Znaczenie dobrej organizacji transportu publicznego rośnie, bowiem władze miast i regionów zdają sobie sprawę, że świadczy ona o jakości życia mieszkańców. Gałęzią transportu, która doskonale spełnia swoje zadania w ruchu regionalnym i aglomeracyjnym, jest kolej, która dodatkowo nie wpływa na pogorszenie stanu środowiska przyrodniczego. Na początku procesu transformacji gospodarczej kolej w Polsce znajdowała się w bardzo słabej kondycji. Na przełomie stuleci nastąpiły zmiany, których celem była restrukturyzacja przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe. Równolegle, wraz z decentralizacją państwa, samorządy wojewódzkie otrzymały nowe kompetencje, a jedną z nich jest organizacja kolejowych regionalnych przewozów pasażerskich. W wyniku dynamicznych zmian w ciągu niespełna dwóch dekad na podlegającym ścisłym regulacjom rynku przewozów kolejowych pojawiło się kilkunastu operatorów. Ważnym wydarzeniem było usamorządowienie największego polskiego przewoźnika pasażerskiego, jakim są Przewozy Regionalne. Poszczególne województwa ze względu na zróżnicowane uwarunkowania geograficzne, społeczne i gospodarcze, nałożone na nie zadanie realizują odmiennymi sposobami. Niektóre powołały własne spółki przewozowe, a część współpracuje wyłącznie z Przewozami Regionalnymi. Realizację zadań przewozowych najczęściej zleca się na zasadzie powierzenia. Rzadkim przypadkiem jest ogłaszanie przetargów na obsługę konkretnych linii kolejowych. Dzięki wielkiemu wysiłkowi organizacyjnemu i finansowemu samorządów wojewódzkich w zakresie utrzymania połączeń kolejowych, odnowy taboru i modernizacji infrastruktury nastąpiła zasadnicza zmiana w postrzeganiu transportu kolejowego. Kolej przestała tracić pasażerów, a nawet ponownie ich zyskuje. Ustabilizowała się sytuacja finansowa Przewozów Regionalnych, których większościowym udziałowcem została Agencja Rozwoju Przemysłu. Modernizacji i rozwojowi polskiej kolei sprzyja polityka Unii Europejskiej, z której środki finansowe umożliwiają przeprowadzenie dużych projektów transportowych. Oceniając ogólnie bardzo korzystnie całość działań samorządów wojewódzkich w zakresie organizacji regionalnego transportu kolejowego w Polsce, nie wolno zapominać, że wciąż są miejsca, w których oferta jest niewystarczająca, i że wszystkie odpowiedzialne podmioty czeka sporo pracy niezbędnej do jej dalszej poprawy.
EN
The importance of good organisation of public transportation is on the rise because city and local authorities are aware of the fact that it is a proof of their residents’ quality of life. Railway – a subsector of the transport industry – perfectly serves its purposes in regional and agglomerative transportation. Additionally, it does not contribute to the environmental destruction. At the beginning of economic transformation, Polish railway was in a very poor condition. Real changes took place at the turn of the century. The aim of these changes was to restructure the enterprise of Polish National Railways (Polskie Koleje Państwowe). With the arrival of the decentralisation of our country, provincial self-governments have received new competences, e.g. the organisation of regional railway passenger traffic. In less than two decades of dynamic changes, which were subject to strict regulations of railway transportation, several new operators emerged on the market. One of the most important events consisted in making the Regional Transportation (Przewozy Regionalne) – the most significant Polish passenger carrier – subject to the authority of provincial self-governments. Individual provinces – due to their diversified geographical, social and economic conditioning – have accomplished their objectives in various ways. Some of them have appointed their own transportation companies, some other cooperate only with the Regional Transportation. The completion of transportation tasks is most often commissioned to provinces as an act of entrusting. The maintenance of specific railway lines is rarely awarded by tender. Importantly, the perception of railway transportation has undergone unprecedented change by dint of significant organisational and financial effort put by provincial self-governments into maintaining railway connections, renovating the rolling stock and modernising the infrastructure. Railway has ceased to lose passengers, contrarily – it has regained them. Moreover, financial situation of the Regional Transportation, whose majority shareholder is the Agency of the Growth of Industry (Agencja Rozwoju Przemysłu), has become stable. The EU policy supports the modernisation and development of the Polish railways, e.g. thanks to the EU financial means it is possible to carry out essential transportation projects. Appreciating all the actions of regional self-governments in terms of the organisation of regional railway transportation in Poland, one cannot ignore areas with insufficient offer. Therefore, all entities responsible for railway transportation are expected to put a lot of effort into its further improvement.
W artykule zasygnalizowano obecność w literaturze świata antycznego wielu wzmianek odnoszących się do odlewnictwa. Ich analiza pozwala wzbogacić wiedzę o początkach i historii rozwoju odlewnictwa – jednej z najstarszych technicznych dziedzin działalności człowieka, odgrywającego w starożytności niezwykle istotną rolę i od niepamiętnych czasów określanego mianem sztuka. Przytoczono i omówiono wzmianki wskazujące, że w starożytności metale i umiejętność ich obróbki i odlewania uważane były za dar Boga czy bogów, opisujące początki i znaczenie odlewnictwa w zamierzchłych czasach, rozwój technologii wykonywania odlewów, a także wymieniające niektóre dzieła mistrzów sztuki odlewniczej świata starożytnego.
EN
The paper indicates the existence of many references to casting in the ancient literature. Their analysis allows one to enrich the knowledge of the beginnings and the history of the development of casting – one of the oldest technical areas of human activity, which, in ancient times, played a very important role and, as far as one can remember, has been called art. The paper quotes and discusses references indicting that, in ancient times, metals and the skills connected with their treatment and casting were seen as a gift from God or gods, as well as describing the beginnings and significance of casting in old times and the development of casting manufacture technology and pointing to some of the works of the casting art masters of the ancient world.
Rozkwit transportu tramwajowego w wielu miastach Europy w ostatnich latach wiąże się z polityką transportową przyjętą przez Unię Europejską w zakresie wspierania elektrycznego transportu miejskiego. Nowoczesny, szybki i wygodny transport tramwajowy może stać się alternatywą dla transportu samochodowego i wpłynąć na zmianę preferencji podróżnych oraz wizerunek śródmieść. W Polsce w ostatnich 10 latach (od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. do końca drugiego okresu budżetowego w 2013 r., w którym Polska partycypowała) funkcjonowało 14 systemów transportu tramwajowego. W większości prowadzono projekty dofinansowane z budżetu unijnego. Wyjątek stanowił Gorzów Wielkopolski, w którym nie wykorzystano szansy na modernizację zdegradowanej infrastruktury, a wręcz rozważano likwidację transportu tramwajowego. Na drugim biegunie polityk transportowych znalazł się Olsztyn, w którym władze lokalne podjęły decyzję o budowie od podstaw nowego systemu tramwajowego. Tramwaje wrócą do Olsztyna po 50 latach od likwidacji pierwszego systemu w 1965 r. Ważnym czynnikiem wpływającym na wykonanie wielu projektów w zakresie infrastruktury tramwajowej była organizacja Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 r. Cztery miasta, które były współgospodarzami zawodów sportowych, Gdańsk, Poznań, Warszawa i Wrocław, otrzymały specjalną pulę środków, ułatwiającą realizację najważniejszych zadań przed rozpoczęciem mistrzostw. Polityka transportowa Polski zakłada wspieranie miejskiego transportu elektrycznego, w tym transportu tramwajowego, jako przyjaznego środowisku, nieemisyjnego w miejscu eksploatacji i cichego. Członkostwo Polski w Unii Europejskiej umożliwiło modernizację i rozwój systemów tramwajowych dzięki puli środków przeznaczonych na transport.
EN
The developing of tramway transport in many European cities In recent years associated with the transport policy adopted by the European Union in supporting urban electric transport. Modern, fast and convenient tramway transport could be an alternative for car transport and alter travelers their preferences and the image of city centers. In Poland in the last 10 years (since Polish accession to the European Union in 2004 to the end of the second budgetary period in 2013 in which Poland participated) functioned fourteen tramway transport systems. For the most part were carried out projects funded from the EU budget. The exception was Gorzów Wielkopolski, in which chance for the modernization of infrastructure degraded bas not been used and even contemplated liquidation of tramways. To the opposition of the transport policles was Olsztyn, in which local authorities have decided to build a new tram system. Tramways return to Olsztyn after 50 years from the liquidation of the first system in 1965. An important factor in the execution of many projects in the field of tramway infrastructure was the organization of the UEFA European Football Championship in 2012. Four cities, which were cohosted a sporting event, Gdańsk, Poznań, Warsaw and Wrocław, received a special pool of funds to facilitate the implementation of the most important tasks before the start of the championship. Polish transport policy intends to promote urban electric transport, including tramways, as an environmentally friendly, non-emission in place and silent operation. Polish membership in the European Union enabled the modernization and development of tramway systems through a pool of funds allocated for transportation. Most cities with tramway transport took advantage of this opportunity and plans further investments.
Bardzo ciekawy artykuł, przedstawiający odlewnictwo opisywane w wybranej z dużym znawstwem bogatej literaturze oraz opisach historycznych. Przedstawione fakty, dowodzą, że odlewnictwo bezdyskusyjnie należy do jednej z najstarszych technicznych dziedzin działalności człowieka, która na przestrzeni wieków odgrywała niezwykle istotną rolę w rozwoju cywilizacyjnym świata oraz od niepamiętnych czasów określana jest również mianem sztuki.
EN
In the article the ancient foundry practice based on the rich literature from those times as well as from historical descriptions has been presented. The discussed facts unarguably provent that the foundry practice belongs to one of the oldest technical human activities, playing very essential role during centuries in the civilizational development of the world, being from time immemorial regarded as a branch of art.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.