Stałe unowocześnianie maszyn i urządzeń, a także awaryjność sprzętu stosowanego w zakładach górniczych wymaga ciągłych prac remontowo-modernizacyjnych. I w tej dziedzinie ustawodawca przewidział specjalne, branżowe uwarunkowania prawne.
Wszystko ma swój koniec - także działalność wydobywcza. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest przeprowadzenie rekultywacji gruntów pogórniczych. Przyjrzyjmy się wybranym tezom z ostatnich orzeczeń sądów dotyczących tego zagadnienia.
Nowe rozporządzenie ruchowe stanowi, iż wszelkie dokumenty związane z prowadzeniem ruchu zakładu górniczego, sporządzone przed dniem wejścia w życie nowych przepisów, zachowują moc do czasu wydania nowych dokumentów, lecz nie dłużej niż 6 miesięcy od dnia wejścia w życie nowego rozporządzenia. Oznacza to dla praktyki konieczność podjęcia w okresie jesieni i zimy 2013/2014 czynności dostosowujących stan dokumentacji do nowych przepisów.
Działalność górnicza jest jednym z najbardziej skomplikowanych rodzajów aktywności gospodarczej – i to w wielu wymiarach. Wymusza to na ustawodawcy unormowanie zasad wykonywania takiej działalności. Łatwo jednak przekroczyć granice potrzeb regulacji, tworząc niepotrzebne przepisy, których funkcjonowanie może wywoływać skutki odwrotne od zamierzonych. W artykule poruszono wybrane problemy prawne z zakresu prawa geologiczno-górniczego, ukazując zarówno ich wpływ na bieżącą działalność przedsiębiorców górniczych, jak również podano propozycje de lege ferenda. Obejmują one zagadnienia z zakresu kwalifikacji górniczych, postępowania w sprawie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego oraz dodatków do planu, procedur planistycznych szczebla gminnego, praw do informacji geologicznej, projektów zagospodarowania złóż, danin publicznych związanych z wykonywaniem działalności górniczej, zabezpieczenia złóż, a także synchronizacji przepisów tzw. ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko z ustawą – Prawo geologiczne i górnicze.
EN
Mining business is one of the most complicated economic activity – in many dimensions. It enforces the legislature to normalize the rules for conducting this kind of business. It is easy to exceed the limits of regulations and create unnecessary counterproductive law. This paper presents selected legal problems focusing on geological and mining law, showing their influence on the current activity of mining entities, but also gives proposals de lege ferenda. These include the following issues: mining qualification, proceedings on mining plant operation plan approval and additions to the plan, municipal planning, rights to geological information, deposit development plan, public levies connected with mining activity, but also the synchronization of the so called EIA Act with the Geological and Mining Act.
Długo zapowiadane regulacje dla przemysłu węglowodorowego zostały ostatecznie przyjęte przez Sejm 11 lipca br. i wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. Wbrew swej obiegowej nazwie nowelizacja Prawa geologicznego i górniczego nie dotyczy jedynie producentów ropy i gazu, lecz wprowadza także co najmniej kilka ważnych zmian dla pozostałych rodzajów górnictwa, w tym dla górnictwa odkrywkowego.
Rozporządzenie ruchowe wciąż (na chwilę pisania tego artykułu) nie weszło w życie, jednakże warto mu się przyjrzeć nieco bliżej, z uwagi na niektóre zmiany względem „starego" rozporządzenia. W poprzednim numerze autor przedstawił wybrane obowiązki spoczywające na przedsiębiorcy, natomiast niniejszy artykuł w całości poświęcony jest powinnościom kierownika ruchu, wynikającym z rozporządzenia ruchowego.
Artykuł prezentuje obowiązki spoczywające na przedsiębiorcy wynikające z nowych przepisów w przeddzień podpisania i ogłoszenia nowego „rozporządzenia ruchowego”, czyli rozporządzenia ministra gospodarki w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego.
Prawo do informacji geologicznej oraz prawo do korzystania z informacji geologicznej to dwa rodzaje uprawnień, z którymi spotykamy się na gruncie PGiG w odniesieniu do danych i próbek geologicznych oraz wyników ich przetworzenia i interpretacji. Zagadnienie prawa do informacji geologicznej podlegało na przestrzeni lat ewolucji, zainicjowanej niejako przez zmiany ustrojowe w roku 1989. Niniejszy artykuł opisuje tę ewolucję.
1 stycznia 2012 r. weszło w życie nowe Prawo górnicze i geologiczne. Jedną z podstawowych instytucji tej dziedziny prawa jest obszar górniczy. Nowa ustawa wnosi w tym zakresie kilka zmian. Zmiany te nie dotyczą jednak wyznaczania granic obszaru górniczego. W artykule zaproponowano nowe podejście do tematyki obszaru górniczego w tym zakresie. Opisano takaie zagadnienia jak: - pojęcie obszaru górniczego - własność górnicza wg nowego Prawa geologicznego i górniczego - granice obszaru górniczego - sposoby wyznaczania granic obszaru górniczego.
Poszerzenie z dniem 1 maja 2012 r. zakresu normowania ustawy o odpadach wydobywczych zrodziło w wielu zakładach górniczych nowe obowiązki. W ostatnim czasie spełnianie wymogów ustawy przez przedsiębiorców stało się również przedmiotem zainteresowania organów administracji. Niestety, przepisy regulujące gospodarkę odpadami wydobywczymi nie należą do precyzyjnych. W artykule poruszono problem gospodarki masami ziemnymi i skalnymi powstałymi w związku z prowadzeniem eksploatacji, a ściślej - problem kwalifikacji trudno zbywalnej frakcji piasku 0-2 mm.
Obowiązująca ustawa - Prawo Geologiczne i Górnicze z dnia 9 czerwca 2011 roku utrzymała odpowiedzialność zawodową osób kierownictwa i dozoru. Autor artykułu omawia nową odsłonę tego zagadnienia, jaką przynosi art. 77 PrGiG.
Nowe Prawo geologiczne i górnicze jest pełne nieprecyzyjnych lub niezdefiniowanych pojęć. Z jednej strony niejednoznaczności takie mogą być źródłem problemów, jednakże z drugiej nasuwa się pytanie: czy można owe niejednoznaczności wykorzystać z korzyścią dla siebie? Odpowiedź jest tylko jedna – nie tylko można! Trzeba! Kreatywne spojrzenie na przepisy prawa, czyli "kruczkami i sztuczki", autor niniejszego artykułu chciałby uczynić przedmiotem nie tyle tajemnej wiedzy, lecz powszechnie stosowanego sposobu służącego likwidacji barier przy prowadzeniu działalności geologicznej i górniczej.
Rozległe tereny czynnych odkrywkowych zakładów górniczych stają się często miejscem spędzania wolnego czasu przez osoby postronne. Sprzyja temu utworzenie zbiorników wodnych w złożach piasków lub żwirów, które służą nielegalnym kąpielom, wędkarstwu czy pływaniu na pontonach, motorówkach lub skuterach. Amatorów wspinaczki kuszą odsłonięte ściany, a zalane kamieniołomy to niejednokrotnie atrakcyjne nurkowiska. Z kolei odkrywki kopalin sypkich (o niezbyt wysokich zboczach) wykorzystywane są przez miłośników dwu- lub czterokołowego crossu. W artykule zwrócono uwagę, jak wielkim niebezpieczeństwem dla zakładu górniczego, osób w nim przebywających, a wreszcie dla siebie samych stanowią intruzi. Podjęto temat odpowiedzialności karnej i wykroczeniowej intruzów; odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wstrzymaniem ruchu zakładu, opisano uprawnienia służb ochrony.
W toku prac parlamentarnych, a także w samym uzasadnieniu do projektu Ustawy Prawo geologiczne i górnicze podkreślano zalety nowych przepisów. Jedną z nich było umożliwienie prowadzenia legalnego wydobycia na potrzeby własne, bez konieczności pozyskiwania koncesji.
EN
In the course of parliamentary work, as well as in the explanatory memorandum to the bill – Geological and Mining Law, the advantages of the newly implemented provisions were stressed. One of them was to enable the conduct of lawful production for own needs, without having to obtain concessions.
Przedsiębiorca, prowadząc działalność gospodarczą w zakresie poszukiwania kopalin lub ich wydobycia, na każdym etapie spotyka się z obowiązkiem pozyskania różnorakich decyzji, wydawanych przez różne podmioty. Im więcej decyzji, tym więcej odwołań i skarg do sądów administracyjnych. W artykule zaprezentowano orzeczenia wydane przez WSA i NSA w ostatnim czasie. Warto poznać rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących branży. I chociaż orzeczenia te nie są wiążące w innych sprawach, to jednak mogą być ciekawą, a czasem i pouczającą lekturą.
Rządowy projekt nowego prawa geologicznego i górniczego wpłynął do Sejmu jeszcze w grudniu 2008. Od pierwszego czytania, tj. od 19 III 2009 r., odbył się szereg spotkań, konsultacji i posiedzeń, przedłożono kilkanaście opinii do projektu. W ostatnim czasie, po pracach w podkomisji oraz kilku komisjach, Sejm przystąpił do drugiego czytania. Zgłoszono wiele poprawek i uzupełnień. Wybrane zaprezentowano w artykule.