Na podstawie profili sześciu kartograficznych otworów wiertniczych z rejonu Prabuty-Susz wykonano rekonstrukcję rozwoju procesów zachodzących tu w plejstocenie i związanych z tym przemian krajobrazu. Pierwotnym impulsem tych procesów były ruchy neotektoniczne. W plejstocenie przedeemskim, w czasie zlodowaceń południowo- i środkowopolskich oraz w interglacjale mazowieckim, zachodziły procesy niszczące, które wpływały na usuwanie lub zmniejszanie miąższości serii osadowych. Najpełniejszy rozwój zjawisk zaznaczył się w interglacjale eemskim i w anaglacjalnej części zlodowacenia toruńskiego. Nastąpił wtedy rozwój dolin rzecznych, transgresja, pełnia rozwoju i regresja morza tychnowskiego, a następnie wielokrotny rozwój zbiorników jeziornych i ich zasypywanie przez osady delt rzecznych. Miało to miejsce u schyłku interglacjału oraz w czasie kolejnych, falowych ociepleń (amersfoort-brorup, odderade i ocieplenia młodsze) i ochłodzeń klimatu, aż po nasunięcie się lądolodu zlodowacenia toruńskiego. W interglacjale krastudzkim miała miejsce sedymentacja rzeczna i jeziorna. Później nastąpiły dwa kolejne nasunięcia lądolodu w czasie zlodowacenia Wisły.
EN
Data from 6 mapping boreholes, drilled in the Prabuty-Susz area, enabled a reconstruction of processes which occurred during the Pleistocene, and resulting changes in the landscape of that area. The original impulse for these processes were neotectonic movements. During the South and Middle Polish Glaciations and the Mazovian Interglacial, erosional processes took place, leading to a removal of deposits or decreasing their thicknesses. The strongest development of such events occurred in the Eemian Interglacial and during the anaglacial period of the Toruń Glaciation. A development of river valleys, as well as transgression and regression of the Tychnowy Sea, took place at that time. It was followed by repeated development of lakes which were filled with river delta deposits at the decline of the interglacial and during the following warmings (Amersfoort-Brorup, Odderade and later warmings) and coolings, until the Toruń ice-sheet advance. Fluvial and lacustrine sedimentation dominated during the Krastudy Interglacial. Afterwards, another two advances of the Vistulian ice sheet occurred.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki badań nad osadami eemskiego morza tychnowskiego, napotkanymi w kilku nowych profilach otworów wiertniczych z rejonu Prabuty-Susz. Omówiono pozycję stratygraficzną tych osadów w nawiązaniu do budowy całego, przewierconego kompleksu plejstoceńskiego oraz jego bezpośredniego podłoża. W kompleksie plejstoceńskim znajdują się zarówno dobrze wykształcone osady eemskie, nad którymi bezpośrednio leżą osady z ociepleń brorupu, odderade oraz prawdopodobnie oerel, jak też i osady starsze oraz młodsze od interglacjału eemskiego, zawierające po kilka poziomów glin zwałowych, rozdzielonych seriami międzymorenowymi. Wśród tych ostatnich występują m.in. osady, które można zaliczyć do interglacjału krastudzkiego.
EN
The paper deals with deposits of the Eemian Tychnowy Sea, encountered in some new boreholes from the Prabuty-Susz area. Their stratigraphical position, with regard to both the whole Pleistocene complex and its immediate basement, is discussed herein. The Pleistocene complex includes both well developed Eemian deposits, directly overlain by sediments of the Brorup, Odderade and presumed Oerel warmings and deposits older and younger than Eemian, each one containing several till horizons with intervening intermorainic series. The latter include, among others, deposits that can be assigned to the Krastudy Interglacial.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.