „zapisany” na fotografiach, w filmach, a przede wszystkim w świadomości jego mieszkańców od kilku lat zaciera się bezpowrotnie. Kamienice czynszowe będące jednym z charakterystycznych elementów tej części miasta są obecnie masowo wykupywane, a następnie burzone. W ich miejsca buduje się wielokondygnacyjne apartamentowce o anonimowej architekturze. Artykuł przedstawia rys historyczny dzielnicy na tle jej dzisiejszego obrazu i zmian, które nie zawsze są pozytywne.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Subtelny efekt, który zaobserwować można analizując zwieńczenia niektórych wieżowców, jest możliwy do uzyskania m.in. dzięki precyzyjnym opracowaniom detali architektonicznych, wykorzystującym potencja! współczesnych technologii budowlanych. Rozszerzają one możliwości konstruowania elementów składających się na formę i gamę środków używanych do tworzenia transparentności i dematerializacji w architekturze. Tym samym mogą powstawać współczesne wieże, których zakończenia dają się w pełni zdefiniować jedynie w wyobraźni obserwatora.
EN
The subtle effect, which can be observed when analyzing the finials of selected skyscrapers, is possible to obtain by means of precise exercise of architectural details, with the usage of the potential of modern building technologies. They extend the possibilities for constructing elements of form and range of resources, used to create transparency and dematerialization in architecture. Thus, modern towers may be built, with the finials that can be fully defined only in the observer's imagination.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
"Serce miasta" jest kapitalnym pojęciem badawczym i twórczym. Zawiera ono esencję wartości urbanistycznych. Przypomina o ponadczasowych wartościach miasta, które osiągnęły wyżyny w historii, a obecnie borykają się z trudnościami. Jednak kultura ponowoczesna wnosi w te wartości nowe życie i czyni je aktualnymi. Takie wartości w najwyższym stopniu osiąga nowojorski Manhattan, który dzięki nim może pretendować do pozycji urbanistycznego "serca świata".
EN
"The Heart of The City" is a great idea, both scientific as well artistic. It contains the essence of values concerning urbanism. It helps to remember about evergreen values of cities, which achieved high standards in the past, but nowadays they suffer difficulties, both functional and aesthetic. Hopefully the postmodern culture inserts inside those traditional values a new life, thus makes them useful. Those values rise a summit in the New Yorker Manhattan, which thanks to that can be nominated to position of "The Heart of The World".
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.