The paper proposes the use of the DEMATEL method (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) for the identification and analysis of cause and effect relationships between sustainable development indicators. The literature studies presented, among other things, the application potential of the selected multi-criteria method, with particular emphasis on the decision-making problems related to sustainable development. Then, on the selected example of the group of sustainable development indicators, the algorithm of the DEMATEL method was presented, its potential advantages and limitations in the context of update Sustainable Development Indicator modules of the Central Statistical Office. The priority objective of the work was to present the DEMATEL method and its main element, i.e. cause-effect chain (impact-relation map) as an alternative approach to the known P-S-R system, i.e. the division of indicators into three functional groups: pressure/cause indicators, state/effect indicators, and response indicators.
The priority objective of the article is the valuation of the selected Polish cities in the light of the sustainable development indicators, which have been developed by Central Statistical Office of Poland. Several dozens of indicators have been included in the study, which are grouped according to the four domains: social, economic, environmental, and institutional-political. It is worth mentioning, that the selected multicriteria decision aid method was used (the PROMETHEE method). The multicriteria analysis enabled to indicate the strengths and weaknesses of cities in the light of the idea of sustainable development. Moreover, the research has shown that the selected method is useful in solving the issues of contemporary urbanism.
W pracy zaproponowano analizę zrównoważonego rozwoju miast przy użyciu wybranej metody wielokryterialnego wspomagania decyzji oraz danych statystycznych udostępnianych przez Główny Urząd Statystyczny w ramach Aplikacji Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Na wstępie przedstawiono zarys historyczny idei zrównoważonego rozwoju, jak również nawiązano do problematyki jej wdrażania na terenach zurbanizowanych. Następnie część teoretyczna pracy została uzupełniona studiami przypadków, które dotyczyły trzech miast na prawach powiatu w województwie podlaskim. Natomiast w podsumowaniu przedstawiono przykłady działań ułatwiających zrównoważony rozwój współczesnych miast.
EN
In this paper the analysis of the sustainable urban development was proposed using both the selected multi-criteria decision aiding method and statistical data published in Sustainable Development Indicators Application by the Central Statistical Office. In the beginning, the historical outline of the sustainable development was presented, as well as, author refers to the implementation of this idea to urban areas. Next, the theoretical part of the work was completed by case studies, which concerned three regional or subregional cities in Podlaskie Voivodeship. In the summary, the examples of activities facilitating the sustainable urban development were described.
Artykuł cechuje dualny charakter. Z jednej strony został w nim przedstawiony przegląd wybranych interpretacji naukowych dotyczących planowania przestrzennego. Zwrócono także uwagę na badania statystyczne z zakresu planowania przestrzennego. Z drugiej strony, uwzględniając interdyscyplinarność oraz wieloznaczność planowania przestrzennego, zaproponowano w artykule zastosowanie w roli narzędzia badawczego wybranej metody wielokryterialnej (metoda DEMATEL). Część teoretyczną pracy zakończono krótkim przykładem obliczeniowym, który dotyczy analizy czynników wpływających na stan prac planistycznych w skali lokalnej.
EN
The article shows a dual character. On the one hand, the review of selected scientific interpretations of spatial planning was presented. Apart from the literature attention has been paid to the statistical surveys of spatial planning. On the other hand, taking into account the interdisciplinary nature and the ambiguity of spatial planning, the selected multicriteria method (DEMATEL method) was proposed as the research tool. The theoretical part of the work was completed the short calculation example, which concerned the analysis of factors of local spatial planning.
Przedmiot badań stanowiła idea miasta zwartego, uważana za jedną z podstawowych koncepcji rozwoju współczesnych miast. W ramach artykułu opracowano przegląd dotychczasowych definicji miasta zwartego, łącznie z przedstawieniem genezy samego terminu. Następnie zostały opisane podstawowe założenia (cechy) idei miasta zwartego. Część teoretyczna pracy została uzupełniona charakterystyką wybranych instrumentów umożliwiających implementację idei miasta zwartego w wybranych państwach. Szczególna uwaga została zwrócona na ideę zielonych pierścieni (green belts). Kluczowe źródło informacji stanowił projekt „Compact City Policies. A Comparative Assessment”, który był realizowany przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w latach 2009-2011.
XX
The subject of the research was the idea of the compact city, which is considered one of the basic concepts of the development of modern cities. In the article a review of current definitions of the compact city was drawn up, including the genesis of the term. Subsequently, the main assumptions of the compact city were described. The theoretical part of the work was broadened by the description of main instruments enabling the implementation of the compact city in the selected countries. Special attention was paid to the idea of green belts. The key source of information was the project “Compact City Policies: A Comparative Assessment”, which was implemented by the Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) in the years 2009-2011.
W ramach niniejszego artykułu przedstawiono kolejno: narzędzie obliczeniowe (zarys metod MCDM oraz główne założenia metody AHP – Analytic Hierarchy Process), wybrany rodzaj inwestycji (elektrownie wiatrowe wraz z problematyką sporządzania raportów o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko), a także teoretyczny przykład (próbę implementacji metody AHP do wybranego problemu decyzyjnego).
EN
The paper proposed an instrument for supporting the choice of the optimal location for the selected investment. At the beginning was presented outline of stream MCDA (multi-criteria decision analysis) and main guidelines of AHP (Analytic Hierarchy Process). Moreover, due to the subject matter, in the paper described information about development of wind energy in Poland. Theoretical considerations have been enriched an example, an attempt of implementation of AHP to the selected decision-making problem (the optimal location of wind power stations).
W artykule przedstawiono wybraną funkcję miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w świetle obowiązujących przepisów prawnych stanowi ważne narzędzie gospodarowania przestrzenią. Jednakże, w celu zobrazowania szczególnej rangi miejscowych planów, na wstępie scharakteryzowano terminologiczny oraz prawny zarys planowania przestrzennego w Polsce. Przedmiot szczególnej analizy stanowiła rola miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w realizacji ochrony dziedzictwa kulturowego. Funkcja ta została określona mianem „medium przeszłości, teraźniejszości oraz przyszłości”. Ponadto w artykule przedstawiono główne przepisy prawne, które regulują wybraną tematykę, a także powołując się na niedawno opracowany poradnik tematyczny, wskazano kluczowe funkcje miejscowych planów w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego. Teoretyczne rozważania zostały wzbogacone analizą wybranego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyróżniającego się przyjętym rozwiązaniem planistycznym, tzw. wzornikiem.
EN
The article presents the selected function of local land-use plan, which in perspective of current legal regulations, is an important instrument of space management. However, in order to illustrate the special rank of local plans, introduction presents terminology and legal outline of spatial planning in Poland. The subject of particular analysis was the role of local land-use plans in the realization of cultural heritage protection. This function was defined as a “medium of the past, the present and the future”. Moreover, the article presents main legal provisions, which regulate selected subject matter and by referring to the recently developed thematic guide, it indicates the main functions of local plans regarding protection of the cultural heritage. Theoretical considerations were broadened by the analysis of the selected local land-use plan, standing out with an accepted planning solution, the so-called “pattern”.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
High-birefringence nematic liquid crystals recently developed in the Military University of Technology (Poland) are examined for selected physical properties. In particular, for six liquid crystal mixtures there were determined: two components of dielectric permittivity for voltage frequencies in the range from 10 Hz to 10 MHz; rotational viscosity; splay, twist and bend elastic constants; ordinary and extraordinary refractive indices for light wavelengths in the range from 0.3 ?m to 1.6 ?m. The properties are discussed in terms of applicability of the new liquid crystals to electro-optical devices.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
A new accurate and fast interference method for determining ordinary and extraordinary refractive indices of nematic liquid crystals is presented and discussed. The method relies on microscopic measurements of distances between interference fringes appearing in polarised parallel coherent monochromatic light beam transmitted normally to the surfaces through a wedge cell filled with a nematic. Both glass plates confining the cell are coated with a partly transparent thin film of metal which is deposited by evaporation in vacuum. Owing to the multiple reflections between the surfaces and a small edge angle, the interference fringes observed near the wedge apex edge are sharp and equidistant. To apply this method one needs only small amount of an investigated liquid crystal. Basic mathematical formulae and results of an experiment are briefly discussed.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The dielectric spectroscopy measurements were performed for antiferroelectric liquid crystalline mixture. For this purpose, the cells with ITO electrodes were prepared. It was found that it is not possible to detect some important relaxation modes in Sm A*, Sm C*, and Sm CA* phases. The own cell mode (related to cell properties, i.e., capacity and resistivity) covers the dielectric response of liquid crystalline medium. Dielectric measurements in cells with gold electrodes were done to show all possible relaxations in antiferroelectric liquid crystals (Lcs).
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Three new pure antiferroelectric materials, synthesized at the Military University of Technology (MUT), were investigated by dielectric means. Clear relaxation modes were detected, i.e., Soft, Goldstone, low frequency in-phase (PL) as well high frequency anti-phase (PH) modes for paraelectric Sm A* phase, ferroelectric Sm C* phase and antiferroelectric Sm CA* phase, respectively. Additionally, a high relaxation mode in Sm CA* was found. The relaxation frequencies fR of the observed modes were calculated from Cole-Cole diagrams.
Przedstawiona w artykule aplikacja kryptograficzna powstała w ramach prac badawczych dotyczących pełnej integracji oprogramowania ze środowiskiem systemu Windows. Celem integracji jest ułatwienie obsługi oprogramowania, a środkiem do realizacji tego celu - implementacja tzw. zerowego interfejsu użytkownika, który nie wykracza poza standardowe elementy dostarczane przez system. Program Securelt!, posiadający taki właśnie interfejs, pozwala szyfrować i deszyfrować pliki i foldery, a na poziomie implementacji współpracuje z biblioteką CryptoAPI dostarczając między innymi moduł dostawcy usług kryptograficznych (CSP) z implementacją algorytmu Rijndael.
EN
A cryptographic application presented in the paper has been created as a part of the research on the software fully integrated with Windows environment. The goal of integration is to design opimally easy-to-use user interfaces, and the means to obtain it - implementation to so called zero user interface, which contains nothing but standard elements suppored by the operating system. The Securelt! application, made in conformity with this paradigm, supports encrypting files and folders. It is compatible with CryptoAPI and provides a CSP module that implements th Rijndael algorithm.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.