Europejski Zielony Ład to jedna z najbardziej kompleksowych strategii Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska oraz przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym. Projekt Europejskiego Zielonego Ładu przyjęty został przez Unię w 2019 roku. Europa do 2050 roku planuje zostać pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu. Zielony Ład jest w swoim założeniu odpowiedzią UE na największy globalny kryzys naszych czasów, jakim są zmiany klimatyczne. Celem jest gospodarka niskoemisyjna, co oznacza fundamentalne zmiany nie tylko w sektorze energetyki, lecz we wszystkich obszarach życia gospodarczego na przestrzeni najbliższych trzydziestu lat. Problem rosnących cen energii elektrycznej dotknął większość krajów Unii Europejskiej. Ma to również ścisły związek z rosnącymi cenami uprawnień do emisji CO2 w systemie ETS. Unijny system handlu emisjami, w swojej idei ma służyć finansowaniu walki ze zmianami klimatycznymi oraz zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych. Podstawą handlu emisjami jest limit emisji gazów cieplarnianych, który z czasem jest obniżany. Ma to sprawić, aby paliwa kopalne były coraz mniej opłacalnym źródłem energii. Ceny uprawnień do emisji najbardziej dotykają gospodarek, w których koszty transformacji energetycznej są najwyższe. Brak przemyślanego podejścia do transformacji energetycznej może spowodować, że koszty energii w najbliższym czasie mogą jeszcze mocniej obciążać portfele obywateli. W referacie przedstawiono porównanie polskiego i niemieckiego sektora energetycznego i możliwy wpływ handlu emisjami na rozwój sektora energetycznego.
EN
The European Green Deal is one of the European Union’s most comprehensive strategies for protecting the environment and tackling climate change. The draft European Green Deal, was adopted by the Union in 2019. Europe plans to become the first climate-neutral continent by 2050. The Green Deal is, at its core, the Union’s response to the biggest global crisis of our time - climate change. The goal is a low-carbon economy, which means fundamental changes not only in the energy sector, but in all areas of economic life over the next thirty years. The problem of rising electricity prices has affected most countries in the European Union. It is also closely related to the rising prices of CO2 emission allowances in the ETS. The EU ETS, in its conception, is intended to finance the fight against climate change and reduce greenhouse gas emissions. The basis of emissions trading is a cap on greenhouse gas emissions, which is lowered over time. This is intended to make fossil fuels an increasingly cost-effective source of energy. Emission allowance prices affect the economies with the highest energy transitioncosts the most. The lack of a thoughtful approach to the energy transition may cause energy costs to weigh even more heavily on citizens’ wallets in the near future. The paper presents a comparison of the Polish and German energy sectors and the possible impact of emissions trading on the development of the energy sector.
Na całym świecie trwa intensywna modernizacja i przebudowa sektora energetycznego. Niemcy, które przyjęły jeden z najambitniejszych programów transformacji energetycznej spośród wszystkich krajów uprzemysłowionych, należą do liderów tych przemian. Transformacja energetyczna w Niemczech, zwana Energiewende, to wielki plan przekształcenia systemu energetycznego w bardziej efektywny, zasilany głównie przez odnawialne źródła energii. Dzięki tej długoterminowej strategii, która jest realizowana już od wielu lat, planują zasadniczą transformację swojego sektora energetycznego. Niemiecka transformacja energetyczna opiera się w głównej mierze na energetyce wiatrowej i słonecznej. Niemcy są piątą potęgą ekonomiczną na świecie i największą gospodarką w Europie. Narodowa strategia klimatyczna Niemiec została określona również w „Planie działań na rzecz klimatu do 2050 roku” (Klimaschutzplan 2019), który wyznacza długoterminową ścieżkę redukcji emisji w poszczególnych sektorach w ramach Energiewende. W porównaniu z rokiem bazowym 1990 główne cele zakładają redukcję emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40% do 2020 roku, 55% do 2030 roku, 70% do 2040 roku i 80–95% do 2050 roku, kiedy to kraj ma być w większości neutralny pod względem emisji gazów cieplarnianych. Cele te są uzupełnione krótko- i średnioterminowymi celami w zakresie zużycia energii i efektywności energetycznej oraz dostaw energii ze źródeł odnawialnych. Strategię transformacji energetycznej można podsumować trzema celami: redukcja zużycia energii we wszystkich sektorach, wykorzystanie energii odnawialnej wszędzie tam, gdzie ma to sens ekonomiczny i ekologiczny oraz pokrycie pozostałego zapotrzebowania na energię za pomocą energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł.
EN
The energy sector is undergoing intensive modernization and reconstruction all over the world. Germany, which has adopted one of the most ambitious programs for the Energiewende of all the industrialized countries, is one of the leaders in this transition. Germany’s energy transition, called the Energiewende, is a major plan for transforming the energy system into a more efficient one supplied mainly by renewable energy sources. Thanks to this long-term strategy, which has been implemented for many years, they are planning a fundamental transformation of their energy sector. The German energy transformation is based mainly on wind and solar energy. Germany is the fifth largest economic power in the world and the largest economy in Europe. Germany’s national climate change strategy is defined in the Climate Action Plan 2050, which sets out a longer-term pathway for sector-specific emissions reductions, as part of the Energiewende. Compared with the base year of 1990, the key goals are to achieve at least a 40% cut in greenhouse gas (GHG) emissions by 2020, 55% by 2030, 70% by 2040 and 80–95% by 2050, at which point the country expects to be mostly GHG-neutral. These targets are complemented with short- and medium-term targets for energy consumption and energy efficiency, and renewable energy supply. The energy transition strategy can be summarised by three objectives: reduce energy consumption in all sectors, use renewable energy directly wherever it makes economic and ecological sense and cover the remaining need for energy by renewables-based electricity.
W Europie trwa intensywna modernizacja i przebudowa sektora energetycznego. Niemcy, które przyjęły jeden z najambitniejszych programów transformacji energetycznej spośród wszystkich krajów uprzemysłowionych, należą do liderów tych przemian. Transformacja energetyczna w Niemczech to plan przekształcenia systemu energetycznego w efektywniejszy, zasilany głównie przez odnawialne źródła energii. Dzięki tej długoterminowej strategii, która jest realizowana już od wielu lat, planują zasadniczą transformację swojego sektora energetycznego. Niemiecka transformacja energetyczna opiera się w głównej mierze na energetyce wiatrowej i słonecznej. Narodowa strategia klimatyczna Niemiec została określona również w planie działań na rzecz klimatu do 2050 r., który wyznacza długoterminową ścieżkę redukcji emisji w poszczególnych sektorach w ramach Energiewende. W artykule przedstawiono wybrane aspekty związane z rozwojem technologii wodorowych i odnawialnych źródeł energii, które w przyszłości mogą znaleźć zastosowanie w energetyce oraz transporcie. Na tle rozwoju tych technologii omówiony został niemiecki system energetyczny, który może być brany jako przykład kierunku rozwoju i budowy nowych systemów energetycznych.
EN
The energy sector is undergoing intensive modernization and reconstruction all over the Europe. Germany, which has adopted one of the most ambitious programs for the Energiewende of all the industrialized countries, is one of the leaders in this transition. Germany’s energy transition, called the Energiewende, is a major plan for transforming the energy system into a more efficient one supplied mainly by renewable energy sources. Thanks to this long-term strategy, which has been implemented for many years, they are planning a fundamental transformation of their energy sector. The German energy transformation is based mainly on wind and solar energy. Germany’s national climate change strategy is defined in the Climate Action Plan 2050, which sets out a longer-term pathway for sector-specific emissions reductions, as part of the Energiewende. The article presents selected aspects related to the development of hydrogen and renewable energy technologies, which in the future may find application in the energy and transport sectors. Against the background of the development of these technologies, the German energy system is discussed, which can be taken as an example of the direction of development and construction of new energy systems.
Geneza nastawienia antynuklearnego w Niemczech sięga lat 70., gdy przez środek Niemiec przebiegała granica obstawiona z obu stron bronią jądrową, a dzieci słuchały bajek o strasznych skutkach skażeń radioaktywnych i awarii jądrowych. Dorastająca młodzież w Niemczech uczyła się strachu wobec energii jądrowej z antynuklearnej propagandy wspieranej przez wielki przemysł paliw kopalnych w USA i w Niemczech. Walka polityczna między partiami w Niemczech o bardzo wyrównanej liczbie głosów doprowadziła do tego, że w skład rządu weszła partia Zielonych, zwalczająca energetykę jądrową, a media nagłaśniające awarię w Fukushimie przeważyły szalę na korzyść partii antynuklearnych. Odnawialne źródła energii miały być tanie i czyste – w rzeczywistości dane z całej Europy pokazują, że nie dają one stabilnego zasilania w energię elektryczną, wymagają ogromnych subsydiów, mają niskie współczynniki wykorzystania mocy zainstalowanej, a luki podażowe wymagają wsparcia ze strony sterowalnych źródeł energii. Zużycie materiału na wiatraki i zapotrzebowanie terenu jest wielokrotnie większe niż na elektrownie jądrowe, ceny prądu w Niemczech są najwyższe w Europie, a emisje CO2 są dużo większe niż we Francji, opierającej swoją energetykę na elektrowniach jądrowych. Specjaliści niemieccy krytykują Energiewende – ale rząd nie zmienia swojej polityki.
EN
The roots of present antinuclear attitude in Germany were created in the seventies, when the boundary full of nuclear weapons ran through the middle of Germany and German children were listening to the tales of fearful hazards of radioactive contamination. Teenagers learned to hate nuclear power reading antinuclear books and papers financed in the USA and in Germany by big fossil companies. Then the political competition between two great parties of the same number of supporters resulted in introduction into the government of small minority party of Greens, basing their program on fight against nuclear power. The catastrophe in Fukushima presented by the media as the result of nuclear accident turned the public opinion against nuclear power. Renewable energy sources were claimed to be as clean and cheap. In reality the data from all Europe show that wind and sun cannot provide stable electrical power supply, require very large subsidies, have low coefficients of utilization of installed power, and require support from dispatchable energy sources to cover periods of no electricity generation from wind and sun installations. The needs of materials and terrain are many time larger than for nuclear power, the electricity prices are the highest in Europe and the emissions of CO2 are many times higher than in France, which has based its power industry on nuclear sources. German experts criticize Energiewende policy – but the government does not change its strategy.
The second phase of the Energiewende will fully integrate renewable energy sources and adapt the power generation base to fuel production and use of renewable fuels based on H2, which will enable the sector coupling. The energy mix for the 2050s is clear: wind, solar, biomass and water will be the primary sources of energy, with hydrogen power plants serving as backup and supply – the latter in times of windless and cloudy skies. Will this admittedly rather futuristic vision become reality? The new government in Germany, in its coalition agreement, has fully committed itself to this goal and has made the Energiewende a priority task for the coming term and the following decades. These goals were reaffirmed in the so-called "Easter Package." This article refers to an earlier paper in 2016 and discusses some of the technical aspects of the second phase of the Energiewende from the perspective of the authors’ experience.
Ogromne koszty finansowania niemieckiej transformacji energetycznej “Energiewende” w 2020 r. przekroczyły nawet oczekiwania zwolenników energetyki wiatrowej i słonecznej, osiągając ponad 30 mld euro rocznie. Ale energetyka wiatrowa nie może zapewnić ciągłości zasilania elektrycznego. Wykresy w artykule pokazują okresy ciszy wiatrowej na lądzie i na morzu, sięgające 120 godzin w morskich farmach wiatrowych i 170 godzin w wiatrakach na lądzie. Dlatego Niemcy muszą uzupełniać produkcję energii elektrycznej, spalając węgiel brunatny i importowany gaz. Nie jest to droga do ochrony środowiska. Wiatraki mają negatywny wpływ na zdrowie ludzi i na środowisko, powodując setki tysięcy zgonów ptaków, nietoperzy i owadów. Strategię Energiewende ostro krytykują niemieccy eksperci energetyczni, zarówno z uczelni technicznych, jak i z przemysłu.
EN
The extreme costs of German energy transition “Energiewende” in 2020 exceeded even the expectations of advocates of renewable energy sources and reached above 30 billion euro per year. However, the wind cannot assure continuity of electric power supply. The graphs in the paper show the periods of wind lulls on the land and on the sea reaching into 120 hours at offshore wind mills or 170 hours on land. Thus Germany has to provide electric energy by burning lignite and imported gas. This is no way for environment protection. The wind mills have a negative impact on human health and environment, causing hundreds of thousands kills of birds, bats and insects. The strategy of Energiewende is sharply criticised by German energy experts, both from technical universities and from the industry.
Intensive modernization and reconstruction of the energy sector takes place throughout the world. The EU climate and energy policy will have a huge impact on the development of the energy sector in the coming years. The European Union has adopted ambitious goals of transforming towards a low-carbon economy and the integration of the energy market. In June 2015, the G7 countries announced that they will move away from coal fired energy generation. Germany, which has adopted one of the most ambitious energy transformation programs among all industrialized countries, is leading these transformations. The long-term strategy, which has been implemented for many years, allowed for planning the fundamental transformation of the energy sector; after the Fukushima Daiichi nuclear disaster, Germany opted for a total withdrawal from nuclear energy and coal in favor of renewable energy. The German energy transformation is mainly based on wind and solar energy. Germany is the fifth economic power in the world and the largest economy in Europe. Therefore, the German energy policy affects the energy policy of the neighboring countries. The article presents the main assumptions of the German energy policy (referred to as Energiewende). It also presents the impact of changes in the German energy sector on the development of energy systems in selected European countries.
PL
Na całym świecie trwa intensywna modernizacja i przebudowa sektora energetycznego. Polityka klimatyczno-energetyczna UE wywiera ogromny wpływ na rozwój sektora energetyki w perspektywie najbliższych lat. Unia Europejska przyjęła ambitne cele polegające na transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej oraz integracji rynku energii. W czerwcu 2015 r. kraje G7 ogłosiły, że będą dążyły do całkowitego odejścia od wykorzystania węgla na potrzeby krajowych systemów energetycznych. Niemcy, które przyjęły jeden z najambitniejszych programów transformacji energetycznej spośród wszystkich krajów uprzemysłowionych, należą do liderów tych przemian. Dzięki tej długoterminowej strategii, która jest realizowana już od wielu lat, planują zasadniczą transformację swojego sektora energetycznego, a po awarii w elektrowni jądrowej w Fukushimie planują całkowitą rezygnację z energii jądrowej i węgla na rzecz energii odnawialnej. Niemiecka transformacja energetyczna opiera się w głównej mierze na energetyce wiatrowej i słonecznej. Niemcy są piątą potęgą ekonomiczną na świecie i największą gospodarką w Europie. Dlatego niemiecka polityka energetyczna ma również swój wpływ na polityki energetyczne krajów sąsiednich. W artykule przedstawiono ogólne założenia niemieckiej polityki energetycznej, która określana jest jako Energiewende. Przedstawiono także, jaki może być wpływ zmian zachodzących w niemieckim sektorze energetycznym na rozwój systemów energetycznych wybranych krajów europejskich.
Polityka klimatyczno-energetyczna UE wywiera ogromny wpływ na rozwój polskiej energetyki. Dotyczy to zarówno energetyki konwencjonalnej, energetyki odnawialnej oraz w przyszłości energetyki jądrowej. Niemcy, którzy są jednym z najważniejszych podmiotów kształtujących stosunki międzynarodowe oraz realizowana przez to państwo polityka energetyczna w coraz większym stopniu wpływają na politykę energetyczną w Europie. W artykule przedstawiono wpływ zmian zachodzących w niemieckim sektorze energetycznym oraz polityki energetyczne wybranych krajów UE na rozwój polskiego systemu energetycznego.
European energy system is undergoing a deep transition to low-emission energy sources, mainly wind farms. This transition is caused mostly by energy politics of European Union (EU) and its goals in the topic of renewable energy. European wind energy is dominated by Germany that produces half of total wind energy in EU. The aim of this article is to present support systems for wind farms existing in Germany in the context of introducing in Poland the Act of 20 May 2016 on Wind Energy Investments limiting onshore wind farms localization and Act of 22 June 2016 introducing changes to the Act on Renewable Energy Sources (RES) and some other acts. It is postulated to make amendments of acts regulating RES while considering German solutions.
PL
System energetyczny w Europie przechodzi głęboką transformację w kierunku niskoemisyjnych źródeł energii, głównie farm wiatrowych. Rozwój ten w dużej mierze spowodowany jest polityką energetyczną Unii Europejskiej (UE) i jej celami w zakresie energii odnawialnej. W kategorii energii wiatrowej prym wiodą Niemcy, których farmy wiatrowe produkują połowę całkowitej energii wiatrowej UE. Celem artykułu jest przedstawienie systemów wsparcia rozwoju farm wiatrowych na przykładzie Niemiec i w kontekście wprowadzenia w Polsce ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych ograniczającej lokalizację farm wiatrowych na lądzie oraz ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE), a także niektórych innych ustaw. Postuluje się zmianę ustaw regulujących OZE i wprowadzenie w Polsce systemów wsparcia na wzór niemiecki.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This article aims to answer the question on how proceeded and proceeds the transformation of the power system in Germany, and whether it will end with the expected success. The authors for many years have been actively participating in the work on the energy system transformation in Germany (some of them for more than 25 years) and share here their personal observations made on the background of the development of regional and global (Germany-wide) transformation known as Energiewende. As such, this study does not pretend, however, to be recognized as a comprehensive study of the Energiewende issues.
Model actions undertaken in HafenCity and Wilhelmsburg during IBA Hamburg 2006-13 as well as energy transformation of Danish island of Samsø towards self-sufficiency are examples of the use of energy as one of the key factors in the design of revitalization process in various scales. An important issue is to determine the impact of renewable energy systems on design process, architecture and urbanism of revitalized structures. Article examines the programs and projects related to the processes: renewal of degraded inner-industrial areas (brownfields), ecological restoration of degraded land, the revitalization of port and underdeveloped areas in the aspects of climate protection, the use of energy from renewable sources and improvement of technical conditions of building substance while maintaining the principles of sustainable development.
PL
Modelowe działania podejmowane w HafenCity oraz te w ramach IBA-Hamburg 2006-2013 w Wilhelmsburgu jak również transformacja duńskiej wyspy Samsø w samowystarczalną energetycznie mogą stanowić przykłady wykorzystania OZE jako jednego z czynników w projektowaniu procesu rewitalizacji w różnych jej skalach. Istotnym wydaje się określenie wpływu, jaki wywierają systemy wykorzystujące OZE na proces projektowy, architekturę i urbanistykę rewitalizowanych struktur. Artykuł poddaje analizie programy i projekty związane z procesami: odnowy zdegradowanych, poprzemysłowych, rekultywacji terenów zdegradowanych ekologicznie, rewitalizacji obszarów portowych i słabo zurbanizowanych w aspektach ochrony klimatu, zastosowania energii ze źródeł odnawialnych, efektywności energetycznej oraz poprawy warunków technicznych obiektów przy zachowaniu zasad rozwoju zrównoważonego.
Bezpieczeństwo energetyczne powinno być strategicznym celem dla każdego państwa i jego rządu, bez względu na opcję polityczną. Tymczasem na uchwalenie Prawa gazowego, Prawa energetycznego i ustawy o OZE wciąż czekamy, bo interesy różnych grup zawodowych wydają się być nie do pogodzenia. Sprawdźmy, jak poradzili sobie z tym nasi zachodni sąsiedzi.