W energetyce, nie tylko zawodowej, priorytetowymi urządzeniami pozostają głównie kotły i turbiny. Często przy podziale zakładowych funduszy przeznaczanych na kontrolę eksploatacji urządzeń pomija się stacje demineralizacji wody, a co za tym idzie – również kontrolę techniczną stanu jonitów. Tendencja ta jest w szczególności zauważalna u użytkowników posiadających instalacje starszego typu, tzn. pracujące w mało efektywnych układach współprądowych. Bywa, że eksploatatorzy tych stacji nie do końca są świadomi konsekwencji złego stanu żywic jonowymiennych i ich wpływu na wzrost kosztów eksploatacji. Szeregu nieprawidłowości można by uniknąć kontrolując stan techniczny jonitów pod kątem ich przydatności do dalszego użytkowania.
EN
Boilers and turbines remain priority devices not only in utility power plants but also in the power sector. Water demineralization stations are quite often omitted when distributing the company funds dedicated to the control of equipment operation, and thus also technical evaluation of ion exchangers. This tendency is particularly noticeable in the case of operators of installations of older types operating in low efficiency co-current systems. It sometimes happens that they are not fully aware of the consequences of poor condition of ion exchange resins and their impact on the increase in operating costs. Therefore, a number of irregularities could be avoided by checking the technical condition of ion exchangers in terms of their further suitability.
In paper the possibility of Cu2+ ions removing from aqueous solutions on selected synthetic ion exchange resins (Purolite S 910, S 930, S 940, S 950, C 160) was studied. These processes were described by the Langmuir and Freundlich adsorption models. It was found that the process of Cu2+ ions removing on S 910 and S 930 ion exchangers were the best described by linear equation form of Langmuir isotherm. The fit quality of the Freundlich isotherm is the best for S 940, C 160 and S 950 ion exchangers, which is confirmed by the obtained values of correlation coefficients R. The highest value of the maximum sorption capacity (about 69 mg/g) was obtained for C 160 cation exchange resin with sulfonic groups. For others ion exchange resins the monolayer capacity was decreasing in following order S 940 > S 930 > S 950 > S 910. The S 940 and S 930 ion exchangers were characterized by the highest affinity for Cu2+ ions. The amidoxime polyacrylic chelating resin S 910 was the least efficient. The differences in the affinity of the studied resins towards to Cu2+ ions can be explained by their different chemical or physical structure and particles size. In case of the studied ion exchange resins, the 1/n parameter values of the Freundlich isotherm were in range of 0.21–0.32. Therefore, it can be concluded that energy heterogeneity of the studied sorption system and intensity of Cu2+ ion removal on above ion exchangers are moderate. The K parameter value of the Freundlich equation was also highest for ion exchangers S 930 and S 940.
PL
Wykorzystanie modeli izoterm adsorpcji do opisu procesów usuwania jonów Cu2+ z roztworów wodnych na wybranych syntetycz¬nych żywicach jonowymiennych W pracy zbadano możliwość usuwania jonów Cu2+ z roztworów wodnych za pomocą syntetycznych żywic jonowymiennych firmy Purolite. Do badań wytypowano jonity chelatujące S 910, S 930, S 940, S 950 oraz kationit C 160. Badane procesy opisano za pomocą modelu adsorpcji Langmuira i Freundlicha. Stwierdzono, że liniowa forma równania izotermy Langmuira najlepiej opisuje proces usuwania jonów Cu2+ na jonicie S 910 i S 930. Jakość dopasowania izotermy Freundlicha jest najlepsza w przypadku jonitów S 940; C 160 i S 950 o czym świadczą uzyskane war-tości współczynników korelacji R. Największą wartość maksymalnej pojemności sorpcyjnej (ok. 69 mg/g) uzyskano dla kationitu C 160 z grupami sulfonowymi. Pojemność monowarstwy wyznaczona dla pozostałych jonitów chelatujących malała w szeregu S 940 > S 930 > S 950 > S 910. Największym powinowactwem do jonów Cu2+ cechował się jonit S 940 i S 930. Najmniej skuteczna okazała się amidoksymowa poliakrylowa żywica chelatująca S 910. Zaistniałe różnice w powinowactwie badanych żywic względem jonów Cu2+ można tłumaczyć ich odmienną budową chemiczną, strukturą fizyczną oraz wielkością cząstek. W przypadku badanych żywic jonowymiennych, wartości stałej 1/n izotermy Freundlicha znajdowały się w zakresie 0,21–0,32. Moż¬na zatem stwierdzić, że niejednorodność energetyczna badanego układu sorpcyjnego i intensywność procesu usuwania jonów Cu2+ na ww. jonitach jest umiarkowana. Wartość parametru K równania Freundlicha była najwyższa również dla jonitów S 930 i S 940.
This study investigated the efficiency of synthetic dairy wastewater treatment using three commercial activated carbons (AC) originating from various raw materials and prepared with different granulations, such as powdered activated carbon and granular activated carbon from wood and granular activated carbon from coconut shell. The additional step after the treatment with AC was ion exchange using mixed-bed ion resins for the enhancement of impurities removal from dairy wastewater. This allowed selecting powdered activated carbon coupled with ion exchangers as the most effective system for the treatment of real dairy wastewater. Integrating these processes with microfiltration has allowed increasing the removal efficiency of both organic and inorganic impurities by 90%.
PL
W pracy zbadano efektywność oczyszczania modelowych ścieków mleczarskich z wykorzystaniem trzech komercyjnych węgli aktywowanych (AC) o różnym uziarnieniu, wykonanych z surowców roślinnych. Były to: drzewny węgiel aktywny w postaci proszkowej i granulowanej oraz granulowany węgiel aktywny z łupin orzecha kokosowego. W celu zwiększenia efektywności oczyszczania usuwania zanieczyszczeń w kolejnym etapie zastosowano proces wymiany jonowej z wykorzystaniem mieszanki żywic jonowymiennych. Pozwoliło to wytypować najskuteczniejszy adsorbent w połączeniu z procesem wymiany jonowej do oczyszczania rzeczywistych ścieków mleczarskich. Do wstępnego oczyszczania rzeczywistych ścieków mleczarskich wykorzystano mikrofiltrację oraz membranę ceramiczną, a następnie układ - węgiel aktywny/złoża jonowymienne. W ten sposób zintegrowane procesy pozwoliły zwiększyć skuteczność usuwania zarówno zanieczyszczeń organicznych, jak i nieorganicznych po procesie mikrofiltracji ścieków mleczarskich.
The paper presents results of research on cobalt and nickel ions removal from monocomponent solutions using Purolite ion exchange resins. It has been shown that C 160 ion exchange resin has the best sorption properties for both ions (Qe - 72.5 mg Co/g and 88.2 mg Ni/g). Regeneration process of this ion exchanger has high efficiency, achieving about 93% for cobalt ions and about 84% in case of nickel ions. It has been shown that the use of ion exchange method with suitable ion exchange resins guarantees effective removal of cobalt and nickel ions from solutions with very high concentrations corresponding to contents of these metals in industrial wastewaters (e.g. galvanic). In case of C 160 ion exchange resin, after the sorption process is carried out in one 50 minute cycle, the cobalt concentration decreased from about 30 000 mg/L to about 9 500 mg/L (approx. 68%), whereas nickel concentration reached about 6 300 mg/L (approx. 79%). Studied chelating resins don’t have such high sorption capacities. In their case, it is required to convert cobalt and nickel ions into complex forms. The kinetics of studied processes were described by pseudo-second order equations.
PL
Rozwój przemysłu znacznie wpływa na stan środowiska naturalnego. Zanieczyszczenia emitowane do wód, gleb i powietrza na skutek działalności człowieka stanową zagrożenie dla zdrowia i życia organizmów żywych. Wśród tych substancji, jako szczególnie niebezpieczne wymienia się metale toksyczne. W ich grupie znajduje się również kobalt i nikiel, których głównym źródeł emisji do środowiska jest przemysł elektrochemiczny i metalurgiczny. Pierwiastki te są stosunkowo rzadkimi i cennymi metalami, dlatego ważne jest poszukiwanie dodatkowych źródeł i metod ich odzysku. Przedmiotem badań były żywice jonowymienne firmy Purolite, które zastosowano do usuwania jonów kobaltu i niklu z roztworów monoskładnikowych o stężeniach odpowiadających zawartościom tych metali w ściekach galwanicznych (ok. 30 000 mg/dm3). W oparciu o wyniki badań można stwierdzić, że najlepsze właściwości sorpcyjne zarówno w stosunku do jonów kobaltu jak i niklu wykazuje kationit C 160. Zdolności sorpcyjne pozostałych jonitów maleją w szeregu S 950 > S 930 > S 910 > S 920. W kolejnym etapie sprawdzono możliwość regeneracji badanych jonitów za pomocą 10% roztworów kwasu azotowego(V) lub kwasu solnego. Proces regeneracji jonów kobaltu zachodzi z większą wydajnością w porównaniu do jonów niklu. Wykazano, że metodą wymiany jonowej z użyciem odpowiednich żywic jonowymiennych można skutecznie usuwać jony kobaltu i niklu z roztworów o bardzo wysokich stężeniach, odpowiadających zawartościom tych metali w ściekach przemysłowych (m.in. galwanicznych). W przypadku jonitu C 160, po procesie sorpcji wykonanym w jednym, 50 minutowym cyklu, stężenie kobaltu obniżyło się z ok. 30 000 mg/dm3 do wartości ok. 9500 mg/dm3 (ok. 68%), natomiast stężenie niklu osiągnęło wartość ok. 6300 mg/dm3 (ok. 79%) (Tab. 2 i 3). Badane jonity chelatujące nie osiągają tak wysokich pojemności sorpcyjnych. W ich przypadku wymagane jest przeprowadzenie jonów kobaltu i niklu w formy kompleksowe.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono wyniki badań usuwania jonów Ni²⁺ z roztworów wodnych za pomocą jonitów firmy Purolite. W doświadczeniach stężenie niklu odpowiadało zawartościom tego pierwiastka w ściekach z przemysłu galwanicznego. Spośród badanych jonitów najskuteczniejszy okazał się kationit C 160, dla którego stężenie Ni²⁺ w roztworze obniżyło się z ok. 30 g/dm³ do ok. 6 g/dm³ po 50 min procesu. Umożliwia on również odzysk usuniętych jonów z dużą wydajnością, ok. 84%. Jonity chelatujące zmniejszają stężenie jonów Ni²⁺ o 15-30%. Zbadano również wpływ sposobu wprowadzania roztworu wyjściowego do kolumny na wydajność procesu wymiany. Wykazano, że korzystniejsze wyniki sorpcji osiąga się, wlewając jednorazowo całą objętość badanego roztworu.
EN
Ni²⁺ ions were removed from aq. solns. (vol. 100 mL, concn. about 30 g/L) by using a cation-exchange and chelating ion-exchange resins, each with mass of 40 g. The solns. were introduced into ion exchange resins-packed columns by (i) dropping with a speed of 2 mL/min or by (ii) pouring the total vol. of tested soln. The content of Ni²⁺ ions in eluates were detd. at 10 min intervals. Use of the cation exchanger and (ii) method of introducing solns. into the column was the most effective and resulted in a decrease of the Ni content to only about 6 g/L after 50 min of the process. More than double values of the final content of Ni²⁺ ions were obtained for the same cation exchanger and method (I) as well as for all types of chelating ion exchange resins irresp. of the method used for the soln. introduction.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zbadano sorpcję kompleksów metali ciężkich Cu(II), Zn(II), Cd(II) i Pb(II) z GLDA oraz opracowano efektywną metodę ich usuwania z wykorzystaniem wymieniaczy jonowych o N-metylo-D-glukaminowych grupach funkcyjnych.
EN
The title complexes of Cu(II), Zn(II), Cd(II) and Pb(II) were successively removed from their aq. solns. by using N-methyl-D-glucamine ion exchange resins. The sorption mechanism was explained.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przeprowadzono syntezę kaprylanów n- i izooktylowych w celu określenia wpływu stężeń reagentów i temperatury w izotermicznym laboratoryjnym reaktorze półciągłym. Pomiary wykonano w zakresie zmian wartości początkowego stosunku substratów, alkoholu n-oktylowego lub 2-etylo-1-heksylowego, do kwasu kaprylowego, b, 2,5/1, 3/1, 5/1 i 10/1. Temperaturę reakcji zmieniano w zakresie 393–433 K. Proces prowadzono w obecności kwasowych katalizatorów heterogenicznych, dwóch typów żywic jonowymiennych: dowex 50WX8 i dowex G-26 (H).
EN
Octanoic acid was esterified with octyl alcs. in presence of com. acidic ion-exchange resins as catalysts at 393–433 K and mole alc. to acid ratio 2.5–10. The reaction showed the 1st order kinetics in respect to acid.
W pracy podjęto próby wykorzystania materiału rezydualnego w postaci żywicy jonowymiennej Amberjet 1200H na bazie kopolimeru styrenu i diwinylobenzenu. Celem badań było uzyskanie węgli aktywnych o wysokich właściwościach adsorpcyjnych. Ocenę przydatności uzyskanych materiałów przeprowadzono z użyciem izoterm adsorpcji azotu w 77 K i wodoru w 77 K. Uzyskano pyliste węgle aktywne, z których najlepszy posiadał powierzchnię właściwą na poziomie 2900 m2 g−1 oraz adsorpcji wodoru na poziomie 3% masowych. Otrzymane materiały porównano z komercyjnie dostępnymi węglami aktywnymi uzyskanymi z innych materiałów odpadowych.
EN
In this work was attempted to use the residual material in the form of an ion exchange resin Amberjet 1200H-based copolymer of styrene and divinylbenzene. The aim of this study was to obtain activated carbons with high values of adsorption parameters. Assessments of the suitability of the materials were derived using nitrogen adsorption isotherms at 77 K and hydrogen at 77 K. There were obtained powdered activated carbons, which had the best surface area of 2900 m2 at g−1 and a hydrogen adsorption at 3 wt. %. The resulting material was compared to commercially available activated carbons derived from other waste materials.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nowa polska technologia otrzymywania Bisfenolu A o czystości poliwęglanowej została opracowana w Instytucie IMPIB w ramach projektu badawczego rozwojowego nr R05 007 02 a następnie wdrożona w zakładzie PCC Synteza w Kędzierzynie-Koźlu w skali 15 tys. t/r. W badaniach wykorzystano opracowany model matematyczny węzła reakcyjnego syntezy Bisfenolu A oraz model bilansowy całej technologii, włącznie z węzłami oczyszczania i wydzielania czystego produktu a następnie przeprowadzono optymalizację procesu produkcyjnego w instalacji referencyjnej. W roku 2010 zostanie wykonany projekt bazowy nowej wytwórni BPA w skali 50 tys. t/r wraz z trójwymiarową wizualizacją instalacji. .
EN
The new Polish technology of polycarbonate grade Bisphenol A manufacture was worked out at IMPiB institute as a part of research development project no. 05 007 02, financed by means of Budget resources, and introduced in PCC Synteza in Kędzierzyn-Koźle, at scale of 15 0001 p. a. The researches were supported with formulated mathematical model of Bisphenol A synthesis unit as well entire process including product purification and separation unit. The optimization of the process was performed in the reference plant. A basic engineering design of the new plant for manufacture of 50 0001 p.a. of BPA will be elaborated at 2010, including computer 3D visualization image of the plant.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W przedstawionej pracy zastosowano metodę strącania lub wymiany jonowej na jonitach, w celu rozdzielania i jednocześnie skoncentrowania miedzi oraz ołowiu. Jony te znajdują się w roztworach odpadowych, powstałych w procesie ługowania ołowiu z koncentratu miedziowego za pomocą octanu amonu. Wykorzystując różne stężenia oraz formy jonowe badanych pierwiastków w roztworach potrawiennych, dobierano parametry w procesie strącania tak, aby selektywnie strącić ołów, a pozostawić w roztworze jony miedzi. Z roztworów potrawiennych eliminowano miedź i ołów także za pomocą żywic jonowymiennych. Były to Wofatit KPS oraz Dowex MC z grupami sulfonowymi w formie wodorowej.
EN
In this paper the methods of precipitation or ion exchange on the ionites, aiming for simultaneous separation and cooper and lead concentration, and presented. Copper and lead ions are present in waste solutions, originated in the leaching of lead from copper concentrate with ammonium acetate. Modifying concentration and ions from examinated chemical elements in leachate solutions, the precipitation parameters were selected to selectively precipitate lead but to leaver copper ions in the solution. Copper and lead were eliminated from leachate solutions with ion - exchange resins (Wofatit KPS and Dowex MC with group - SO3H).
Opisano historię i rozwój żywic jonowymiennych. Scharakteryzowano budowę chemiczną i grupy funkcyjne w nich występujące. Omówiono podział żywic na żelowe i porowate, a także ich selektywność wobec poszczególnych, najważniejszych kationów i anionów, w zależności od stopnia ich usieciowania i grup funkcyjnych oraz przedstawiono mechanizm ich działania. Szczegółowo omówiono rozmaite techniki uzdatniania wody z wykorzystaniem żywic jonowymiennych, w tym otrzymywanie wody dejonizowanej o czystości zbliżonej niemal do granic teoretycznych możliwości. Omówiono sposoby regeneracji żywic jonowymiennych. Podano przykłady ich zastosowań w praktyce.
EN
The history and development of ion exchange resins are described. The chemical structure and functional groups of them are characterized, as well acs the mechanism of action and their properties (gel and porous resins, selectivity to particular cations and anions depending on crosslinkage and functional groups). Water treatment technologies using ion exchange resins, particularly the obtaining of high purity deionised water (near the limes of theoretical ability) are described. The conditions and modes of the resins are characterized. The examples of practical applications of ion exchange resins are attached.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.