Budownictwo stanowi jedno z głównych źródeł emisji gazów cieplarnianych, dlatego w sektorze podejmowane są inicjatywy w kierunku ograniczenia wpływu na środowisko i uzyskania neutralności klimatycznej. W pracy przedstawiono system Level(s), który umożliwia wykonanie oceny zrównoważonego rozwoju budynków, uwzględniając priorytetowe cele Komisji Europejskiej w odniesieniu do aspektów środowiskowych, ekonomicznych, jak i społecznych. W pracy wskazano również znaczenie systemu Level(s) w aktualnie opracowanych rozporządzeniach oraz znowelizowanych dyrektywach unijnych dotyczących budownictwa. System Level(s) umożliwia ujednolicenie i uporządkowanie metod oceny aspektów zrównoważonego rozwoju w sektorze budownictwa Unii Europejskiej.
EN
Construction is one of the main sources of greenhouse gas emissions, which is why the sector is taking initiatives to reduce the impact on the environment and achieve climate neutrality. The work presents the Level(s) system, which enables the assessment of the sustainable development of buildings, taking into account the priority objectives of the European Commission in relation to environmental, economic and social aspects. The work also indicates the importance of the Level(s) system in the currently developed regulations and amended EU directives regarding construction. The Level(s) system enables the unification and ordering of methods for assessing aspects of sustainable development in the European Union construction sector.
Od wielu lat branża budowlana charakteryzuje się wysokim stopniem zagrożenia dla pracowników budowlanych. Z uwagi na utrzymujące się niesprzyjające warunki pracy na terenie budowy przedsiębiorstwa budowlane stale rozwijają stosowane procedury w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP), które umożliwią wyeliminowanie lub ograniczenie możliwości zaistnienia wypadków oraz zdarzeń potencjalnie wypadkowych. Analiza stanu wiedzy wskazuje, że obiecującym wsparciem może być wdrożenie innowacyjnego rozwiązania jakim jest zastosowanie rzeczywistości wirtualnej w zakresie szkoleń BHP. W pracy omówiono dotychczasowe wyniki badań związane z zastosowaniem tej technologii.
EN
For many years, the construction industry has been characterized by a high degree of danger for construction workers. Due to the persistently unfavorable working conditions on the construction site, construction companies are constantly developing the occupational health and safety (OHS) procedures in place to eliminate or reduce the possibility of accidents and near misses. An analysis of the state of the art indicates that a promising support may be the implementation of an innovative solution – the use of virtual reality in OSH training. The paper discusses previous research results related to the application of this technology.
Rosnąca inflacja, wzrost kosztów czynników produkcji i brak wykwalifikowanych pracowników, a także cyklicznie podnoszona płaca minimalna to jedne z głównych czynników wpływających na niestabilność rynku budowlanego, a co z tym jest związane to poszukiwanie przez inwestorów i wykonawców alternatywnych rozwiązań pozwalających w jak największym stopniu uniezależnić się od wyżej wskazanych czynników. Nie jest zatem przypadkiem, że coraz częstszą formą wybieraną przez inwestorów budownictwa wielorodzinnego jest prefabrykacja betonowa, która pomniejsza ryzyko wydłużenia realizacji budowy w wyniku złych warunków atmosferycznych i braków kadrowych, a także pozwala oszacować realne koszty inwestycji z mniejszym ryzykiem wzrostu cen niż to ma miejsce przy konstrukcjach monolitycznych. Prefabrykacja powraca do łask po kilkudziesięciu latach, jednak w zupełnie innej jakościowo odsłonie i ze zdecydowanie większą ofertą produkcyjną. Prefabrykacja betonowa w budownictwie mieszkaniowym to również specjalistyczne rozwiązania konstrukcyjne, ale też i montażowe. Artykuł w formie przeglądowej przedstawia proces montażowy, ale też i rozwiązania zapewniające konkurencyjność względem konstrukcji monolitycznych. Ponadto ważnym aspektem we współczesnym budownictwie mieszkaniowym są zaostrzone w 2021 roku Warunki Techniczne pod kątem charakterystyki energetycznej. Planując budynek mieszkalny, należy wziąć zatem pod uwagę wysokiej jakości izolację termiczną i ograniczenie mostków termicznych. Właśnie zagadnienie fizyki budowli w prefabrykacji stanowi kolejny problem badawczy, nad którym pochylili się autorzy artykułu.
EN
Growing inflation, increasing costs of production factors and lack of qualified employees, as well as cyclically raised minimum salaries are some of the main factors influencing the instability of the construction market, and therefore investors are looking for and contractors of alternative solutions allowing for the greatest possible independence from the above-mentioned factors. It is therefore no coincidence that concrete prefabrication is an increasingly popular form chosen by investors in multi-family construction, which reduces the risk of extending the construction period as a result of bad weather conditions and staff shortages, and also allows for the estimation of real investment costs with a lower risk of price increases than is the case with monolithic structures. Prefabrication is coming back into favor after several decades, however in a completely different quality version and with a much larger production offer. Concrete prefabrication in residential construction also includes specialized construction and assembly solutions. The article presents the assembly process in an overview form, but also solutions ensuring competitiveness compared to monolithic structures. In addition, an important aspect in modern housing construction are the Technical Conditions in terms of energy performance, which will be tightened in 2021. When planning a residential building, high-quality thermal insulation and the reduction of thermal bridges should be taken into account. The issue of building physics in prefabrication is another research problem addressed by the authors of the article.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule poruszono kwestię napraw i wzmocnień obiektów budownictwa ogólnego w kontekście przepisów Prawa budowlanego. Wymieniono obowiązki właścicieli i zarządców obiektów budowlanych oraz kompetencje organów administracji publicznej podczas ich użytkowania. Podano definicje remontu, naprawy, wzmocnienia konstrukcji, a także modernizacji budynków oraz różnice między tymi pojęciami. Zwrócono uwagę na formalne aspekty napraw budynków zabytkowych.
EN
The article discusses the issue of repairs and reinforcement of general construction facilities in the context of the provisions of the Construction Law. The obligations of owners and managers of building structures and the competences of public administration bodies during their use are listed. The definitions of renovation, repair, structure reinforcement and modernization of buildings, as well as the differences between these concepts are given. The formal aspects of historic buildings repairs were also discussed.
Emisje gazów cieplarnianych stanowią wyzwania środowiskowe dla obiektów budowlanych, dlatego podejmowane są działania w celu ich ograniczenia. W pracy opisano akty prawne oraz działania dotyczące zmniejszania emisji gazów cieplarnianych w budownictwie, jak również przedstawiono znaczenie techniki oceny cyklu życia (LCA) w podejściu do oceny środowiskowej budynków. Wykazano, iż ocena cyklu życia jest kluczową metodą kwantyfikacji i oceny wpływu na środowisko obiektów budowlanych, a analizy środowiskowe budynków z wykorzystaniem techniki LCA staną się istotnym elementem strategii zrównoważonego budownictwa.
EN
Greenhouse gas emissions constitute environmental challenges for buildings, which is why actions are taken to reduce them. The paper describes legal acts and activities related to reducing greenhouse gas emissions in construction, as well as the importance of the life cycle assessment (LCA) technique in the approach to the environmental assessment of buildings. It has been shown that life cycle assessment is a key method for quantifying and assessing the environmental impact of buildings, and environmental analyzes of buildings using the LCA technique will become an important element of the sustainable construction strategy.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wykorzystanie elementów prefabrykowanych betonowych jest praktyką stosunkowo młodą, ale powszechnie stosowaną w budownictwie mieszkaniowym. W wyniku prowadzonych badań i wzrastającego popytu inwestorów na tego typu rozwiązania, obecnie produkowane materiały zostały przystosowane przez producentów do najnowszych wymagań i stanowią realną alternatywę dla konstrukcji monolitycznych. W artykule przeanalizowano zastosowanie współczesnych izolacji przeciwwodnych i przeciwwilgociowych w ścianach piwnic z prefabrykatów betonowych, a następnie szczegółowo opisano izolowanie termiczne z płyt PIR ścian zespolonych wraz z przedstawieniem otrzymanych wyników w zakresie parametrów cieplnych przegrody.
EN
The use of precast concrete elements is a relatively recent practice, but it is commonly used in housing construction. As a result of the conducted research and the growing demand for this type of solutions among the investors, the materials currently produced have been adapted by the manufacturers to the latest requirements and may be a real alternative to monolithic structures. The article analyses the use of modern waterproofing and anti-damp insulation in cellar walls made of precast concrete elements. Then the author described in detail the thermal insulation of composite walls made of PIR panels, along with the presentation of the obtained results in the field of thermal parameters of the partition.
W artykule przedstawiono i omówiono wybrane nowoczesne metody nieniszczące wykorzystywane do badania materiałów kompozytowych jakim są płyty włóknisto-cementowe. Omówiono metodę ultradźwiękową, w tym również z wykorzystaniem fal Lamba, metodę emisji akustycznej, metodę terahercową i metodę optyczną z wykorzystaniem elektronowego mikroskopu skaningowego SEM. Wszystkie te metody zostały z powodzeniem wykorzystane w badaniach, w tym również w badaniach własnych autorów, co jednoznacznie potwierdza ich przydatność w badaniu płyt włóknisto-cementowych.
EN
The article presents and discusses selected modern non-destructive methods used to test composite materials such as fiber-cement boards. The ultrasonic method, including the Lamb wave method, the acoustic emission method, the terahertz method and the optical method using the scanning electron microscope (SEM) are discussed. All these methods have been successfully used in research, including the authors' own research, which clearly confirms their usefulness in the study of fiber-cement boards.
W pracy przedstawiono możliwości zastosowania wirtualnej rzeczywistości i innowacyjnych technologii (m.in. zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych, skaningu laserowego) do nieniszczących, wizualnych badań w budownictwie. Zastosowanie wirtualnej rzeczywistości umożliwia przeprowadzenie zdalnej i bezpiecznej inspekcji budowlanej, bez konieczności „fizycznego” wejścia i przebywania na niepewnej konstrukcji lub w obiekcie budowlanym, będącym w złym stanie technicznym. Wizualne badania stanu technicznego, uszkodzeń, można wykonać w wirtualnym świecie, za pomocą gogli VR. Wirtualna rzeczywistość to technologia, która pozwala na stworzenie trójwymiarowego wirtualnego świata, w którym użytkownik ma możliwość swobodnej eksploracji. Środowisko cyfro we zostaje stworzone w oparciu o dane pozyskane w sposób bezpieczny (zdalny) przy pomocy skanerów laserowych i dronów. Zapewnia to dokładne odwzorowanie obiektu w środowisku cyfrowym oraz zapewnia możliwość wykonania precyzyjnej inspekcji. VR może również stanowić platformę do koordynacji międzybranżowej dla obiektów wymagających planów naprawczych przy braku możliwości wizji lokalnej. W artykule przedstawiono obecny stan wiedzy oraz zaproponowano kolejne kierunki badań.
EN
The paper presents the possibilities of using virtual reality and innovative technologies (including the use of drones, laser scanning) for nondestructive, visual inspections in construction. The use of virtual reality makes it possible to carry out a remote and safe construction inspection, without the need to "physically" enter and stay on a precarious structure or in a construction object that is in poor condition. Visual inspections of technical condition, damage, can be performed in a virtual world, using VR goggles. Virtual reality is a technology that allows the creation of a three-dimensional virtual world in which the user is free to explore. The digital environment is created based on data acquired securely (remotely) using laser scanners and drones. This provides an accurate representation of the object in the digital environment and ensures that precise inspections can be performed. VR can also provide a platform for interprofessional coordination for facilities requiring remediation plans in the absence of on-site inspection. The article presents the current state of knowledge and proposes future research directions.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Podczas eksploatacji elewacji wentylowanych z okładzinami z płyt włóknisto-cementowych często uwidoczniają się zmiany w postaci przebarwień i w wielu przypadkach towarzyszą im deformacje okładzin. Czy zmiany te mają charakter wyłącznie estetyczny i czy wpływają na właściwości użytkowe systemu elewacyjnego? Przeprowadzone badania laboratoryjne dają podstawy do stwierdzenia, że wraz ze zmianami wizualnymi zachodzą zmiany strukturalne oraz wytrzymałościowe w okładzinach, które mogą mieć istotny wpływ na właściwości techniczno-użytkowe systemów elewacyjnych, w tym bezpieczeństwa użytkowania.
EN
During the exploitation on fiber-cement cladings of ventilated facades systems sometimes are visible changes in the form of discoloration. Discoloration is often accompanied by deformation of the cladding. Are these changes aesthetic and do they also have an impact on the performance properties of the façade system? The laboratory tests give grounds to state that along with the visual changes, structural and strength changes in the claddings occur which changes may have a significant impact on the technical and operational properties of facade systems, including the safety of use.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Budownictwo pasywne to takie, w którym straty ciepła są ograniczone i dlatego nie jest konieczny osobny system ogrzewania. W budynku pasywnym muszą być zastosowane odpowiednie rozwiązania projektowe i zachowana doskonała jakość wykonania. W artykule przedstawiono pięć głównych zasad budownictwa pasywnego wraz z argumentacją i wyjaśnieniem korzyści, które niosą i pozwalają osiągnąć danemu obiektowi standard budynku pasywnego.
EN
Passive house is the highest form of energy-saving construction. It’s main idea is that heat losses in the building will be limited to such an extent that a separate heating system will not be necessary. However, for this to be fulfilled, appropriate design solutions with the highest quality of execution must be applied. This article introduces the five main principles of passive house together with argumentation and explanation of the benefits that they bring and allow a given facility to achieve the passive house standard.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Techniki badań nieniszczących (NDT) są na dzień dzisiejszy podstawowym narzędziem stosowanym w inżynierii lądowej. Na podstawie szczegółowego przeglądu literatury przedstawiono w artykule kompleksową ocenę stanu technicznego budynku z zastosowaniem szeregu metod NDT. Ponadto przedstawiono odniesienia do publikacji zawierających opisy, zastosowania i studia przypadków każdej z metod NDT.
EN
Non-destructive Testing (NDT) techniques are, as of today, a fundamental tool in civil engineering. Based on a thorough literature review, the scope of this article comprises a comprehensive assessment of the state-of-the-art of a series of NDT methods utilized specifically for concrete diagnosis, grouped into seven categories according to their main aim. Moreover, a summary of references to publications containing descriptions, applications, and case studies of each one is also presented.
The paper presents detailed comparisons for numerical simulations of fire development along the facade, with particular emphasis on the so-called “leap frog effect”, for different variations of window opening sizes and storey heights. A total of 9 models were subjected to numerical analysis. The problem occurred in most of the analyzed models - i.e., the fire penetrated through the facade to the higher storey. It should be noted that the adopted hearth was identified by standard parameters, and materials on the facade were non-combustible - as a single-layer wall. In the case of real fires, the parameters of the release rate can also vary greatly, but the values are usually higher. It has been shown that the most dangerous situation is with small size windows, where the discharge of warm gases and flames, causes a fairly easy fire jump between floors. The leap frog effect can be limited by increasing windows and storey height - this changes the shape of the flames escaping from the interior of the building and limits the possibility of fire entering the storeys above. In addition, increasing the size of windows results in a reduction of fire power per unit window dimension [KW/m2] at constant fire power (fuel-controlled fire), which is also of key importance for the fire to penetrate with the leap frog effect.
PL
W artykule przedstawiono szczegółowe porównania dla symulacji numerycznych rozwoju pożaru po elewacji, ze szczególnym uwzględnieniem tzw efektu “żabiego skoku”, dla różnych wariacji rozmiarów otworów okiennych i wysokości kondygnacji. Analizie numerycznej poddano łacznie 9 modeli. W większości analizowanych modeli problem ten wystąpił - tzn. ogień przedostał się po elewacji na wyższą kondygnację. Należy zauważyć iż przyjęte palenisko było zidentyfikowane o parametry normowe, a materiały na elewacji były niepalne - jako ściana jednowarstwowa. W przypadku pożarów rzeczywisty parametry szybkości uwalniania mogą być również bardzo zróżnicowane, lecz są to wartości zazwyczaj większe. Wykazano iż najniebezpieczniejsza sytuacja to niewielkie gabarytowo okna, w których to wyrzut ciepłych gazów i płomieni, powoduje dość łatwy przeskok pożaru pomiędzy kondygnacjami. Efekt żabiego skoku, można ograniczyć poprzez zwiększanie okien, oraz wysokości kondygnacji - powoduje to zmianę kształtu wydostających się płomieni z wnętrza budynku, oraz ogranicza możliwość przedostawania się ognia na powyższe kondygnacje. Dodatkowo zwiększanie gabarytów okien powoduje zmniejszenie mocy pożaru na jednostkę wymiaru okna [KW/m2] przy stałej mocy pożaru (pożarze kontrolowanym przez paliwo), które to również ma kluczowe znaczenie przy przedostaniu się ognia przy efekcie żabiego skoku.
The gradual exploitation of the natural environment has forced most developed countries to promote ecological solutions and the development of sustainable construction. Ventilated facades perfectly match into this trend, and with their appropriate design, they bring real energy savings. This paper analyzes numerically the influence of the inflowing air, mimicking the wind, on the efficiency of heat removal from the ventilated space and heat transmission by thermal radiation and conduction through the consecutive layers of the external wall. For the purpose of comparison, two variants of ventilated facade were adopted: open and closed joints, at different wind speeds prevailing outside. The results obtained show that in windless weather, the ventilated facade with open joints shows higher heat removal efficiency and thus lower heat transmission to the building interior. At higher wind speeds of 5 m/s, the open-joint and closed-joint ventilated facades achieve similar heat transfer efficiency, and the prevailing temperature inside the building for the two technologies is almost identical. Subsequent increments of incoming wind on the building result in minimal differences in the heat transmission to the building interior, representing changes of about 0.1°C at increments of another 5 m/s of incoming wind. Conscious use of this facade technology, along with appropriate urban design of cities, can help reduce the energy needed to cool buildings during the summer period.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Elewacje wentylowane stają się coraz popularniejszym rozwiązaniem technicznym elewacji szczególnie tam, gdzie są stawiane duże wymagania dotyczące efektywności energetycznej budynku i dużego komfortu użytkowania. Elewacje takie spełniają oczekiwania najbardziej wymagających inwestorów i niewątpliwie, szczególnie w okresie letnim, ograniczają przewodzenie ciepła przez ciała stałe. Ponadto rozwój budownictwa efektywnego energetycznie i problematyka mostków termicznych spowodowały, że producenci podkonstrukcji systemów elewacji wentylowanych poszukują rozwiązań „pasywnych” konsol. W artykule zestawiono podział konstrukcji z uwagi na obowiązujący europejski dokument oceny EAD 090062-00-0404 [1] oraz rodzaj materiałów, z jakich są wykonane. Przedstawiono też rozwiązania konsol dla inwestorów wymagających maksymalnego ograniczenia strat energii spowodowanych przez mostki termiczne.
EN
Ventilated facades are becoming increasingly popular technical solution facades, especially where there are high demands on energy efficiency building and high thermal comfort of use. Ventilated facades meet the expectations of the most demanding investors, especially in summer when conduction is restricted. In addition, the development of energy-efficient construction and the problems of thermal bridges caused that manufacturers of substructures of ventilated facade systems are looking for „passive” substructures solutions. The article presents the structure division due to the applicable EAD 090062-00-0404 [1] and the type of materials from which they are made. A solution was also presented consoles for investors who require maximum reducing energy losses caused by thermal bridges.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wykorzystanie elementów prefabrykowanych betonowych jest praktyką stosunkowo młodą, ale powszechnie stosowaną w budownictwie mieszkaniowym. W wyniku prowadzonych badań i wzrastającego popytu inwestorów na tego typu rozwiązania, obecnie produkowane materiały zostały przystosowane przez producentów do najnowszych wymagań i stanowią realną alternatywę dla konstrukcji monolitycznych. W artykule przeanalizowano zastosowanie współczesnych izolacji przeciwwodnych i przeciwwilgociowych w ścianach piwnic z prefabrykatów betonowych, a następnie szczegółowo opisano izolowanie termiczne z płyt PIR ścian zespolonych wraz z przedstawieniem otrzymanych wyników w zakresie parametrów cieplnych przegrody.
EN
The use of precast concrete elements is a relatively recent practice, but it is commonly used in housing construction. As a result of the conducted research and the growing demand for this type of solutions among the investors, the materials currently produced have been adapted by the manufacturers to the latest requirements and may be a real alternative to monolithic structures. The article analyses the use of modern waterproofing and anti-damp insulation in cellar walls made of precast concrete elements. Then the author described in detail the thermal insulation of composite walls made of PIR panels, along with the presentation of the obtained results in the field of thermal parameters of the partition.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wykorzystanie elementów prefabrykowanych w budownictwie jest praktyką powszechnie stosowaną od kilkudziesięciu lat. W wyniki rozwoju technologii produkcyjnych i wdrożenia nowych rozwiązań materiałowych, budownictwo prefabrykowane spowodowało po latach ponowne zainteresowanie inwestorów, którzy zaczęli dostrzegać w nim drogę do oszczędności czasowych i finansowych przy braku większych ograniczeń w rozwiązaniach konstrukcyjnych. W artykule przeanalizowano zastosowanie współczesnej prefabrykacji w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej, a następnie opisano wykorzystanie odpowiednich izolacji w budynkach z przegrodami prefabrykowanymi, mając na uwadze także aktualizację przepisów zawartych w warunkach technicznych dotyczących izolacyjności cieplnej (WT 2021).
EN
Prefabricated elements have been widely used in construction for several dozen years. As a result of the development of production technologies and the implementation of new materiał solutions, prefabricated construction has caused a renewed interest for investors, who began to see it as a way to save time and money, with no major limitations in design solutions. The article analyses the use of modern prefabrication in residential and public buildings, and then describes the use of appropriate insulation in buildings with prefabricated partitions, taking into account also the updating of the regulations contained in the technical conditions for thermal insulation (WT 2021).
Increasingly high demands on environmental protection are intensifying the development of sustainable construction. Ventilated facades can provide an energy-efficient alternative to standard facades, that is, external thermal insulation composite systems (ETICS). The article compares standard facades, which was a reference, to ventilated facades in two variants: closed joints and open joints. The comparison was made by means of numerical simulations of computational fluid dynamic (CFD), under conditions of high outside temperature and high sunshine. The results showed great benefits of using ventilated facades in such external climate conditions. It was also observed that the selection of the variant of ventilated facade in the system of close or open joints has minimal influence on thermal efficiency of the whole partition.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze starzeniem się okładzin elewacji wentylowanych z płyt włóknisto-cementowych. Opisano także przykłady elewacji wentylowanych wykonanych z okładziny z płyt włóknisto-cementowych, które uległy degradacji na skutek insolacji słonecznej i działania promieniowania UV. W zaprezentowanych badaniach do oceny zmiany barwy użyto spektrofotometru. Rezultaty, które uzyskano, pozwoliły zaobserwować widoczne zmiany w procesie niszczenia płyt poddanych badaniom starzeniowym. Ponadto wykazano, że promieniowanie UV ma wpływ na zmianę zabarwienia takich płyt oraz ich strukturę.
EN
The paper presents the results of research on the influence of UV radiation on fibre-cement boards tested in the aging chamber. It also describes the damage to ventilated facades made of fibre-cement cladding due exposure to sunlight and UV radiation. The obtained results revealed visible damage on boards subject to aging tests. Additionally, conducted analyses have proven that UV radiation may cause discolouration of facade boards and damage to their structure.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.