W artykule przedstawiono elementy budowy geologicznej i hydrogeologicznej Karpat Wschodnich w aspekcie praktycznych możliwości wykorzystania zbiorników wód geotermalnych ze szczególnym uwzględnieniem rejonu Jasła. Ze względu na spodziewane niewielkie wydajności ujęć, zbiorniki te mogą mieć znaczenie głównie lokalne. Analizowane dane pochodziły z wierceń poszukiwawczych prowadzonych najczęściej w celu rozpoznawania i eksploatacji złóż bituminów. Na przykładzie strefy złożowej „Roztoki” w rejonie Jasła wykazano potencjalną możliwość eksploatacji wód geotermalnych po rekonstrukcji jednego ze zlikwidowanych otworów poszukiwawczych. Bazując na danych PGNiG – Oddział w Sanoku, przeanalizowano informacje o występujących tam horyzontach wodonośnych oraz wskazano na możliwości zagospodarowania tamtejszych zasobów wód geotermalnych. Dokonano wstępnej wielowariantowej analizy energetycznej, ekonomicznej i ekologicznej potencjalnego złoża geotermalnego oraz wytypowano do rekonstrukcji otwór S-11, który stanowiłby podstawową część przyszłego systemu technologicznego.
EN
The article presents the elements of the geological and hydrogeological conditions of Eastern Carpathians in terms of the practical possibilities of using geothermal water reservoirs for a particular focus on the area Jasło. Due to the expected low yield, the reservoirs may be relevant mainly local. The analyzed data derived mainly from exploration drillings conducted in order to the exploration and exploitation of bitumen. By example of reservoir zone „Roztoki” near Jasło it was demonstrated a potential for exploitation of geothermal waters after reconstruction of one of the abandoned exploration wells. Based on the data of PGNiG – Sanok, the analysis occurring horizons was made and pointed out the possibility of utilizing the local resources of geothermal waters. The initial multivariante analysis of energy, economic and environmental potential of geothermal resources were made. Also pointed-out to reconstruction the well S-11, which would constitute a fundamental part of the future technological system.
Analiza strat wody powinna być podstawą do podejmowania działań modernizacyjnych w celu ograniczenia kosztów związanych z produkcją wody i jej dystrybucja. W pracy przedstawiono analizę zużycia i strat wody w wodociągu w mieście Jasło wykonaną na podstawie danych uzyskanych z Głównego Urzędu Statystycznego oraz Jasielskiego Związku Komunalnego Sp. z o.o. W wyniku badań stwierdzono trend prawie 15 procentowego spadku zużycia wody przez mieszkańców i podmioty gospodarcze. Podczas normalnej eksploatacji sieci wodociągowej w latach 2008-2012 dokonano bilansu produkcji i sprzedaży wody wodociągowej. Ustalono podstawowe wskaźniki strat wody oraz odniesiono je do zaproponowanych wskaźników przez The International Water Association. (IWA). Wyznaczono następujące wskaźniki start wody: procentowy (WS), jednostkowy start rzeczywistych (RLB), objętości wody niedochodowej (MRWB), start nieuniknionych (UARL), infrastrukturalny indeks wycieków (ILI). Przeanalizowane wskaźniki są porównywalne do wartości, które zostały uzyskane w innych systemach zbiorowego zaopatrzenia w wodę w Polsce. Dokonano analizy awaryjności sieci wodociągowej pod kątem wpływu na straty wody. Uzyskane wartości jednostkowych intensywności uszkodzeń na poszczególnych rodzajach sieci wodociągowej wskazują na mało znaczący wpływ awarii na straty wody.
EN
Analysis of water losses should be the basis for the modernization act-ing in order to reduce the costs associated with the production of water and its distribution-tribution. The paper presents an analysis of water usage and losses in the waterworks in the Jasło city. The analysis was made on the basis of the data obtained from the Central Statistical Office and the Municipal Association of Jaslo. The results showed a trend of almost 15 percent reduction of water consumption by residents and business entities. During normal operation the balance of production and sales of tap water in 2008-2012. The basic indicators of water loss were established and referenced to the proposed indicators by the International Water Association. (IWA), as: percentage (WS), Infrastructure Leakage Index (RLB), the water volume-profit (MRWB), Unavoidable Annual Real Losses (UARL), infrastructure leakage index (ILI). Analyzed indicators are comparable to the values that have been obtained in other public water supply system in Poland. The obtained water failure indicators for each type of water supply point have negligible impact on water loss.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na bazie wielokierunkowych badań geochemii organicznej, badań powierzchniowych i interpretacji danych sejsmicznych próbowano określić w sposób wiarygodny nowe obszary do poszukiwań węglowodorów, uwzględniając trzy podstawowe elementy systemu naftowego: ładunek naftowy, skały zbiornikowe i obecność pułapek. Te trzy elementy muszą być umiejscowione w czasie geologicznym i to w sposób spełniający wymogi systemu naftowego. Krytyczne zdarzenia muszą być poprzedzone procesami generacji i ekspulsji węglowodorów. W analizie karpackiego systemu naftowego w jednostce śląskiej i dukielskiej rozpatrywano dwie "kuchnie generacyjne" i blokowy układ powierzchni drenażu węglowodorów. W oparciu o wyniki obliczeń ilości węglowodorów wygenerowanych w poszczególnych blokach tektonicznych sporządzono ranking stref poszukiwawczych oraz określono hipotetyczne drogi migracji do potencjalnych pułapek złożowych.
EN
Multidisciplinary researches of organic geochemistry, investigations on outcrops samples and interpretation of seismic data have been the base to reliably determine new areas for hydrocarbons exploration. This definition has included three essential elements of petroleum system: charge, reservoir rocks and presence of traps. These three elements must be placed in geological time in a way to fulfill the petroleum system's conditions. Critical incidents have to be preceded by processes of generation and expulsion of hydrocarbons. During analyzing the Carpathian petroleum system in Silesia and Dukla Units two kitchens of hydrocarbon generation and restricted to particular tectonic blocks drainage of hydrocarbon have been taken into consideration. Basing of the calculations' results of quantity of hydrocarbons generated in particular tectonic blocks the ranking of exploration areas has been created. Moreover, hypothetical ways of migrations to the potential traps have been determined.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W czasie procesu wiercenia i opróbowania otworów wiertniczych szczególne znaczenie ma zapewnienie szczelności w przestrzeniach pierścieniowych pomiędzy kolumnami rur jak i poza nimi. Przedstawiono przypadki migracji gazu w otworach wykonanych w utworach miocenu autochtonicznego przedgórza Karpat. Projekty otworów były opracowane i nadzorowane podczas realizacji w większości przez pracowników Departamentu Poszukiwania Złóż Ośrodka Południe w Jaśle. Na przykładzie konkretnych otworów w poszczególnych rejonach miocenu, omówiono zjawisko migracji gazu na tle uwarunkowań geologiczno-technicznych. Przedstawiono główne przyczyny i działania podejmowane w celu ograniczania migracji i ich efekty, ze szczególnym uwzględnieniem zabiegu cementowania rur.
EN
During drilling and testing the special meaning has the assurance of tightness in annular among casings and beyond them. In this article some cases of gas migration in the Miocene of Carpatian Foredeep were presented as an example. Projects of the wells were worked out and supervised during realisation by workers of POGC - Exploration Department, The South Branch in Jaslo. The phenomenon of gas migration was shown in different regions of Miocene on specific examples with the geological and technical background. The main causes and working were presented in order to cut down the gas migration with special regard to the cementing of casings.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Beneficjenci projektu Związku Gmin Dorzecza Wisłoki z siedzibą w Jaśle 28 lipca 2005 r. podpisali dokumenty aplikacyjne w sprawie realizacji projektu pod nazwą "Program poprawczy czystości zlewni rzeki Wisłoki . uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w gminach Związku". Obejmuje on budowę na terenie 16 gmin ok. 600 km kanalizacji i 90 km sieci wodociągowej, a także budowę i modernizację 13 oczyszczalni ścieków i 2 stacji uzdatniania wody. Koszt całego przedsięwzięcia to 238 mln zł, z czego średnio w rozbiciu na poszczególne gminy dotacja ze środków unijnych wyniesie 84%. To znakomita okazja, by przedstawić miasto Jasło, które może poszczycić się przygotowaniem ogromnej inwestycji wodno-kanalizacyjnej w Polsce, sfinansowanej prawie w całości ze środków Unii Europejskiej.
Najstarsze zapiski o hutach szkła w Polsce pochodzą z XIV wieku. Są one jednak bardzo ubogie i mają raczej charakter wzmianek, a sporządzone były głównie przez duchownych. Dopiero z wieków XV-XVII mamy więcej zapisów. Wynika z nich, że huty były zlokalizowane głównie w rejonie Pogórza Karpackiego i Wyżyny Małopolskiej (około 70% znanych hut znajdowało się w tym rejonie). Wiązało się to z dostępem do paliwa i popiołu drzewnego, potrzebnych do procesu wytopu i barwienia szkła oraz z dużą ilością strumieni i rzek, potrzebnych do płukania piasku. Rozwój hut związany był również z licznymi szlakami handlowymi.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.