The inclusion of various stakeholders in the cities transformation process is currently one of the most important and the most difficult aspects of spatial planning. Planning practice, however, shows that there is much to be done to ensure that the participation is fair, just and useful for making optimal spatial decisions. The article draws attention to the fact that the organization of public participation process in planning procedures requires appropriate selection of participants and adequate methods. Inclusion of the local community in spatial planning, based only on the fulfillment of their demands, expressed in the comments to the draft documents, does not lead to rational solutions in spatial planning. Expectations of different parties to participation processes are often divergent. Particularly controversial is social participation in the planning of agricultural land conversion, changing the status of farmland from agricultural to residential, in the suburban zones. It is difficult to select participants and land owners are not interested in any proposals that would improve the spatial structure of the transformed areas (for example in the process of land consolidation and division). These problems will be presented on the example of public consultations conducted by the author in the planning procedures for the communes of Jabłonna and Wólka Mlądzka in Otwock, located in the agglomeration of Warsaw.
The spatial aspect of urbanization is expressed in the features and the layout of urban areas, forming specific spatial models in the regional scale. In the morphological approach, this criterion is essential. The paper presents the results of research on the spatial models of the selected European agglomeration and compares their features to the model of Warsaw agglomeration.Due to the differences in terminology for the urban areas in the global cities, the research adopted concepts used in the projects and programs of the European Union co-ordinated by the ESPON, which mainly define them as “built up areas”. The biggest difference between the spatial structure of built-up areas of most European agglomerations and the Warsaw agglomeration is completely different morphology of their suburban areas. In the first case we have mostly to do with the contrasting relatively densely built-up teams and systematically solved open space, in the second – with monotonous tracts of land built extensively, with only local concentrations. Suburbanization models are so very different. The comparison of spatial models of the Warsaw agglomeration and selected European agglomerations can demonstrate significant differences between them, and can help to determine the main reasons for this variation.
Podstawową cechą przestrzeni publicznych powinna być ich powszechna dostępność. Oznacza to nie tylko łatwą osiągalność, możliwość dogodnego dojścia lub dojazdu, ale również otwartość dla wszystkich mieszkańców i gości odwiedzających miasto.
Na obrzeżach Warszawy kształtuje się od lat specyficznie zagospodarowany obszar, zmieniający się szybko, powiększający się i budzący skrajne emocje. To strefa podmiejska - pozwalająca na dynamiczny rozkwit podmiejskich gmin, pożądane przez wielu środowisko zamieszkania i wymarzona lokalizacja inwestycji, a z drugiej strony - przedmiot poważnej krytyki wielu środowisk. Zauważalny jest charakterystyczny dla niej chaos przestrzenny wyrażający się w sposobie zagospodarowania, konfliktach funkcjonalnych i społecznych. Krytykowany jest negatywny wpływ obserwowanego kierunku rozwoju tej Strefy na środowisko przyrodnicze, zachowania i relacje społeczne, wreszcie na samą Warszawę. Jaka by nie była ocena tej strefy, należy uznać za fakt jej wyodrębnienie się jako specyficznej formy zagospodarowania terenów podmiejskich. Podobny problem dotyczy wielu miast, szczególnie miast polskich, jednak przypadek stolicy jest o tyle specyficzny, że w wielu aspektach może być uniwersalnym modelem rozwoju terenów podmiejskich, jako ten, w którym zmiany zachodzą najszybciej, wręcz najgwałtowniej, a przy tym w sposób typowy dla warunków polskich. Z drugiej strony, specyfika stolicy, lokalne uwarunkowania rozwoju, a szczególnie kwestia stołeczności i niezwykłych dziejów historycznych sprawiają, że otoczenie Warszawy jest czymś wyjątkowym. Strefa podmiejska Warszawy jest wiec fenomenem wartym opisania, a niezależnie od licznych, tak przecież istotnych, zagadnień socjologicznych, demograficznych, ekonomicznych i wielu innych, które jej dotyczą, to właśnie struktura przestrzenna najdobitniej ją wyróżnia. Celem pracy jest przedstawienie struktury przestrzennej strefy podmiejskiej Warszawy oraz zdiagnozowanie czynników wpływających na jej przekształcenia, ze szczególnym uwzględnieniem determinant kształtowania ładu przestrzennego. W pracy zdefiniowano pojęcia o kluczowym znaczeniu dla realizacji celu pracy, przede wszystkim pojęcia strefy podmiejskiej i jej struktury przestrzennej, opisano stan badań dotyczących tych zagadnień. Zaprezentowano najistotniejsze dotychczasowe prace urbanistów dla strefy podmiejskiej Warszawy. Zdiagnozowano najważniejsze progowe wydarzenia i inne kluczowe uwarunkowania, które miały wpływ na ukształtowanie się modelu przestrzennego współczesnej strefy podmiejskiej Warszawy. Model ten opisano oraz przedstawiono prawdopodobne scenariusze jego dalszych przemian. Przeprowadzono szczegółową analizę struktury przestrzennej strefy podmiejskiej Warszawy, z uwzględnieniem substruktur: prawnej, funkcjonalnej, fizjonomicznej, społecznej i przyrodniczej. Podjęto próbę zdiagnozowania głównych determinant mających wpływ na strukturę przestrzenną strefy podmiejskiej stolicy, szczególnie tych, które są związane z planowaniem przestrzennym i jego realizacją. Praca jest wynikiem dwudziestu lat pracy autorki dla lokalnych samorządów w strefie podmiejskiej Warszawy i doświadczeń zdobytych w trakcie wykonywania opracowań planistycznych oraz obserwacji ich wdrażania. Dlatego dla zilustrowania poszczególnych zagadnień badawczych przedstawiono studia przypadków – przykłady opracowań i procedur planistycznych, poddane krytycznej analizie. W pracy wykorzystane zostały również wyniki niepublikowanych badań, prowadzonych na Politechnice Warszawskiej w ramach grantów własnych i prac statutowych w latach 2006-2012, a także wyniki prac dyplomowych magisterskich i studiów podyplomowych wykonanych pod kierunkiem autorki. Opisanie struktury przestrzennej strefy podmiejskiej Warszawy, z uwzględnieniem dynamiki i determinant jej przekształceń w aspekcie urbanistycznym, może być przydatne nie tylko dla poszerzenia bazy danych dotyczących rozwoju przestrzennego Warszawy i przekształceń stref podmiejskich w warunkach polskich, ale też dla dyskusji na temat odpowiedzialności samorządów lokalnych za kształtowanie ładu przestrzennego, doskonalenia prawnych narzędzi planistycznych i niezbędnej ewolucji warsztatu urbanistycznego. Procesy współczesnych przekształceń struktury przestrzennej strefy podmiejskiej Warszawy nie zostały dotąd kompleksowo przeanalizowane pod kątem sprecyzowania mechanizmów tych zmian - hamulców i stymulatorów kształtowania ładu przestrzennego. Autorskim osiągnięciem naukowym autorki jest opracowanie i opublikowanie pracy monograficznej, w której ściśle powiązano konkretne, zdiagnozowane zjawiska przestrzenne z mechanizmami ich powstawania oraz powiązanie zagadnień dotyczących różnych dziedzin badawczych, a mających w rezultacie swoje odzwierciedlenie w zagospodarowaniu przestrzeni.
EN
Evidence exist allowing to conclude, that on the Warsaw fringe a very specific area has been shaping since many years. It grows quickly, it changes all the time, and it causes different emotions, provoking discussions. The land mentioned above is a contemporary suburban area - an ideal environment for stimulating the growth of local communities and municipalities, a convenient environment to reside, to build and to invest. On the contrary - it is a subject of merciless criticism for its characteristic features; spatial chaos, morphology being urban antithesis, lack of public spaces, and liability to conflict situations. Such way of urban development has the negative impact on the natural environment, as well as on social life, but this refers to Warsaw city as well. Similar problems concern many contemporary cities, however, the case of Warsaw suburbs is exceptional. It can be treated as a universal model of the rural-urban fringe transformation in the process of suburbanization, resulting in urban sprawl. In Warsaw these changes are extremely dynamic - even violent, but they are also typical for Polish conditions. On the other hand - specific for Warsaw with its extraordinary history this town itself with its surrounding is an unusual phenomenon. Suburban area, of Warsaw is worth description, and except of all the sociological, demographic and economic aspects, the spatial structure of this area is distinct from others. The aim of the monograph is to present the Warsaw suburban area's spatial structure and to diagnose the determinants and material factors affecting its transformations. Special care was taken on the determinants of the space-order creating. The definitions of basic concepts for the author s research purposes were formulated, and selected theories of leading researches concern in g the subject of studies were presented, Main projects and ideas for Warsaw agglomeration's development have been shown, as well as some theoretical backgrounds concerning this issue. The spatial model of contemporary suburban area of Warsaw was constructed and described, with different possible scenario for the future. The model presented by the author differs quite essentially from the loth centuries models. Main directions of the urbanization have changed, as well as the scale and character of new development. The essential survey was carried out based on the detailed analysis of the spatial structure of the suburban area with particular consideration of five structure categories: (1) legal, (2) functional, (3) perceptual, (4) social and (5) natural. The attempt to find main factors having impact on the spatial structure was undertaken - first of all connected with the urban design and spatial planning, but also with their implementation. In conclusion, the serious ineffectiveness of the planning system in Poland. the weakness of the management of suburban area, as well as immaturity and smallness of local societies have been approved. The study presented in the monograph is a result originating from several sources: (1) The author's experience in the field of urban planning for local authorities since 20 years, and of observing the results of their implementation. (2) Particular problems, that are illustrated in case studies - analyses of examples well-known to the author. (3) Not-published projects and research conducted at the Warsaw Technological University, and (4) Diploma dissertations supervised by the author. The results of the research can serve to extend the database of the Warsaw suburban area, but also of the suburban areas in Poland. They can be also useful for the discussion about the planning system, about the responsibility of local authorities for the space-order, and about the improvement of urban design. Contemporary transformations of the suburban area of Warsaw were not studied enough yet to discover exact reasons of their character, so the following study was a challenge to the author.
Nowe koncepcje kształtowania struktury przestrzennej miasta wyrastają z krytyki zjawisk zachodzących w wielu krajach na świecie już od lat 50-tych XX wieku, przy czym liczne negatywne procesy rozwojowe miast z ostatnich kilkudziesięciu lat, wynikły z realizacji koncepcji, które miały służyć naprawie miast przemysłowych. Dlatego odnosząc się do początków urbanistyki współczesnej, omówiono skutki wdrożenia dwóch najszerzej oddziałujących idei, a więc: koncepcji Miast - Ogrodów i Karty Ateńskiej. Dalej scharakteryzowano te nurty w projektowaniu urbanistycznym, które wyrosły z krytyki idei Modernizmu i Funkcjonalizmu, w tym Nowy Urbanizm, początkowo wiązany z Postmodernizmem i Kontekstualizmem. Omówiono też wizję "Miasta Spójnego". Później pojawiły się kolejne, często do nich opozycyjne idee, jak Posturbanizm, Neomodernizm i Dekonstruktywizm, krótko scharakteryzowane i porównane. Obecnie nie ma spójnych i jednoznacznych recept na kształtowanie struktury przestrzennej miast, ani też żadnej, po Modernizmie, nowej doktryny urbanistycznej. Generalnie jednak rozważa się dwa zasadnicze i przeciwstawne kierunki rozwoju miasta - bądź to w stronę "Miasta Zwartego", bądź koncepcji "Miasta Zielonego". Obydwie wyrosły z koncepcji "Ekopolis", jednak proponują odmienne podejście do zagospodarowania terenów. Równolegle rozwijają się uzupełniające je nurty, dotyczące zarówno zabudowy, relacji: człowiek - środowisko, jak i stylu życia, np. "Powolne Miasta", "Smarth Growth", "Ditch Urbanism", "Urbanizm Codzienny", "Zielona Architektura", czy wizja "Trzeciej Drogi" w rozwoju urbanistyki.
EN
The modern concepts of urban design grew out of the cities crisis and critical opinions of urbanization’s trends, which were observed since the middle of XXth century, like urban sprawl at city peripheries and decay it aging central areas. Most of the negative tendencies came on as consequences of these conceptions, which had to improve industrial cities. That's why to start description of contemporary urbanism’s basis, some effects of two most important ideas and their implementations - Garden City idea and Athena's Chard were described. Then some tendencies which grew out of the Modernism and Functionalism critique were characterized. Among them New Urbanism - initially linked to Post - Modernism and Contextualism. The idea of the "Coherent City" was mentioned, as well, as new, different or even opposing previous ideas, that appeared later, like Post-Urbanism, Neo-Modernism and Deconstuctivism. Actually there are no any coherent and unambiguous recipes for the city's structure, neither any new urban doctrine after the Modernism. In general, two basic but opposed to each other ways of city's development are consider- one is the idea of "Compact City", the other - idea of "Green City". Both of them grew out of the vision of "Ekopolis", but each proposes the other way of land management. There are also few trends equivalent or supplement to these ideas, which concern both buildings, environment and their relations with man in the city, as well as style of life, like: "Slow-Cities", "Smart Growth", "Ditch Urbanism", "Everyday Urbanism", "Green Architecture", or the idea of "Third Way" of urbanism.
We współczesnym mieście tereny zieleni są częścią jego żywej tkanki, miejscem równie ważnym dla mieszkańców jak ulice, place i budowle publiczne, powinny więc wpisywać się w jego całość. Projektowanie zieleni miejskiej wg standardów ekologicznych należałoby poszerzyć o koncepcję terenów zieleni jako kulturowej przestrzeni publicznej.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
A conference subject provokes to discuss the sense of "town in the city" existing. To analyze this problem the idea of Gorynski is worth quoting. It says that city's space must be divided into three categories, without any rest, it means for private zones, social (group's) zones and public zones. This is so not only possibility, but even necessity of these three categories coexistence in the contemporary cities, and each of them has its own rules and requirements. In the consequence of this theory - we shouldn't protest against the idea of "towns in the cities", it means, against closed areas like malls, housing estates or... parks. The only problem is the quality of these "cities in the cities" - their scale and the kind of the borders between different categories of space - private, social and public. It is not favorable for city's shape if some social (group's) space plays the role of the public space (for example a big shopping and advertisement mall center attracting thousands of clients through days and nights, seven days a week). It happens always, when they are too big, but also when there is a lack of good public space in the city. We judge the city's quality looking at its public spaces, so on their shape, attractive, continuity and cultural role depends so much. Coexistence of enumerated categories of city spaces can be observed on the examples of greenery in the city. It' characteristic and also park's role in city's public space modeling is supported by contemporary park's realizations. Some possibilities of public spaces and parks connections will be illustrated on the examples from Paris, Barcelona and Berlin, with some more details describing one of French parks - Bercy ("Les Jardins de Memoir"). This park was designed in 1997 by the architects: M. Ferrand, J.P. Feugas, B. Leroy, J.P.Buffi and landscape architects: I. Le Caisne i P. Raguin. It is situated in the area of previous wine warehouses and plants, very close to the Bercy Sport Center (Palais Omnisports de Paris Bercy). It changed the image of the city decidedly. One can find here rich plants and architectural details, silence and beauty - it is really the "town in the city".
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.