W ostatnich latach, kiedy w Polsce coraz więcej dawnych rezydencji zostaje zaadaptowanych do współczesnych funkcji użytkowych, istotną rolę zaczynają pełnić również towarzyszące im założenia folwarczne. Budynki te po II wojnie światowej były często zaniedbywane przez różnych użytkowników. Obecnie obiekty gospodarcze często radykalnie zmieniają swoje pierwotne przeznaczenie. Dokonywane są wówczas znaczne ingerencje w ich substancję zabytkową. Przeprowadzone badania miały za zadanie pokazać, na ile podczas wykonywanych prac zachowywany jest autentyzm cennych budynków folwarcznych. Analizie poddano pięć założeń zlokalizowanych na terenie Kotliny Jeleniogórskiej (Bukowiec, Łomnica, Staniszów Dolny, Staniszów Górny, Wojanów). W największym stopniu zatraciły wartość autentyzmu zespoły gospodarcze przeznaczone na cele hotelowe (Staniszów Dolny, Staniszów Górny, Wojanów), a w najmniejszym budynki nawiązujące do swojej pierwotnej funkcji (Łomnica). Jeśli chodzi o zespół w Bukowcu, to dopiero za kilka lat, po zakończeniu prac we wszystkich jego obiektach, będzie można całościowo ocenić uzyskany efekt. Jak pokazały wymienione przykłady, podczas adaptacji zabudowy folwarcznej przede wszystkim maleje autentyzm funkcji, materiału oraz technologicznej i konstrukcyjnej struktury budowli. Zatraca się również ważny podczas odbioru zabytku autentyzm oddziaływania i skojarzeń.
EN
In recent years, when an increasing number of old residences are being adapted for contemporary uses, farm complexes which accompany those residences are beginning to play a more significant role. After World War II, these structures were often neglected by their various users. Currently, they are often radically changing their original purpose. This means an important interference in their historic substance. The aim of the research was to show to what extent the work being carried out on valuable farm buildings ensures the preservation of their authenticity. The study examined five complexes in the Jelenia Góra Valley (Bukowiec, Łomnica, Staniszów Dolny, Staniszów Górny, Wojanów). The farm complexes chosen for hotel purposes have lost their authenticity value to the largest degree (Staniszów Dolny, Staniszów Górny, Wojanów) while those whose present uses are connected to the original ones have preserved more of their authenticity (Łomnica). In Bukowiec, the impact of the works on the historic substance will only be seen in a few years when works on all of its objects are completed. The examples show that the adaptation of farm complexes results, above all, in a decrease in authenticity of function, material, and the technological and constructional structure of the building. The authenticity of impact and associations connected with a historic building is also lost to a large measure.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Opracowanie naukowe sporządzone zostało jako raport z badań, prowadzonych wokół historycznego kompleksu pałacowo-parkowego, powstałego w XIX w. na terenie Kotliny Jeleniogórskiej. Nadrzędny problem badawczy stanowi prezentacja parku krajobrazowego w Mysłakowicach, z omówieniem jego dziejów historycznych oraz uwzględnieniem stanu obecnego. Przeanalizowane zostaje położenie geograficzne oraz tło historyczno-społeczne istotne dla powstania obiektu. Przedstawione zostają przemiany funkcjonalno-przestrzenne zachodzące w obrębie założenia do czasów obecnych. Opracowanie ma charakter monografii. W znaczeniu szerszym przedmiotem pracy naukowej, jako obszaru prowadzonych badań, jest Kotlina Jeleniogórska - miejsce o szczególnych walorach przyrodniczych i kulturalnych stymulujących powstanie prezentowanego zespołu zabytkowego.
EN
The academic study was drawn up as a report on research conducted around a historical palace and park complex laid out in the 19th century in the Jelenia Góra Valley. The overriding research problem is presentation of the landscape park at Mysłakowice with discussion of its history and consideration of current status. Geographical location and social background, vital for the appearance of the complex, are analysed. Functional and spatial metamorphoses having occurred in the layout through to the present day are depicted. The study takes the nature of a monograph. In a broader sense the subject of the work, as the region for the research undertaken, is the Jelenia Góra Valley, this being the site of the particular natural and cultural values which have stimulated the creation of the historical complex presented.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW