The spatial distribution of iron and aluminum in bottom sludge and pore water of the meromictic acid pit lake no 54 situated in Łuk Mużakowski, Poland were examined. Samples were taken three times from two places located within the meromictic zone and one out of it. Chemical composition of pore water and sludge in vertical profiles were analysed. Two patterns of the distribution of elements between solid and liquid parts depending on the sampling location were found. Samples taken outside meromictic zone had comparable high concentration of iron in the sludge associated with its low amounts in pore water - and on the contrary: low concentration of alum in sludge associated with its high amount in pore water. Samples from the meromictic zone characterized reversed relations.
PL
W publikacji przedstawiono zmiany zawartości żelaza i glinu w wodzie porowej i osadach dennych acidotroficznego zbiornika meromiktycznego nr 54 w Łuku Mużakowskim. Próbki pobierano trzykrotnie z dwóch miejsc w strefie meromiksji i jednego poza nią. Analizowano skład chemiczny osadów i wody porowej w profilu pionowym obranych prób. Stwierdzono dwa wzory rozkładu stężeń badanych pierwiastków między wodą porową i osadami. W próbkach pochodzących spoza strefy meromiksji stosunkowo wysokim stężeniom żelaza w osadach towarzyszyła jego niska zawartość w wodzie porowej, natomiast odwrotną zależność stwierdzono dla glinu, tj. wysokim stężeniom glinu w wodzie porowej towarzyszyła jego niska zawartość w osadach. W próbkach pochodzących ze strefy meromiksji zależności te przebiegały odwrotnie.
W artykule przedstawiono ocenę zanieczyszczenia metalami (Fe, Mn, As, Al, Cr) osadów dennych rzeki Skródy i ich potencjalny wpływ na jakość wód rzeki. Zastosowana do oceny stopnia zanieczyszczenia metoda ekstrakcji sekwencyjnej pozwoliła nie tylko na określenie całkowitej zawartości metalu w osadzie, ale także na ocenę udziału poszczególnych form występowania. W badanych osadach stwierdzono obecność żelaza, manganu, arsenu, glinu i chromu. Spośród wymienionych pierwiastków zanotowano podwyższone, w stosunku do tła geochemicznego, zawartości glinu, pozostałe metale występują w ilościach niższych od wartości tła na badanym obszarze. Duże zawartości glinu mogą być łączone z zachodzącymi, w skarpach zbiorników pokopalnianych, procesami wietrzenia chemicznego pirytu. Powstający w procesie kwas siarkowy sprzyja rozkładowi glinokrzemianów. Następnie w wyniku erozji powierzchniowej następuje migracja glinu do wód powierzchniowych. W przypadku pozostałych metali jedynie w niekorzystnych warunkach środowiskowych może dojść do ich uwolnienia i ponownej ekspansji w środowisku wodnym.
EN
In the paper some metals content in the bottom sediments of Skróda river was discussed. The contamination of the bottom sediments is influenced by the dump material of the "anthropogenic lake district" in the Łęknica region. The analysis of sequential extraction used in this research allowed to define the share of the individual occurrence forms of the metals, and thereby to estimate the presumptive mobility of the components in the environment and the connected risk. Samples of the sediments were tested for Fe, Mn, As, Al and Cr content. The metals are present in the sediments but their content is mostly (apart from Al) beneath the geochemical background in the region. Among the elements only an elevated amount of aluminum was noticed. Its high content might be related to the process of chemical weathering of pyrite, taking place in the waste dumps. Sulfuric acid arisen during the process induces the decay of aluminosilicates. The other metals could be released in case of changing the geochemical conditions, and expand to the aquatic environment.
The research results of some aspects of soil chemical composition in the surroundings of the biggest pit, acid reservoir located on Łuk Mużakowski (SW Poland) are presented. Samples were taken every 1m depth, from three 25m deep, boreholes and content of TOC, iron, calcium and aluminium was analyzed. Boreholes were located in the closest neighbourhood of the reservoir, one on side of groundwater inflow, two others on the opposite site. Watertable in each places was confined and groundwater had the chemical composition typical for AMD. Geological structure consisted mainly from sand and clay with sand and brown coal layers. Concentrations of TOC varied from trace amounts to 22,65% dry mass dependently on geology. Soils under research contained high amounts of iron and were poor in calcium. Aluminium concentrations were imperceptibly lower than iron ones and varied from 0,27 to 7,45% dry mass. The following conclusions were formulated: chemical composition of soils stayed under influence of interactions with AMD, the content of iron and calcium may be the result of secondary minerals precipitation form AMD, lack of calcium created conditions favourable water and soil acidification.
W referacie opisano stan obecny środowiska naturalnego po eksploatacji węgla brunatnego sposobem odkrywkowym i podziemnym . Podano rozmiary i ilość jesior na terenach pogórniczych. Przedstawiono charakterystykę geologiczną i hydrogeologiczną terenu złóż węgla brunatnego.
EN
In the paper the influence of surface and underground mining on the natural environment is presented. The sizes after miningareas and lakes has been shown. In the first part of the paper chracteristics of geological and hydrogeological the region of exploitation of brown coal has been shown.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW