Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 4

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  Gotland Basin
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
EN
Short sediment cores from the eastern Gotland Basin were investigated using a multi-proxy approach in order to reconstruct the environmental conditions of the area during the past 1000 years. Sediment data and facies were discussed in relation to hydrographic features (salinity, oxygen) and climate change. During the medieval warm period (MWP), from about 900 to 1250 AD, the hydrographic and environmental conditions were similar to those of the present time (modern warm period, since about 1850): a temporally stable halocline, caused by regular saline water inflows from the North Sea, prevents vertical mixing and leads to bottom water anoxia and the deposition of laminated, organic-rich sapropels. During the period from about 1250 to 1850, referred to as the cold phase (including the Little Ice Age), the environmental conditions of the central Baltic Sea were distinctly different: the lower salinity, resulting from reduced North Sea water inflows, allowed vertical convection of the water column and long-term stable ventilation of the sea bed (oxic stage). Both the productivity of the planktonic ecosystem as well as the preservation of organic matter in the sediments improved during the warm periods. The anthropogenic impact can be identified within the recent laminated sequence by a temporal reconstruction of pollutant deposition. Our findings imply a climate-change driven shift in the environmental conditions and the ecosystem of the Baltic from the north to the south and back to the north.
EN
n order to study recent sedimentation rates in the Eastern Gotland Basin, 52 short sediment cores collected from the deepest part (< 150 m) of the Basin in 2003 were investigated. The upper parts of all the cores were distinctly laminated and dark in colour, followed by a homogeneous, greyish lower part. The thickness of the laminated sequences varied from 17 to 300 mm. 210Pb dating analyses of selected cores revealed that the change from non-laminated to laminated sediments happened about 100 years ago, indicating a shift from predominantly oxic bottom water conditions to anoxic conditions. Used as a time marker, this shift in the sediment texture enabled sediment accumulation rates to be estimated for all sediment cores. The observed mean linear sedimentation rate for the whole basin was 0.93 š 0.67 mm y-1. The respective bulk sediment accumulation rates ranged from 10.5 to 527 g m-2 yr-1 with an average of 129 š 112 g m-2 yr-1, indicating a high spatial variability of sedimentation rates within the basin. This agrees very well with the long-term sedimentation pattern since the Litorina transgression. The observed pattern clearly reflects the hydrographic conditions at the seafloor as studied by modelled near-bottom current velocities.
EN
In order to describe the role of sedimentary processes for the phosphorus (P) cycle in the open Baltic Proper, P deposition and reflux were quantified for the predominately anoxic sediments of the Eastern Gotland Basin. The study is based on investigations of 53 surface sediment samples and pore water samples from 8 sediment cores. The average P deposition rate was estimated at 0.20 g š 0.18 g -2 yr-1, the fluctuation being due to variable bulk sediment deposition rates. P refluxes were estimated by applying Fick's First Law of Diffusion. A fairly good positive correlation between sedimentary P deposition and P release was obtained. P release from sediments by diffusion exceeds net P deposition by a factor of 2. This suggests that 2/3 of the deposited gross P is recycled in the sediments and released back into the water column; only 1/3 remains in the sediment permanently. A budget calculation demonstrates that the released dissolved inorganic phosphorus (DIP) accounts for the observed increase in DIP concentrations in the deep water during periods of stagnation, which is noticeable even at the surface P concentrations. Under such conditions and with the present remediation conditions it is not possible to freely manage P concentrations in the water column on short time scales.
PL
Podłoże czwartorzędu na obszarze badań pocięte jest kilkoma południkowymi uskokami, czego wynikiem jest jego struktura blokowa. Zachodnią część powierzchni podłoża czwartorzędu budują iłołupki i łupki ilaste przydolu, część centralną i północno-wschodnią tworzą różnorodne wapienie górnego dewonu, natomiast w części południowej i południowo-wschodniej pojawiają się piaski pylaste górnej kredy. W części południowo-zachodniej na utworach przydolu leżą niezgodnie osady eocenu. Główne rysy rzeźby podłoża czwartorzędu są efektem erozji lodowcowej. Rzeźba ta odzwierciedla dwa kierunki lodowcowej transgresji. Pierwszy z nich jest zorientowany ku SW i W, w kierunku Rynny Słupskiej. Drugi kierunek biegnie ku S i SSE, orientując się ku Zatoce Gdańskiej. Egzaracyjnie ukształtowana rzeźba jest urozmaicona głębokimi, erozyjnymi rozcięciami o charakterze dolin subglacjalnych. Są one szczególnie widoczne na wschodnim skłonie Południowej Ławicy Środkowej. Miąższość plejstocenu na większej części obszaru badań jest ogólnie mała. Większa miąższość plejstocenu, dochodząca do 35 m, występuje w rejonie Południowej Ławicy Środkowej. Rejestracje sejsmo-akustyczne pokazują tutaj obecność dwóch lub trzech poziomów morenowych, których ciągłość zaburzają rozcięcia dolin subglacjalnych. Znacznie większe miąższości plejstocenu są wynikiem zwiększonego odkładania się materiału morenowego, transportowanego w bazalnej części lądolodu, po dystalnej stronie ciągu regionalnych spłyceń, ciągnących się od Gotlandii po Południową Ławicę Środkową. Skład petrograficzny glin rejonu Południowej Ławicy Środkowej jest podobny, odznacza się on stałą i zdecydowaną przewagą wapieni paleozoicznych nad skałami krystalicznymi, co wskazuje na krótki transport między obszarami alimentacji i akumulacji. Plejstocen obszaru badań tworzą ilaste gliny subakwalne o miąższości od 3 do 9 m, powstałe w czasie wycofywania się ostatniego lądolodu. W lokalnych obniżeniach akumulacyjnych gliny te są przykryte przez lodowcowo jeziorne i lodowcowo-morskie osady bałtyckiego jeziora lodowego i tu miąższość plejstocenu dochodzi do 14 m. Mała miąższość plejstocenu na większej części badanego obszaru odzwierciedla zdecydowaną przewagę procesów erozji nad akumulacją lodowcową, co miało miejsce przez cały plejstocen na obszarze środkowego i w północnej części południowego Bałtyku. Skład petrograficzny glin subakwalnych zmienia się wraz z głębokością ich wytapiania, co odzwierciedla zróżnicowane nagromadzenie materiału skalnego w dolnej części lądolodu, zależnie od głębokości jego kontaktu z podłożem. Ostatnim paleogeograficznym wydarzeniem w plejstocenie było powstanie zbiornika bałtyckiego jeziora lodowego, który w wyniku holoceńskich transformacji przeobraził się w obecny basen Morza Bałtyckiego.
EN
The sub-Quaternary topography is divided into a number of blocks by several meridionally oriented faults. Western part of this area is composed of Pridoli claystones and marly shales. Central and north-eastern parts consist of different types of Upper Devonian limestones. Upper Cretaceous silty sandstones occur in the east and south-east. A thin layer of Eocene sediments unconformably overlies Pridoli deposits in the south-western area. The main features of the sub-Quaternary topography are a result of glacial erosion. This relief reflects two directions of glacial transgression. One of them is oriented SW' and W'wards, towards the Słupsk Trough. The other is directed S' and SSE'wards, towards the Gulf of Gdańsk. This relief, shaped by glacial erosion, is densely cut by subglacial valleys of different depths. It is especially seen on the eastern slope of the Southern Middle Bank. Pleistocene deposits are rather thin in most of the study area. They are slightly thicker, up to 35 m, in the Southern Middle Bank. Seismoacoustic data shows here the presence of two or three morainic horizons whose continuity is disturbed by subglacial valleys. The greater thickness of Pleistocene deposits reflects a higher accumulation rate of morainic material transported in the lower portion of the ice sheet, along the distal part of a regional elevation extending from Gotland Island to the Southern Middle Bank. Over most of the area the deposits are 3-9 m thick. In this region, the Pleistocene is generally composed of a single horizon of subaqueous till deposited during gradual recession of the last ice sheet. In local depressions, this till horizon is covered by glaciolacustrine and glaciomarine sediments of the Baltic Ice Lake where the Pleistocene sequence reaches up to 14 m in thickness. Small thickness of glacial deposits in most of the study area is a result of dominant erosional processes during the Pleistocene in the central Baltic Sea and in the northern part of the Southern Baltic Sea. Petrographic composition of tills composing the Southern Middle Bank region reveals significant affmities. The constant and high content of carbonate rocks on one hand, and the low content of crystalline rocks on the other hand indicate a short transport of morainic material. Petrographic composition of subaqueous tills varies due to a depth of accumulation, pointing at various distribution of glacial debris in basal part of the ice sheet. The last palaoegeographical event of the Pleistocene was the formation of a water reservoir called the Baltic Ice Lake which, during the Holocene, has transformed into the recent Baltic Sea.
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.