Raport zawiera graficzny zestaw wyników prac prowadzonych w okresie październik 2019 – marzec 2020 w ramach współpracy pomiędzy IPPT PAN i IF PAN. Prace prowadzone w IF PAN dotyczyły nałożenia warstwy złota na płytkę kwarcu i grawerowania w tej warstwie struktury jednowymiarowej soczewki Fresnela. Prace prowadzone w IPPT PAN dotyczyły wyznaczania parametrów geometrycznych wygrawerowanej struktury i charakterystyk jej oddziaływania z padającym polem optycznym. Prace eksperymentalne obu zespołów badawczych pozwoliły na precyzyjne sformowanie jednowymiarowej struktury ogniskującej typu płytki strefowej Fresnela (Fresnel Zone Plate - FZP) o właściwościach zgodnych z wynikami symulacji numerycznych.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Niniejszy artykuł stanowi wprowadzenie w dziedzinę nieobrazujących układów optycznych wykorzystywanych w układach nadążnych za pozornym ruchem Słońca; dokonuje przeglądu aktualnego stanu wiedzy i techniki z tej dziedziny oraz przedstawia konkretny przypadek wykorzystania soczewki Fresnela w układzie nadążnym o kształcie sferycznym. W pierwszej części opisano zagadnienie jakim jest refrakcja (załamanie) promieniowania słonecznego występujące w układach optycznych stosowanych m.in. w energetyce, w dalszej części dokonano analizy dostępnych dziś, w rozwiązaniach komercyjnych, nieobrazujących układów optycznych wykorzystujących soczewki Fresnela, w trzeciej, ostatniej, części przedstawiono metodologię wyznaczenia geometrii takiej soczewki dla układu optycznego o kształcie sferycznym, w celu jego zastosowania w urządzeniu nadążnym za pozornym ruchem Słońca przy jednoczesnej minimalizacji zjawiska aberacji sferycznej. W przeprowadzonych badaniach przyjęta została stała wysokość pierścienia (karbu) w zmienna dla dwóch zakresów zależnych od liczby pierścienia p. W pracy wykorzystano zjawisko załamania światła słonecznego występującego na granicy dwóch ośrodków o różnej gęstości (prawo Snell’a) przy czym na modelowanej soczewce występują dwa punkty załamania zarówno na zewnętrzna jak i na wewnętrznej (karbowanej) powierzchni. Przedstawione wyniki analizy zamodelowanego układu optycznego, w środowisku RayTracing, świadczą o poprawności wykonania programu obliczeniowego oraz o odpowiednim odwzorowaniu wyznaczonych parametrów w projekcie zrealizowanym w środowisku graficznym. Jak założono w projekcie położenie ogniska przypadło w środku (hemi)sfery czyli f=R.
EN
This article provides an introduction to the topic of non-imagining optics used in the sun trackers; gives a review of the current state of the art in this field and presents the specific case study of the spherical shaped Fresnel lens. The first part defines law of refraction of the solar radiation occurring in the optical systems used in ia. energy industry; in the second part analysis of already commercialized optical systems based on nonimagining Fresnel lens is carried out; and in the third and final, section the design methodology for the spherical shaped Fresnel lens to avoid spherical aberration, dedicated to the sun trackers, is presented. The fixed values of height of the notches w are assumed, 1 mm for the notches p from 1 to 100 and 2mm for the notches p from 101 to 150. The final geometry of the lens is based on calculating solutions to Snell’s law along the lens surfaces wherein refraction is occurring in two points simultaneously: outer and inner lens surfaces. Finally, analysis of the modeled lens in ray tracing environment has been carried out. Its results confirm correct calculation of lens geometry. As assumed the focal point has been observed in the center of hemisphere f=R.
W opracowaniu zwrócono uwagę na inkoherencję pierwotnych wiązek promieni X, powstających w aktualnie dostępnych lampach RTG, wpływających na powstawanie zniekształceń geometrycznych i gradientowych radiogramów. W celu uzyskania wiązki diagnostycznej, złożonej wyłącznie z promieni osiowych i przyosiowych stosuje się kolimatory z materiałów metalicznych, eliminujących w procesie formowania powyżej 90% energii promieniowania lampy. Zupełnie nowym podejściem było zastosowanie systemów filtrująco-refrakcyjnych, charakteryzujących się znacznie mniejszą stratnością, niestety nie dysponujących możliwością przestrajania profilu parametrycznego. W praktyce daje to możliwość przekierowania promieni pozaosiowych, do użytecznego obszaru przyosiowego. Celem programu było zaprojektowanie i budowa systemu refrakcyjno-filtrującego, zaopatrzonego w przetwornik zdolny do sterowanych zmian swej struktury, a w konsekwencji geometrii promieni pozaosiowych. Celem technicznym pracy była budowa urządzenia prototypowego, z cyfrowo-analogowym systemem sterowania oraz jego testy laboratoryjne mające odpowiedzieć na pytania, czy ruch wirowy ferrofluidu w polu magnetycznym wpływa na geometrię i rozkład energii w kącie bryłowym wiązki promieniowania X oraz jaki występuje tu rodzaj korelacji z prędkością obrotową? Na podstawie analizy wyników badań stwierdzono wpływ prędkości obrotowej oraz objętości ferrofluidu na zdolność do refrakcji promieni X, o charakterze nieliniowym oraz zaobserwowano możliwość sterowania cechami geometrycznymi podłoża, powodując doosiowe przesunięcie widma rozkładu energetycznego w kącie bryłowym wiązki. W praktyce daje to możliwość wygodnej modyfikacji morfologicznych cech zdjęcia już na etapie ekspozycyjnym, powodując np. wyostrzenie anatomicznych szczegółów tkanek miękkich, z wygaszeniem obrazu tkanki kostnej lub odwrotnie.
EN
The incoherence of primary X ray beams formed by currently avail-able devices, leading to geometric and gradient distortions of radiographs, has been pointed out in the study. In order to obtain a diagnostic beam made up exclusively of axial and paraxial rays, collimators with metallic materials are used, which eliminate over 90% of the radiant energy produced by the X-ray tube. A completely new approach is the use of refractory-filtering systems, which are characterised by much smaller loss, but feature a fixed parametric profile. In practice this enables the redirection of off-axis rays towards the focal plane. The intention of the study was to design and construct a refractory-filtering system capable of controlled alteration of off-axis ray geometry. The purpose of the laboratory work was the construction of a prototype device, with a digital and analogue control system, and test it to see whether the ferrofluid vortex motion induced by the magnetic field affected the geometry and distribution of energy within a solid angle of an x-ray beam as well as to determine the type of correlation with the rotational speed. On the basis of the analysis of the study results, it was found that the rotational speed and volume of the ferrofluid impacted the non-linear X-ray refraction capability. It was also observed that the geometric features of the substrate could be controlled, leading to a shift of the rays towards the axis. In practice, this makes it possible to conveniently modify the morphological characteristics of an image already at the exposure stage, thus sharpening the anatomical details of the soft tissues, while suppress-ing the image of the bone tissue, or vice versa.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.