Artykuł jest zbiorem refleksji na temat projektowania form upamiętnień w miejscach, w których rozegrały się tragiczne dla naszego narodu wydarzenia z okresu II wojny światowej. Przedstawiono w nim kategorie takich miejsc oraz przykłady rozwiązań projektowych obrazujące pewne tendencje i dające się zauważyć zasady. Rozważania powstały na podstawie badań kilkuset założeń komemoratywnych w miejscach kaźni na terenie całego kraju, kwerendy archiwalnej fotografii dokumentujących te wydarzenia oraz prześledzenia działań służących zachowaniu ich w pamięci naszego i innych narodów.
EN
This article is a collection of reflections on the design of forms of commemoration at the sites where some of the tragic events happened to our nation during World War II. The article presents various categories of such sites and shows examples of design solutions illustrating certain tendencies and principles that can be observed nowadays. The considerations are based on a study of several hundred commemorative sites built at places of executions and other places related to suffering throughout the country, an archival search for photographs documenting these events, and the tracing of activities serving to preserve them in our nation’s collective memory and in the consciousness of other nations.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W ostatnich dniach wojny na rynku w Czarnkowie pochowano żołnierzy radzieckich, którzy zginęli w tej okolicy. Powojenny czas nie sprzyjał przeprowadzeniu działań ekshumacyjnych i powoli zapomniano o tej sytuacji. Dopiero przy przebudowie płyty rynku w latach 2004-2005 przeprowadzono ekshumacje i na miejskim cmentarzu stworzono kwaterę żołnierzy radzieckich. Powstało jednak pytanie, gdzie pochowani zostali uciekający Niemcy, którzy także musieli ginąć w starciach. Na terenie Polski, w miejscach, gdzie toczyły się walki w czasie II wojny światowej, wciąż jeszcze poza cmentarzami znajdują się groby żołnierzy, o których wiedzą tylko lokalni mieszkańcy. Badania w rejonie Czarnkowa, na terenie Wielkopolski, potwierdziły, że są miejsca, gdzie niemieccy żołnierze spoczywają do dziś. Miejscowi, którzy byli zazwyczaj świadkami śmierci, chowali zmarłych. Pamięć o wydarzeniach i opieka nad tymi miejscami stała się więc elementem pamięci pokoleń. Badania ujawniły ponad 50 pochówków rozsianych na terenie gminy Czarnków. Dla upamiętnienia grobów Niemców przewidziana została formuła uwzględniająca ich bardzo różne lokalizacje – znak krzyża nawiązujący formą do krzyży na niemieckich wojskowych kwaterach na cmentarzach w Polsce.
EN
In the last days of the war, the Soviet soldiers who were killed in this area were buried in the Market Square in Czarnków. The post-war period was not conducive to carrying out the exhumation activities and the situation was slowly forgotten. It was only during the reconstruction of the Market Square in 2004/5 that the excavation was carried out and the section for remains of the Soviet soldiers was created in the town cemetery. However, a question arose where the escaping Germans, who also had to die in the clashes, were buried. In Poland, in places where fights took place during World War II, there are still graves of soldiers outside cemeteries, about which only local residents know. Research in the area of Czarnków, in Great Poland, confirmed that there are places where German soldiers are buried to this day. Local residents, who were usually witnesses of deaths, buried the dead. Thus, the memory of events and care for these places has become an element of memory for generations. The research revealed over 50 burials scattered throughout the commune of Czarnków. In order to commemorate the graves of the Germans, a formula has been envisaged that takes into account their very different locations: the sign of the cross referring in form to the crosses on German military quarters in cemeteries in Poland.
The article discusses how the people of science and scholars made their living in occupied Poland (1939-1945). The problem is shown on the example of the wartime fate of an outstanding historian, Stefan Kieniewicz (1907-1992), whose diaries, juxtaposed with a variety of source material (including the materials from the German Archive Office [Archivamt]), allow for a relatively detailed analysis of the topic. The story stemming from these documents shows a survival strategy that seemed an obvious choice for a representative of the landed gentry intelligentsia. It was based on the use of education and family connections. Education allowed Kieniewicz to take up intellectual jobs, which he kept simultaneously in the Treasury Archive (Archiwum Skarbowe, Finanzarchiv) taken over by the Germans and in the apparatus of the Underground State (Information and Propaganda Office of the Home Army Headquarters). It also made him eligible for the support provided to the authors by the Warsaw bookseller, M. Arct. The income from these jobs was usually not enough for Kieniewicz to support his family in Warsaw. Up to a point, the deficit was covered by selling off valuable movable property and giving up the gentry lifestyle. Ultimately, the family used the hospitality of their relatives and moved to the estates in Ruszcza and Topola. The Warsaw Uprising deprived the Kieniewiczs of the remains of their possessions, and the agrarian reform deprived their more affluent relatives of property. These events concluded the transformation of Kieniewicz’s social status into the ‘academic intelligentsia’.
Autor omawia okupacyjne losy Zakrzówka, od roku 1910 dzielnicy Krakowa. Z uwagi na rolniczy charakter, niemal zupełny brak przemysłu (wyjąwszy kamieniołomy), słabe skomunikowanie z centrum miasta oraz nikłą, w większości niską i przeciętną jakościowo zabudowę teren ten był dogodny do kompleksowego zagospodarowania. Dostrzegli to okupanci: sprowadzony do Krakowa wybitny architekt i urbanista Hubert Ritter zaprojektował na Dębnikach, Zakrzówku i Ludwinowie ogromną dzielnicę rządową, mającą podkreślać rangę Krakowa jako stolicy Generalnego Gubernatorstwa. Koncepcja zakładała powstanie, po wyburzeniu istniejącej zabudowy, monumentalnych budowli, reprezentacyjnych placów i układu komunikacyjnego złożonego z szerokich arterii, linii kolejowej i kilku mostów na Wiśle. Projekt, ukończony w maju 1941, nie doczekał się realizacji. Zdecydował o tym konflikt architekta z hitlerowskimi notablami i urzędnikami w Krakowie oraz agresja III Rzeszy na ZSRR. Potencjał Zakrzówka pozostał niewykorzystany, ocalała jednak jego dotychczasowa zabudowa.
EN
The author discusses the history of Zakrzówek (a district of Cracow since 1910) under Nazi occupation. In view of its agricultural nature, virtually non-existent industry (local quarry excepted), poor connection to the city center and dispersed, low, average-quality buildings, the territory seemed promising as a site for comprehensive development, the quality swiftly discovered by the occupants: eminent architect and urban planner Hubert Ritter, summoned to Cracow to the purpose, designed an enormous government district to be developed across Dębniki, Zakrzówek and Ludwinów with intent to emphasize Cracow’s importance as the capital of the General Governorate. Upon demolition of all existent housing, the proposition assumed the erection of monumental buildings, magnificent squares, and a passageway system comprising wide arteries, a railway line and several bridges on the river Vistula. Completed in May 1941, the design never saw daylight, the main reasons involving the architect’s clash with Nazi notables and officials in Cracow, and the Third Reich’s attack on the USSR. While Zakrzówek’s potential has remained untapped, its old development remained untouched.
Poniższa rozprawa naukowa poddaje teoretycznej analizie i identyfikacji zjawisko fortelu wojennego, oraz podejmuje psychoanalizę działań podejmowanych przez głównodowodzących, a także inne zbiorowości mające znaczenie podczas II wojny światowej. Zawartość stanowi szerokie spektrum wiedzy na temat psychomanipulacji, jak również obrony przed nią. Badania przytaczają najważniejsze przykłady blefów, sposobów dowodzenia, komórek szpiegowskich, sprzętów, technologii oraz fortyfikacji okresu II wojny światowej, nad którymi studium pozwala zrozumieć powagę działań nierzadko pomijanych, a mających kluczowe znaczenie w odniesionym sukcesie.
EN
The following dissertation provides a theoretical analysis and identification of the phenomenon of a war stratagem, and undertakes a psychoanalysis of the actions taken by the commander-in-chiefs and other communities of importance during World War II. The content covers a broad spectrum of knowledge about psychomanipulation as well as defense against it. The research cites the most important examples of bluffs, methods of command, espionage cells, equipment, technologies, and also fortifications of the Second World War, the study of which helps to understand the importance of the actions that, while often overlooked, were crucial to the success achieved.
1 września 2021r. minęły 82 lata dzielące nas od wybuchu II Wojny Światowej. Jest to znaczący okres w naszym życiu i pamięci. Przeszedłem i ja ten wielki szlak przeżyć i wspomnień, a swoją służbę i pracę zakończyłem w Wojskowym Instytucie Technicznym Uzbrojenia w podwarszawskiej Zielonce. Daje to mi śmiałość do zapisania niektórych faktów skrywanych w pamięci i refleksji o tych trudnych wojennych czasach. Mam nadzieję, że czytelnik moje opowiadanie przyjmie z życzliwością.
EN
Date of 01 September, 2021 marks 82 years from the start of the Second World War. It is a meaningful time in our life and memory. I also covered that great road of experiences and memories to terminate my service and work in the Military Institute of Armament Technology in Zielonka near Warsaw. For that reason I dare to put on the paper some facts and reflections hidden in memory about that difficult wartime. I hope that the reader receives my story with kindness.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule dokonuje się przybliżenia sylwetki Seftona Delmera (1904–1979), szerzej nieznanego na gruncie polskim architekta sukcesu brytyjskiej propagandy okresu II wojny światowej, którego aktywność wpłynęła na przewagę strony brytyjskiej w rywalizacji masowych przekazów w przestrzeni niemieckiej. Dwujęzyczny – wychowany w Niemczech – dziennikarz, korespondent wojenny, twórca koncepcji dywersyjnych audycji, wreszcie pisarz, w oparciu o doskonałą znajomość realiów kulturowo-społecznych III Rzeszy i umiejętności tworzenia narracji opartych na pół-, deep i fake newsach uznawany jest za jednego z wybitniejszych praktyków technik dezinformacji. Taktyka, techniki i warsztat Seftona Delmera, oparte na precyzyjnej bazie wiedzy obejmowały wiedzę ogólnodostępną i efekt prac zespołu gromadzącego prywatne informacje, raporty przesłuchań. W epoce zagrożeń środowiska informacyjnego dorobek Delmera stanowi cenny przyczynek do identyfikacji i przeciwdziałania dezinformacji w obszarze infosfery mediów nowych i tradycyjnych.
EN
An article presents a detailed profile of Sefton Delmer (1904–1979), broadly unknown to the Polish audience, architect of British propaganda of the 2nd World War whose activity had a direct impact on an advantage gained by GB in mass messages in a German area. Bilingual – raised in Germany – journalist, war correspondent, creator of a concept of diversional auditions, finally a writer. Known to be one of the Best disinformation technicians based on his perfect knowledge of cultural and social reality of 3rth Reich as well as his ability to create narration halfly based on deep and fake. His tactics and techniques based on his precise contained general knowledge and effects of a team gathering information and interrogation reports. In an era of information threat, Delmer’s are a valuable trigger towards identification and counteracting against desinformation in both traditional and modern media.
The defeat of Poland in September 1939 prompted General Władysław Sikorski, appointed Commander-in-Chief and Prime Minister of the Republic of Poland, to take steps to implement his earlier concept of a close relationship between Poland and Czechoslovakia. The aim of the project undertaken in Sikorski’s talks with Edward Beneš was to create a strong entity capable of countering the German and Soviet threats in the future. The implementation of such a plan, assuming the future expansion of the union to include other countries in the region, would provide a real opportunity to change the then geopolitical system in Central and Eastern Europe. The Sikorski-Beneš talks took place from the autumn of 1939 to the spring of 1943, when the Czechoslovak side adopted the pro-Soviet option in its policy and, in practice, with drew from joint preparatory work to establish the Confederation Union. One of the main areas taken up during the Polish-Czechoslovak talks was the issue of shared defense policy. It is most broadly presented in two documents: in the Principles of the Constitutional Act of the Polish-Czechoslovak Confederation prepared by the Polish side and in the Czechoslovak Basic Principles of the Czechoslovak-Polish Confederation.
PL
Klęska Polski we wrześniu 1939 roku skłoniła gen. Władysława Sikorskiego, powołanego na stanowisko Naczelnego Wodza i premiera RP, do podjęcia kroków zmierzających do urzeczywistnienia jego wcześniejszej koncepcji ścisłego związku Polski i Czechosłowacji. Celem podjętego w rozmowach Sikorskiego z Edwardem Benešem projektu było utworzenie silnego podmiotu, zdolnego w przyszłości do przeciwstawienia się zagrożeniu niemieckiemu i radzieckiemu. Realizacja tak pomyślanego planu, zakładającego w przyszłości poszerzenie związku o kolejne państwa regionu, dawałaby realną możliwość zmiany ówczesnego układu geopolitycznego w Europie Środkowej i Wschodniej. Rozmowy Sikorski-Beneš toczyły się od jesieni 1939 roku do wiosny 1943 roku, kiedy to strona czechosłowacka przyjęła w swej polityce opcję proradziecką i w praktyce wycofała się ze wspólnych prac przygotowawczych do powołania Związku Konfederacyjnego. Jednym z głównych obszarów podejmowanych w trakcie rozmów polsko-czechosłowackich była problematyka wspólnej polityki obronnej. Najszerzej przedstawiona została w dwóch dokumentach: w opracowanym przez stronę polską Zasadach Aktu konstytucyjnego Związku Polski i Czechosłowacji oraz w czechosłowackich Podstawowych zasadach konfederacyjnego związku Czechosłowacji i Polski.
The origins of Cossacs probably date back to the 15th and 16th centuries. Cossacks appeared both in the south-eastern areas under the authority of the Commonwealth and in the south-west of Moscow. They played a significant role in the history of our country, fighting together with the Crown and Lithuanian armies in the wars against the Tatars, Turks, Moscow and Sweden. However, they also caused uprisings which seriously weakened the Commonwealth. In the 16th century, Cossack troops in the service of the rulers of Moscow were formed, used for conquests made by this country. Cossacks also suppressed uprisings and rebellions against tsarist authorities. During the civil war in Russia, a significant part of them sympathized with the Whites. After the Bolshevik occupation of the Cossack territories, there was repression compared by Lenin to the Vendée genocide during the French Revolution. Persecution also took place there during the collectivization and the Great Terror. Many Cossacks emigrated. Some of them in Germany, where they later began cooperation with the Nazis, especially after the Third Reich’s aggression against the USSR. After occupying the Cossack territories, the German authorities created local Cossack self-government structures. The first Cossack formations fighting on the Wehrmacht side also began to appear. During the war, tens of thousands of Cossacks who fought in German uniforms in the USSR, occupied Poland, Yugoslavia and northern Italy. They were used primarily to conduct anti-partisan activities. At the end of the war, the Cossacks tried to avoid Soviet captivity and surrender to the Western Allies’ troops. However, as a result of the British-Soviet agreement, they were handed over to the Soviet authorities, which condemned them to a tragic fate.
PL
Początki kozaczyzny sięgają najprawdopodobniej XV i XVI wieku. Kozacy pojawili się zarówno na południowo-wschodnich terenach podległych władzy Rzeczypospolitej, jak i południowo-zachodnich Moskwy. Odegrali niebagatelną rolę w historii naszego kraju, walcząc wspólnie z wojskiem koronnym i litewskim w wojnach przeciwko Tatarom, Turkom, Moskwie i Szwedom. Wywoływali jednak również powstania, które poważnie osłabiały Rzeczpospolitą. W XVI wieku uformowała się również organizacja wojsk kozackich na służbie władców Moskwy, wykorzystywana do podbojów prowadzonych przez to państwo. Kozacy tłumili również powstania i bunty skierowane przeciwko władzy carskiej. W trakcie wojny domowej w Rosji znaczna część z nich opowiedziała się po stronie białych. Po opanowaniu terenów kozackich przez bolszewików nastąpiły represje porównywane przez Lenina do ludobójstwa w Wandei z okresu rewolucji francuskiej. Prześladowania miały tam również miejsce w okresie kolektywizacji i wielkiego terroru. Wielu Kozaków udało się na emigrację. Część z nich na terytorium Niemiec, gdzie w późniejszym okresie rozpoczęli współpracę z nazistami, zwłaszcza po agresji III Rzeszy na ZSRS. Po zajmowaniu terenów kozackich władze niemieckie tworzyły lokalne struktury kozackiego samorządu. Zaczęły również powstawać pierwsze formacje kozackie walczące po stronie Wehrmachtu. W trakcie wojny w niemieckich mundurach na terenach ZSRS, okupowanej Polski, Jugosławii i w północnych Włoszech walczyło kilkadziesiąt tysięcy Kozaków. Byli wykorzystywani przede wszystkim do prowadzenia działań przeciwpartyzanckich. Pod koniec wojny Kozacy starali się uniknąć niewoli sowieckiej i poddawać wojskom zachodnich aliantów. Jednak na wskutek porozumienia brytyjsko-sowieckiego byli oni przekazywani władzom sowieckim, co skazywało ich na tragiczny los.
At the end of 1987, 12 titles of sheets of a manuscript geological map of Poland, the existence of which had not been known to the researchers before, found their way to the collection of the National Library. Currently, they form a very valuable historical collection. The research of individual sheets in connection with information published by Bogusław Krassowski (1981) and facts from the biography of Professor Edward Rühle, published by his colleagues - geologists, allowed documenting some aspects of the underground activity of Polish geologists. The tactic map sheets 1:100,000, printed in the 1930s (except for the previous sheet Wyżwa) at the Military Geographic Institute (MGI), were use das the basis for the sheets being processed. Geological information has been manually marked on the map since at least mid-1942. The Iłża and Solec sheets document the names of geologists performing field (and possibly in-office) work: Władysław Pożaryski, Edward Rühle, Jan Samsonowicz, Czesław Kuźniar and Mieczysław Kobyłecki. Two sheets contain written dates indicating the period of their creation: “sendon 10/6. 1942” on the Iłża sheet, and the E. Rühle's reference number with the date2. XII [II or III]. 1942on the Opole sheet. Regardless of the direct purpose of these maps, they are testimony to the activities of the Geological Department of the Geographical Service of the Headquarters of Home Army, and document the underground work carried out by geologists of the Polish Geological Institute.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Autor przedstawia historię powstania polskiego radiowywiadu, łamania kodów i szyfrów podczas wojny z bolszewicką Rosją i, później, z Niemcami w czasie II wojny światowej. Omawia jak stosowanie metod lingwistycznych i matematycznych pozwoliło złamać kod Enigmy i umożliwiło poznanie utajnionej korespondencji przeciwnika.
Artykuł prezentuje historię powstania oraz wyniki inwentaryzacji terenowej czterdziestu siedmiu schronów bojowych, tworzących umocnioną linię Warty i Widawki z 1939 roku. Badane obiekty to w przeważającej mierze tradytory jednostronne a także schrony dwustronne i jeden obserwacyjny. Podczas II wojny światowej tworzyły główną linię obrony armii „Łódź”, a obecnie stanowią znakomity przykład historyczny polskiej myśli inżynieryjnej i fortyfikacyjnej. Głównym celem artykułu było opisanie ich budowy i przeznaczenia oraz analiza stanu zachowania i określenie stopnia wykorzystania do pełnienia współczesnych funkcji. Większość tradytorów zachowana jest w całości w stanie dość dobrym, dwa schrony są całkowicie zniszczone, a siedem jest uszkodzonych. Schrony w większości są zaśmiecone i zaniedbane, a ich pogarszający się stan techniczny wynika naturalnych czynników degradujących oraz niewłaściwego użytkowania (lub jego braku) oraz zniszczeń wywołanych przez lokalną społeczność. W oparciu o umocnienia linii Warty i Widawki utworzono dwa szlaki turystyczne, które jednak nie spełniają swej roli ze względu na słabą infrastrukturę i brak promocji. Jedynie dwa schrony, w Strońsku i Beleniu, są wykorzystywane podczas inscenizacji historycznych. Oprócz wpisu kilku obiektów do gminnej ewidencji zabytków, tradytory linii Warty i Widawki nie są chronione prawem. Być może objęcie ich ochroną w postaci parku kulturowego dałoby asumpt do zagospodarowania, wykorzystania i lepszej promocji tego wciąż nieodkrytego dziedzictwa architecturae militaris środkowej Polski.
EN
The paper presents the history and results of an inventory of forty-seven military bunkers, which together formed the fortified Warta and Widawka line in 1939. The structures investigated are in the majority one-sided casemates, but there are also two-sided bunkers and one observation bunker. During World War II, they formed the main defensive line for the “Lodz” Army, whereas today they are an excellent example of Polish historical engineering and fortification thought. The main goal of the paper is to document their structure and function, as well as to analyse their conservation status and determine the degree to which they can be used for contemporary functions. Most casemates have been preserved and are in quite a good condition, with two completely destroyed and seven damaged. In the main, the bunkers are littered and suffer from neglect, whereas their worsening technical condition is a consequence of degrading natural factors and inappropriate use (or no use at all) as well as damage inflicted by local populations. Two tourist trails have been marked out based on the fortifications of the Warta and Widawka line. But these do not fulfill their role due to underdeveloped tourist infrastructure and no promotion. Only two bunkers, in Stronsk and Belen are used in historical re-enactments. Despite the fact that several structures have been recognised as heritage sites by local governments, the casemates of the Warta and Widawka line are not legally protected. It may be, that protection through introduction of a cultural park, could prompt proper development, use and better promotion of what is still undiscovered militaris architectural heritage of Central Poland.
W pracy opisano grupę V fosforoorganicznych bojowych środków trujących (BST) o działaniu paralityczno-drgawkowym stosowanych od ich odkrycia do 1970 roku. Grupa V jest drugim z kolei zbiorem BST i zawiera wiele substancji chemicznych, które do 2018 roku były uważane za najbardziej toksyczne związki chemiczne wchodzące w skład arsenału broni chemicznej.
EN
The article contains the knowledge about the V-group of organophosphorus chemical warfare agents, named nerve agents, used since their discovery until the year 1970. Group V is the second consecutive collection of CW agents and it contains a number of chemical substances, which were considered up to the year 2018, to be the most toxic chemical compounds included in the arsenal of chemical weapons.
Celem publikacji jest dokonanie przeglądu stanu wiedzy na temat grupy G związków chemicznych wchodzących w skład fosforoorganicznych bojowych środków trujących paralityczno-drgawkowych od ich odkrycia do 1970 roku. Związki grupy G, określane także jako związki serii G, związki G, G-gazy, gazy G, to podgrupa paralityczno-drgawkowych bojowych środków trujących, które powodują inhibicję acetylocholinoesterazy. Praca zawiera podstawowe dane na temat tej grupy związków chemicznych, nadal rozpatrywanych jako istotny składnik broni chemicznej.
EN
The aim of this publication is to review the state of the art in the field of chemical weapons. It contains the knowledge about the G group of chemical compounds that are part of the phosphorous-organic combat paralytic and seizure poisonous agents from their discovery to 1970. G group compounds are also referred to as G series compounds, G compounds, G-gases, G gases, are a subgroup of paralytic-convulsant combat poisonous agents that inhibit acetylcholinesterase. The paper contains basic data on this group of compounds, still considered as an important component of chemical weapons.
Autor artykułu przedstawił skondensowaną historię rozwoju japońskiego lotnictwa bojowego, jak i jego próby zdobycia niezależności. Ponadto artykuł porusza problemy, z jakimi japońskie siły lotnicze borykały się w okresie II wojny światowej oraz konsekwencje wynikające z nierozwiązania tych dylematów.
EN
In his article, the author presents a brief history of the development of Japanese air combat forces as well as their attempts to gain independence. In addition, in the paper there are discussed the problems which Japanese air forces struggled with during World War II and the consequences resulting from the failure to solve these dilemmas.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
No other country in the world suffered a greater measurable and verifiable loss of human and material resources than Poland during World War II in 1939-1945. According to the first approximation, the value of human and material losses inflicted to Poland by Nazi Germany amounts to 6.495 trillion US dollars of 2018. However, Poland never received war reparations from Germany. The article is a preliminary survey of the complex issue – conducted in an interdisciplinary way combining elements of legal, economic, and political analysis, because the topic belongs to the wide and multidisciplinary field of national and international security. Refuted in the article is an internationally popular myth that communist Poland unilaterally renounced German war reparations in 1953. Then the article discusses the global background of the topic in the 20th and 21st centuries – in particular, the case of Greece whose reparations claims Germany rejects like the Polish claims, and major cases of reparations actually paid: by Germany for World War I, by Germany to Israel and Jewish organizations for the Holocaust, by Japan for World War II – at 966 billion US dollars of 2018, the largest reparations ever – and by and Iraq for the Gulf War. The article concludes with a discussion of necessary further research with advanced methodology of several sciences, and of a possible litigation before the International Court of Justice – or a diplomatic solution to the problem of war reparations.
PL
Żaden inny kraj świata nie doznał tak wielkich, a możliwych do zmierzenia i weryfikacji strat w zasobach ludzkich i materialnych jak Polska podczas II wojny światowej w latach 1939-1945. Według pierwszych szacunków wartość strat ludzkich i materialnych zadanych Polsce przez nazistowskie Niemcy sięga 6,495 bilionów dolarów amerykańskich z 2018 roku. Jednak Polska nigdy nie otrzymała reparacji wojennych od Niemiec. Artykuł jest wstępnym studium skomplikowanego tematu – studium interdyscyplinarnym, łączącym elementy analizy prawnej, ekonomicznej i politycznej, ponieważ należy do szerokiej i wielodyscyplinarnej dziedziny bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego. Obalony w artykule zostaje popularny międzynarodowo mit, że komunistyczna Polska jednostronnie zrzekła się niemieckich reparacji wojennych w 1953 roku. Następnie artykuł przedstawia globalne tło tematu w XX i XXI wieku – w szczególności sprawę Grecji, której roszczenia odszkodowawcze Niemcy odrzucają tak jak roszczenia polskie, oraz przypadki wielkich reparacji realnie wypłaconych: przez Niemcy za I wojnę światową, także przez Niemcy dla Izraela i organizacji żydowskich za Holokaust, przez Japonię za II wojnę światową – japońskie reparacje, wynoszące 966 miliardów dolarów z 2018 roku, były największe w dziejach – i przez Irak za wojnę w Zatoce Perskiej. Artykuł kończy się przedstawieniem konieczności dalszych badań z użyciem zaawansowanej metodologii wielu nauk oraz zarysem możliwego procesu przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w Hadze – lub dyplomatycznego rozwiązania problemu reparacji wojennych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.