Tematem artykułu jest fenomen powstawania nowych obiektów sakralnych Kościoła luterańskiego w Finlandii, pomimo stale laicyzującego się społeczeństwa. Celem przedstawionych badań jest poznanie przyczyn analizowanego zagadnienia poprzez pryzmat funkcji i roli jaką te obiekty pełnią dla lokalnych społeczności. Do analizy wybranych przykładów świątyń zastosowano narracyjną metodę badawczą. Zastosowana metoda pozwoliła na ujęcie pragmatycznych aspektów architektury, jakimi są struktura obiektu i forma w kontekście kulturowym osadzonym w przynależnym miejscu i czasie. Zagadnienie ujęto na tle religijno-społecznym, przedstawiając przyczyny i sposoby dostosowywania obiektów sakralnych do współczesnych, różnorodnych potrzeb wspólnoty. Kontynuacja tradycji tworzenia wysokiej jakości architektury połączonej z wernakularną tradycją budowania jest obecna we współczesnych obiektach sakralnych, które w swojej funkcji i skali dostosowywane są do celu, jakiemu mają służyć nie tylko we wspólnocie, ale i często w całej dzielnicy jako miejsca spotkań i integracji mieszkańców.
EN
The subject of the article is the phenomenon of creating new sacral buildings of the Lutheran Church in Finland, despite the increasing secularization of the society. The goal was to understand the reasons of the issue through the prism of the function and role these architecture play for local communities. The narrative research method was used to analyse selected examples of sacral architecture. The method allowed to capture the pragmatic aspects of architecture, such as the structure of the object and the form in the cultural context embedded in the appropriate place and time. The issue is presented in a religious and social context, discovering the causes and ways of adjusting sacral objects to the contemporary, diverse needs of the community. Continuation of the tradition of creating high-quality architecture combined with the vernacular building tradition is present in contemporary sacral architecture. Their function and scale are adjusted to the purpose they are to serve not only in the community, but often in the entire district as meeting places for residents.
The article reinstates an understanding of cartography far beyond that of a strictly geographical discipline, primarily concerned with the depiction of space in various aspects of societies. Using the example of several manuscript maps preserved in Polish documents left over from the Paris Conference, depicting the area of the Finnish state that was being established, the author illustrates the role of the map as a tool helping to shape the political entities of European societies and bringing to light various premises related to their threats or security, but also indicating development opportunities for these new state organisms. The author’s subject is Finland, aspiring to be a state at the beginning of the twentieth century, seeking alliances and the support of closer and further neighbours. By discussing surviving (and lost) maps, the author adds to the knowledge of the involvement of Polish diplomats in Paris in Finnish affairs.
Russia’s attack on Ukraine on 24 February 2022 caused Finland to put an end to its long-standing policy of finlandization and to make a decision to join the North Atlantic Treaty Organisation. Intensified Russian-inspired cyber-attacks against Finland were expected. However, over the first three quarters of 2022, no major cyber incidents occurred. In this article, the Author will undertake an attempt to answer the question as to how Finland and Finnish society defend themselves against cyber threats and whether the lack of any recorded attacks from Russia is the result of Finland’s level of cyber security or the Kremlin’s lack of interest in such activities.
PL
Atak Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 roku spowodował, że Finlandia skończyła z długoletnią polityką finlandyzacji i zdecydowała się na przystąpienie do Paktu Północnoatlantyckiego. Spodziewano się skierowanych przeciwko niej zintensyfikowanych ataków cybernetycznych inspirowanych z Rosji. Jednakże przez pierwsze trzy kwartały 2022 roku nie doszło do żadnych poważnych incydentów cybernetycznych. W artykule autor podjął próbę odpowiedzi na pytania: w jaki sposób Finlandia i społeczeństwo tego państwa bronią się przed cyberzagrożeniami oraz czy brak odnotowanych ataków ze strony Rosji jest skutkiem poziomu cyberbezpieczeństwa Finlandii czy też braku zainteresowania Kremla takimi działaniami.
Z architekt krajobrazu Tainą Suonio, inżynierem ds. rozwoju (zielone dachy i zazielenienie miasta) w mieście Vantaa położonym w stołecznym regionie Finlandii, na temat zwiększenia bioróżnorodności w miastach, zielonych dachów i ogrodów wiejskich rozmawia Judyta Więcławska.
Finlandia ma ambitny plan, by zredukować emisję dwutlenku węgla do 5 mln kg w skali roku. Wpisuje się w niego inwestycja zakładająca funkcjonowanie w Helsinkach 400 autobusów elektrycznych do 2025 r. Z tego względu Exel Composites przekazał chińskiemu producentowi autobusów i autokarów Yutong profile z włókna szklanego do produkcji 33 autobusów elektrycznych, które w rezultacie zostały dostarczone do Helsinek oraz oddane do użytku fińskiemu operatorowi autobusów i dróg Pohjolan Liikenne.
Pandemia Covid-19 ujawniła wiele niedociągnięć w funkcjonowaniu państw w obliczu kryzysów. Okazało się, że większość rządów niewystarczająco dba o rezerwy strategiczne i w zbyt dużym stopniu jest uzależniona od zewnętrznych źródeł surowców (w tym energetycznych) i produktów. Kilkadziesiąt lat bez poważnych zagrożeń spowodowało uśpienie czujności większości państw europejskich. Jednakże na tle pozostałych wyróżnia się Finlandia, która nauczona doświadczeniami historycznymi, starała się być przygotowana na nagłe i niespodziewane zmiany sytuacji międzynarodowej. Bez względu na sprawujących władzę rząd Finlandii od zakończenia II wojny światowej utrzymuje rezerwy strategiczne. Jako pierwsze państwo w Europie ma ona zamiar zupełnie odejść od energetyki węglowej i stać się pod względem energetycznym samowystarczająca. Ponieważ państwo to dąży do tych celów już od końca XX wieku, więc obecnie jest w dużym stopniu przygotowane na zjawiska takie, jak pandemia.
EN
The COVID-19 pandemic has exposed many shortcomings in the functioning of states in the face of crises. It turned out that most governments do not care enough about strategic reserves and are too dependented on external sources of raw materials (including energy) and other products. Several decades without serious threats put most European countries to be lulled. However, Finland stands out from the rest, as having learned from its historical experience, it tried to be prepared for sudden and unexpected changes in the international situation. Regardless of ruling parties, the Finnish government has maintained strategic reserves since the end of World War II. As the first country in Europe, Finland intends to completely abandon coal-fired energy and become energy self-sufficient. As the country has been pursuing these goals since the end of the 20th century, it is already largely prepared for phenomena such as the COVID-19 pandemic.
The phenomenon of ‘Brain Drain’ or ‘Human Capital Flight’ is actively discussed in Finland recently. It is the phenomenon in which highly educated and skilled people leave the country where they attained their education and skills. The official statistics and data show that it is an alarming situation with every passing year in Finland. The phenomenon is widely observed in all sectors, but the most affected sectors are research-based fields, natural sciences, biosciences, humanities, anthropology, psychology, statistics, and core-engineering fields. However, is this really a brain drain phenomenon or something else? The focus of this paper is to explore the brain drain phenomenon’s existence in Finland based on officially available data. The paper also investigates the main causes of brain drain, its future effects on Finland’s R&D capabilities and the Finnish economy. This is a review article about the brain drain phenomenon based on previous studies and official quantitative data from Statistics Finland. This paper serves as the basis for the development of a research instrument to further analyze the situation in future research.
PL
Zjawisko „drenażu mózgów” (ang. brain drain lub human capital flight) stało się ostatnio przedmiotem intensywnie dyskutowanym w Finlandii. Jest to zjawisko, gdy wysoko wykształceni i wykwalifikowani ludzie opuszczają kraj, w którym zdobyli wykształcenie i umiejętności. Oficjalne statystyki i dane pokazują, że w tym zakresie sytuacja w Finlandii staje się coraz bardziej alarmująca z każdym rokiem. Zjawisko to jest powszechnie obserwowane we wszystkich sektorach, ale najbardziej nim dotknięte są sektory, których działanie opiera się na badaniach, nauki przyrodnicze, biologiczne, humanistyczne, antropologiczne, psychologiczne, statystyczne oraz techniczne. Jednak czy to naprawdę zjawisko drenażu mózgów czy coś innego? Celem artykułu jest zbadanie istnienia zjawiska drenażu mózgów w Finlandii na podstawie oficjalnie dostępnych danych. W artykule przeanalizowano również główne przyczyny drenażu mózgów oraz jego skutki dla fińskiego potencjału badawczo-rozwojowego i fińskiej gospodarki. Jest to artykuł przeglądowy, dotyczący zjawiska drenażu mózgów na podstawie wcześniejszych badań i oficjalnych danych ilościowych z fińskiego urzędu statystycznego (Statistics Finland). Niniejszy artykuł posłuży jako podstawa do opracowania instrumentu badawczego i przyszłych badań w celu przeanalizowania rzeczywistej sytuacji w przyszłości.
W niniejszym artykule, na przykładzie fińskiej spółki Fennovoima, została zaprezentowana jedna z metod finansowania projektów inwestycyjnych w energetyce jądrowej, tzw. model Mankala. Jest to kontynuacja poprzedniego artykułu, w którym model Mankala został opisany na przykładzie spółki TVO.
EN
This paper presents one of the methods of financing of investment projects in nuclear power sector, the so-called Mankala, based on example of Finnish company Fennovoima. This is a follow-up to the previous paper concerning the Mankala model used by the TVO company.
W artykule, na przykładzie fińskiej spółki TVO, została zaprezentowana jedna z metod finansowania projektów inwestycyjnych w energetyce jądrowej, tzw. model Mankala. Przedstawiony jest krótki opis modelu, historia powstania spółki, zasady jej funkcjonowania, realizowane inwestycje oraz plany rozwojowe.
EN
This paper presents one of the methods of financing investment projects in nuclear power sector, the so-called Mankala model, based on example of Finnish company TVO. The Authors presented a short description of the model, history of the company and rules of its functioning, ongoing projects as well as development plans.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Po zakończeniu zimnej wojny większość państw zachodniej Europy czuła się bezpiecznie i nie zwracała uwagi na rosnące u ich granic zagrożenie. Dopiero agresywne działania Rosji na arenie międzynarodowej skłoniły Zachód do reakcji. Kolejne europejskie stolice uznawały Federację Rosyjską za zagrożenie i zauważały, że ich siły zbrojne nie są gotowe do obrony granic. Zaczęły dostrzegać, że Moskwa w swojej polityce zagranicznej kieruje się przede wszystkim interesem narodowym. Finlandia przez długi czas nie podejmowała działań mających na celu zwiększenie swojego bezpieczeństwa. Obecnie próbuje nadrobić zaległości w tej dziedzinie. Ze względu na swoje specyficzne położenie geopolityczne czyni ostrożne kroki: z jednej strony dąży do zacieśnienia współpracy z Zachodem, z drugiej – stara się nie pogorszyć i tak już trudnych relacji z Rosją.
EN
After the completion of the cold war most of the We tern Europe tate was felt very afely and didn't recognized the growing threat near their border. The aggressive actions of Russia forced the international community into taking any reaction. One after one the European capitals recognized Russia as a threat and noticed that their military forces weren't ready for fulfilling their rnain tasks - guarding border. The countries started realizing the fact that Moscow in its foreign policy doesn't follow the similar principles, and the national interest is above all. Finland which didn't take any action during a long period of time is one of the examples. It geopolitical place make the country to take careful step - from one side close cooperation with the West, on the other not-worsening, difficult enough, relation with Russia.
Rozwój sieci telekomunikacyjnych spowodował głębokie przemiany społeczne i polityczne. Powszechny dostęp do internetu spowodował, że znaczna część aktywności społecznych przeniosła się do świata wirtualnego. Jednak ta powszechność spowodowała pojawienie się nowych typów poważnych zagrożeń. Obecnie zdalnie mogą być przeprowadzane ataki terrorystyczne czy prowadzone działania wojenne. Liczące się na arenie międzynarodowej państwa posiadają własne służby działające w cyberprzestrzeni. Ze względu na zaszłości historyczne i położenie geopolityczne Finlandia i Estonia są często traktowane przez Kreml jako strefy wpływu Rosji. W celu osiągnięcia swoich celów państwo to wywiera presję na państwa będące historycznie częścią imperium rosyjskiego przy użyciu wszystkich możliwych środków, w tym przy użyciu sieci telekomunikacyjnych. Sztandarowym przykładem takiego działania był cybernetyczny atak na Estonię w 2007 r.
EN
The development of the telecommunication networks has caused social and political changes. Common access to the internet causes a large part of social activities to move to the virtual world. However, this universality has caused the emergence of new types of serious threats. Currently, terrorist attacks or warfare can be carried out remotely. Internationally important countries have their own services operating in cyber-space. Due to historical reasons and geopolitical location, Finland and Estonia are often treated by the Kremlin as Russia’s influence zones. In order to achieve its goals, the state puts pressure on countries that historically were parts of the Russian Empire using all possible means, including telecommunications networks. The flagship example of such action was the cybernetic attack on Estonia in 2007.
Położenie geograficzne Finlandii – w północnej części Europy, a także znaczne odległości powodują, iż transport kolejowy ma duże znaczenie w miejscowej gospodarce. Koleją przewożone są m.in. surowce z sąsiedniej Rosji, a pomiędzy oboma krajami funkcjonuje kilka przejść granicznych, z których tylko jedno jest zelektryfikowane. Poza tym pomiędzy Finlandią i Szwecją funkcjonuje jedno przejście graniczne niezelektryfikowane. Koleje fińskie stosują rozstaw szyn 1 524 mm, co jest pozostałością po czasach przynależności do Imperium Rosyjskiego do 1917 r. Zdecydowana większość przejść granicznych jest wykorzystywana w ruchu towarowym (w pasażerskim tylko jedno – wyłącznie przewozy dalekobieżne). Finlandia pełni także rolę kraju tranzytowego przy przewozach kontenerów z Chin do Ameryki Płn. Mimo trudnych warunków klimatycznych koleje fińskie funkcjonują sprawnie, a w kraju jest utrzymywany własny producent taboru kolejowego – firma Transtech, która sukcesywnie wdraża nowe rozwiązania techniczne, we współpracy z wiodącymi producentami, którzy dostarczają pojazdy z napędem (zespoły trakcyjne, lokomotywy). Natomiast wagony pasażerskie i towarowe, ze względu na specyficzne wymagania techniczne VR, są produkowane w kraju.
EN
Finland, one from Nordic countries, because of the geographical – long distances, strong and long winters, has well-developed the rail network and the rail transport plays a great role in the state economy. Raw materials like wood or metals are transported by rail from neighboring Russia. Some rail border points are built among Finland and Russia (only one is electrified) and only one among Finland and Sweden is present. Finnish railways use a 1 524 mm rail gauge (Finland was a part of the Russian Empire until 1917). Finland plays a role of the transit state in the containers transport from China to the USA and Canada. Despite the difficult climatic conditions, VR are well organized and efficient company. Finland has its own rolling stock manufacturer – the Transtech company, which cooperates with global producers like Alstom, Bombardier and Siemens and locomotives and motor units – vehicles equipped in their own propulsion, are manufactured in cooperation. Passenger and freight cars due to VR specific technical requirements are produced domestically.
Początek XX w. to czas kształtowania się państw narodowych w Europie. Dynamicznie zachodzące procesy polityczne oraz społeczno-kulturowe wpływały również na przemiany krajobrazu kulturowego, zarówno w sferze materialnej, jak i niematerialnej, symbolicznej, ideologicznej. Przedmiotem rozważań podjętych w opracowaniu jest percepcja prawosławnych obiektów sakralnych (symboli religijnych) obecnych w krajobrazie kulturowym Polski i Finlandii w okresie odradzania się ich państwowości. W artykule omówiono sytuacje Kościoła prawosławnego na przełomie XIX i XX w. w Finlandii i w Polsce, przedstawiono postawy obu społeczności wobec symboli prawosławnych oraz podjęto próbę określenie głównych czynników, które wpłynęły na losy obiektów sakralnych obrządku wschodniego.
EN
The beginning of the 20th century was a time of the shaping of modern nation-states in Europe. Dynamically unfolding political, social, and cultural processes also influenced the transformation of the cultural landscape, both in the material and non-material, symbolic and ideological spheres. This paper focuses on the perception of Orthodox sacral buildings (religious symbols) belonging to the cultural landscape of Finland and Poland in the period of their statehood restoration. The article discusses the situation of the Orthodox Church at the turn of the 20th century in Finland and Poland, the attitudes in both countries towards Orthodox symbols, and, in addition, it attempts to identify the main factors which influenced the fate of the Orthodox sacral buildings.
Nurt narodowy, będący charakterystycznym zjawiskiem w architekturze przełomu XIX i XX wieku miał dla narodów pozbawionych własnej państwowości szczególne znaczenie w Europie Środkowo-Wschodniej. Stał się sposobem na podtrzymanie kultury i tożsamości narodowej. Koncepcje architektury tego czasu różniły się inspiracjami, a zatem i formą architektoniczną, która wynikała z indywidualnej historii każdego z narodów, z kolei wspólne podłoże ideowe powodowało, że zaangażowani w te działania architekci niezależnie dochodzili do zbliżonych pod względem formalnym rozwiązań. Można w związku z tym wyróżnić dwa podstawowe wątki. Pierwszy – wątek mitologiczny (legendarny) szukający inspiracji w czasach przedchrześcijańskich, prehistorycznych czy starożytnych, drugi – wątek ludowy oparty na odkrywanym i badanym folklorze, łączonym z aktualną w tym czasie secesją. Formy narodowe przybierały nieraz postać antagonistyczną w stosunku do form dawnych, stosowanych przez dominujące kiedyś narody.Poszczególne wątki zazwyczaj współistniały i wzajemnie się splatały.
EN
National trends as characteristic phenomena in the architecture at the turn of the 19th and the 20th century, were of special importance for the nations deprived of the sovereignty in the East-Central Europe as a way to support the national identity. Individual ideas varied in terms of inspirations and architectural forms as they resulted from the individual experiences of the nations. On the other hand, common ideological ground was the reason for which architects involved in these activities came up with similar formal solutions. Therefore, we can distinguish two basic themes. The first, mythological (legendary) one looked for inspiration in pre-Christian, prehistoric or ancient times. The second, folk one, was based on folklore, not entirely discovered and examined. It was common to combine folklore with the up-to-date art nouveau. Sometimes, the national forms appeared as antagonistic towards those applied by the dominant nations. Taking inspirations from the areas under foreign rule, considered as the cradle of the nation was also a popular tendency. The individual motifs often coexisted and interspersed each other.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Konstrukcje ścian typu Combi z wykorzystaniem pali stalowych to praktyczne, efektywne i ekonomiczne rozwiązanie dla projektów ścian oporowych w konstrukcjach nabrzeży portowych.
Celem zaprezentowanego w tym miejscu eseju jest zapoznanie czytelnika polskiego z, niestety niedocenianą nadal, architekturą krajów skandynawskich i Finlandii w dziewiętnastym stuleciu. Podstawową trudnością niniejszego opracowania pozostaje nader skromna, wręcz uboga, baza źródłowa w literaturze polskiej o neoklasycyzmie, historyzmie i eklektyzmie w tym regionie północnej Europy. Tym problemem interesował się niegdyś Piotr Krakowski, współtwórca, wraz z Zofią Ostrowską-Kębłowską, podwalin wiedzy na temat środkowoeuropejskiego historyzmu i eklektyzmu. Przedmiotowy esej jest przeto hołdem złożonym pamięci Profesora Piotra Krakowskiego, który onegdaj zachęcił niżej podpisanych autorów do wypełnienia znaczącego naukowego niedostatku wiedzy o architekturze tego obszaru kultury europejskiej.
EN
The aim of this essay is acquainting the Polish leader with the still not sufficiently appreciated architecture of the Scandinavian countries and Finland in the nineteenth century. The basic diffi culty in this study has been an extremely limited, not to say poor, resource base in Polish literature concerning neo-classicism, historicism and eclecticism in that region of northern Europe. The problem was once of interest to Piotr Krakowski who, together with Zofi a Ostrowska-Kębłowska, created the foundations of knowledge concerning the centralEuropean historicism and eclecticism. The current essay is therefore a homage paid to the memory of Professor Piotr Krakowski who once encouraged the authors of this article to fi ll in the signifi cant scientifi c gap in the knowledge regarding architecture of this area of European culture.
Koleje fińskie (VR) od kilkunastu lat z powodzeniem eksploatują zespoły Pendolino, wyprodukowane w fabryce w Savigliano we Włoszech. Pociągi te, pomimo początkowych trudności, szybko zyskały uznanie pasażerów i obecnie są najszybszymi pociągami na sieci VR, łącząc stolicę kraju z najważniejszymi ośrodkami miejskimi Finlandii.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.