Składniki ropy naftowej oraz produkty petrochemiczne o złożonej budowie stanowią istotne zagrożenie dla środowiska przyrodniczego. Największą szkodliwością w odniesieniu do ekosystemu charakteryzują się węglowodory aromatyczne, występujące w ropie naftowej, do których należy zaliczyć: benzen, toluen, etylobenzen, ksyleny. Wyżej wymienione substancje wykazują negatywny wpływ na człowieka ze względu na właściwości kancerogenne i toksyczne. Źródłami skażenia związkami ropopochodnymi środowiska gruntowego najczęściej są: miejsca wydobywania ropy naftowej, zakłady rafineryjne i petrochemiczne, transport ropy naftowej i produktów naftowych, miejsca magazynowania oraz dystrybucji ropy i produktów ropopochodnych, bazy i obiekty wojskowe, transport lotniczy oraz miejsca przetwarzania odpadów ropopochodnych i zaolejonych. Do zanieczyszczeń środowiska może dochodzić długotrwale lub w sposób awaryjno-wyciekowy. Przyśpieszenie rozkładu substancji ropopochodnych w glebie uzyskuje się w procesach stymulacji czynnikami fizykochemicznymi i/lub biologicznymi. W celu oczyszczenia gruntów z produktów ropopochodnych stosuje się proces bioremediacji, który polega na wykorzystaniu szlaków i cykli metabolicznych współdziałających ze sobą mikroorganizmów do ograniczenia zanieczyszczeń lub ich transformacji w formy, które są mniej szkodliwe. Usuwanie zanieczyszczeń gruntów związkami ropopochodnymi może następować w miejscu skażenia (in situ) lub po usunięciu zanieczyszczonej gleby z jej naturalnego pochodzenia (ex situ).
EN
Diversified and specific components of petroleum and petrochemical products are a significant threat to the natural environment. Benzene, toluene, ethylobenzene and xylenes are aromatic hydrocarbons which can be found in petroleum. They are particularly harmful because of their carcinogenicity and toxicity for people and the ecosystem. The contamination of the soil environment with petroleum products is usually caused by oil extraction sites, refineries and petrochemical plants, transport, storage and distribution of oil and petroleum products, military bases and facilities, air transport and places where petroleum and oily waste is stored. The environment may be polluted successively in a long-term process or due to breakdowns resulting in leaks. Due to numerous dangers caused by petroleum products land decontamination has become a necessity. The decomposition of petroleum products in soil can be accelerated by stimulation with physiochemical and/or biological agents. Petroleum products can be eliminated in the process of land bioremediation, which consists in using the metabolic pathways and cycles of interacting microorganisms to reduce contaminations or transform them into less harmful products. Groups of microorganisms which participate in bioremediation are called biocenoses or consortiums of microorganisms. The elimination of petroleum products from soil can take place at the place of contamination (in situ) or after removal of contaminated soil from its natural location (ex situ).
W pracy przedstawiono skład mineralny osadów po flotacji rud miedzi, które mogą znaleźć zastosowanie jako domieszki kontrolujące kwasowość gleb oraz źródło mikroelementów dla roślin. Wśród minerałów kruszcowych miedzi stwierdzono siarczki zawierające miedź i ołów: kowelin, chalkozyn, chalkopiryt, galenę; węglany miedzi i ołowiu: malachit i cerusyt oraz siarczki i tlenki żelaza: piryt, markasyt, hematyt i getyt. Frakcje ziarnowe powyżej 0,016 mm cechują się występowaniem miedzi rodzimej, przeobrażonej w kupryt, podczas gdy drobne frakcje ziarnowe są zdominowane udziałem malachitu. Doświadczenie z glebą kwaśną oraz rośliną testową (żyto zwyczajne – Secale cereale) wykazało, że osady poflotacyjne mogą być stosowane do regulowania odczynu gleby. Około 85% metali pobranych przez rośliny znajdowało się w ich korzeniach. Osady poflotacyjne, które zastosowane były jako gleby, powinny być przeznaczone raczej na uprawę roślin przemysłowych niż konsumpcyjnych.
EN
The paper describes a mineral and mineralogical composition of post-flotation tailings of copper ores and their possible use for agricultural purposes. The tailings can find application as additives controlling the acidity of agricultural soils and as a source of microelements for plants. The following copper and lead minerals are dominant: covellite, chalcocite, chalcopyrite and galena; copper and lead carbonates are represented by malachite and cerusite. Iron sulphides and oxides, i.e.: pyrite, marcasite, hematite and goethite have also been identified. In the grain fraction >0.016 mm, native copper was find, whereas fine fractions were dominated by the presence of malachite. An experiment with acid soil and test plant (rye – Secale cereale) has revealed that the tailings may be applied for regulating soil pH. Metal distribution in the test plant showed that ca 85% of metals were find in the root biomass. Tailings that are designated as soil should be used rather for crops of industrial purposes than for consumption.
Reports results of investigations dealing with copper and zinc stabilization in metal-spiked soils by applying brown coal (BC), sugar beet leaves (SBL) and cement (CEM) designated as stabilizers were reported. The incubation experiment consisted of two soils ie, loamy sand (No. 1) and light loamy sand (No. 2) spiked with Cu and Zn as Cu(SO4)2 o 5H2O and Zn(SO4)2 o 7H2O, respectively at the rates: 0, 100, 500, 1000, 3000 and 7000 mg o kg-1. Stabilizers were added at the rate 0, 1 and 3 % (on dry weight basis) after a 4-week pre-incubation of metal-spiked soils and treatments were further incubated for 16 weeks. Results show that pH decreased gradually along with Cu and Zn rates. Bioavailable (extracted by 0.1 M NaNO3) amounts of Cu and Zn indicate that the retention capacity of both soils was strongly impaired at metal spiking just above 100 and 3000 mg o kg -1, typically for soils No. 1 and No. 2, respectively. This was supported by the values of the maximal buffering capacity (MBC) and the changes of Gibbs free energy (DeltaG0) The stabilization efficiency at the rate 3000 mg Cu and Zn kg-1 may be ranked as follows: pH: CEM > SBL > BC and based on MBC (Cu mostly): CEM > SBL > BC.
PL
Przedstawiono wyniki badań nad stabilizacją miedzi i cynku w glebach sztucznie nimi zanieczyszczonych przy utyciu węgla brunatnego (BC), liści buraka cukrowego (SBL) i cementu (CEM) określanych jako stabilizatorów. Doświadczenie przeprowadzono w warunkach inkubacyjnych i składało się z dwóch gleb: piasku gliniastego mocnego (Nr 1) i piasku gliniastego lekkiego pylastego (Nr 2), do których dodano wzrastające dawki Cu i Zn: 0, 100, 500, 1000, 3000, 7000 mg Zn i Cu kg-' gleby odpowiednio w postaci [Cu(SO4)2 o 5H2O] i[Zn(SO4)2 o 7H2O]. Stabilizatory dodano w dawkach 1 i 3%, po 4 tygodniach inkubacji gleb z Cu i Zn i dalej inkubowano przez 16 tygodni. Otrzymane wyniki wykazały, że pH malało stopniowo wraz ze wzrostem dawek Cu i Zn. Biodostępne (ekstrakcja przy utyciu 0,1 M NaNO3) ilości Cu i Zn wskazały na silne osłabienie właściwości sorpcyjnych gleb już odpowiednio od dawek 100 i 3000 mg kg-' dla gleby Nr 1 i Nr 2. Znalazło to potwierdzenie w wartościach maksymalnej pojemności buforowej (MBC) oraz entalpii swobodnej (?G0). Skuteczność stabilizacji przy dawce 3000 mg Cu i Zn kg-' można uszeregować następująco: pH: CEM > SBL > BC oraz MBC (bardziej dla Cu): CEM > SBL > BC.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW