The result of transmission planning process is an investment schedule. The goals of investment schedule are network enhancement and transmission capacity restoration. Elements of investment schedule are conditioned by deterministic and probabilistic issues. In particular, the high volatility of data for the transmission planning process deriving from energy market, organizational and technological realities, forces a change in approach. Under the conditions of functioning of the Polish power system, significant changes affecting the development planning process have occurred over the last several years. Among these conditions should be mentioned at least: the change in the country’s economy, organizational changes, technological development, energy market implementation, initiation of emissions trading and implementation of preferences for RES. These factors have forced the need for a new approach to transmission planning process, with particular focus on the meshed grid – 400, 220 and 110 kV. The article presents potential solutions of using probabilistic methods in the transmission planning process. Main reason of implementation proposed probabilistic approach is to investigate the influence of random factors on future transmission network structure. New elements of the process will be presented introducing main non-deterministic issues. Results of the calculation achieved for the test cases (based on transmission system model) will be shown. Finally transparency aspects in Poland will be described. Basically, transparency of transmission planning process is ensured on several levels – national and local. Planning process is provided directly by Transmission System Operator. The results need to be approved by Energy Regulatory Office. Transparency becomes really important on the stage of spatial planning, constructing and investment realization phase.
PL
Wynikiem procesu planowania sieci przesyłowych jest harmonogram inwestycyjny. Głównymi celami takiego harmonogramu są rozbudowa tych sieci i przywrócenie ich zdolności przesyłowych. Elementy harmonogramu inwestycyjnego są warunkowane kwestiami deterministycznymi i probabilistycznymi, W szczególności duża zmienność danych niezbędnych dla procesu planowania przesyłu wynikającego z zapotrzebowania na rynku energii oraz realiów organizacyjnych i technologicznych, wymusza zmiany w podejściu do zagadnienia. W warunkach, w których funkcjonuje polski system energetyczny, znaczące zmiany mające wpływ na rozwój procesu planowania zachodzą od kilku ostatnich lat. Wśród tych warunków należałoby przynajmniej wymienić takie, jak zmiany w gospodarce krajowej, zmiany organizacyjne, postęp technologiczny, wprowadzenie rynku energii, początek działania systemu handlu uprawnieniami do emisji oraz wdrożenie preferencji dla OZE. Czynniki te wymusiły potrzebę zastosowania nowego podejścia do procesu planowania przesyłu, ze szczególnym uwzględnieniem gęsto ze sobą powiązanych sieci 400, 220 i 110 kV. W artykule przedstawione są potencjalne rozwiązania dla wykorzystania metod probabilistycznych w procesie planowania przesyłu. Głównym powodem dla wprowadzenia tego proponowanego probabilistycznego podejścia jest zbadanie wpływu czynników losowych na przyszłą strukturę sieci przesyłowych. Zostaną zaprezentowane nowe elementy tego procesu przedstawiające główne kwestie niedeterministyczne. Pokazane zostaną wyniki obliczeń osiągniętych w przypadkach testowych (opartych na modelu systemu przesyłowego). Na koniec opisane zostaną aspekty przejrzystości w Polsce. W zasadzie, przejrzystość w procesie planowania przesyłu jest zapewniony na kilku poziomach – zarówno krajowych, jak i lokalnych. Proces planowania dostarczany jest bezpośrednio przez Operatora Systemu Przesyłowego. Wyniki tego procesu muszą zostać zatwierdzone przez Urząd Regulacji Energetyki. Przejrzystość ma szczególnie duże znaczenie na etapie planowania przestrzennego, prac konstrukcyjnych oraz w fazie realizacji inwestycji.
Rozpływ mocy jest zadaniem wyznaczenia wartości napięć węzłowych oraz obciążeń gałęziowych w danym stanie systemu elektroenergetycznego. W przypadku probabilistycznego rozpływu zarówno dane wejściowe zadania, jak i wyniki obliczeń mają postać rozkładów prawdopodobieństwa. Rozkłady te można określić dla zapotrzebowania na moc, dostępności i poziomu generacji mocy w węzłach oraz struktury układu sieciowego. W artykule przedstawiono wyniki porównania losowań przeprowadzonych metodą Monte Carlo oraz metodą LHS. Losowania te dotyczyły dostępności infrastruktury sieciowej. Obliczenia przeprowadzono w układzie sieciowym odwzorowującym krajową sieć zamkniętą 400 kV/220 kV/110 kV. Na podstawie przedstawionych wyników symulacji odniesiono się do możliwości wykorzystania metody LHS w prowadzeniu analiz probabilistycznego rozpływu mocy.
EN
Probabilistic power flow is such kind of power flow problem, for which the input data and calculation results have the form of probability distributions. Analogous to the deterministic power flow inputs are defined in the network nodes: the power and electricity demand, availability and level of power generation, defined as probability distributions. In addition, an input data structure is also the network system. The result of the calculation of power flow are probability distributions of voltage in grid nodes and branch power flows. The structure of the network, as part of the network model, understood as the availability of its individual components is a random variable. Variable distribution of binary: the element is on or off. Parameter of this distribution is the failure rate of the item, possibly increased by the rate of planned outage. Generally, the method of determining probabilistic power flow can be divided into simulation, analysis and approximation. Approximation and analytical methods are often combined into one group defined as an analytical method. To determine the value of the input data for the n-th simulation can be used different simulation methods, including Monte Carlo and Latin Hypercube Sampling (LHS). The article presents the results of the comparison draws conducted using Monte Carlo method and LHS. Drawings are concerned the availability of network infrastructure (lines). The calculations were carried out for the national 400 kV, 220 kV and 110 kV network. Simulation result shows possibility of Monte Carlo and LHS method usage for probabilistic power flow calculation.
Odległy często horyzont planistyczny towarzyszący zagadnieniu rozwoju i utrzymania systemu elektroenergetycznego zawiera wiele czynników o charakterze informacji niepewnej bądź kwantyfikowanej w kategoriach prawdopodobieństwa. Taki poziom informacji sprzyja wykorzystywaniu modeli probabilistycznych. Wśród operatorów sieciowych praktyka ta zdobywa obecnie coraz większe zainteresowanie, co wiąże się ze zmianą struktury wytwórczej i odbiorczej w systemie elektroenergetycznym. W artykule przedstawiono praktyki wykorzystania podejścia probabilistycznego w odniesieniu do planowania rozwoju systemu elektroenergetycznego. Opis praktyk jest wynikiem studium literatury pod kątem budowy procesów planowania rozwoju w wybranych krajach. Na tej podstawie przedstawiono wnioski odnoszące się do zastosowania tego typu modeli w warunkach krajowych.
EN
Distant planning horizon accompanying the issue of the development and maintenance of the power system includes a lot of factors as uncertain information or quantified in terms of probabilities. This level of information is conducive to the use of probabilistic models. Among system operators utilization of probabilistic approach is now gaining more and more interest, which involves a change in the structure of manufacturing and receiving in the power system. The paper presents the practice of probabilistic approach using in relation to planning the development of the power system. Description of practice is the result of a study of literature for the construction processes of development planning in selected countries. On this basis, the conclusions are drawn regarding the application of such models to national power system.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Taking into consideration the variability of the future conditions determining the branches load, it might be interesting to use probabilistic power flow for solving power flow. To determine the probabilistic power flow analytical methods (including approximation) or simulation methods may be applied. The choice of calculation method is the result of a compromise between the quality of the results obtained and the required time of calculations. In this paper, we have characterized cumulates method and point estimation method (these are analytical methods). We have cited Polish research initializing these issues (convolution method and the method of voltage orthogonal components). Existing possibilities of probabilistic power flow implementation issues are discussed in terms of available software.
PL
Ze względu na zmienność przyszłych warunków wyznaczania obciążeń gałęziowych ciekawym rozwiązaniem jest wykorzystanie probabilistycznego rozpływu mocy. Do wyznaczenia probabilistycznego rozpływu mocy mogą być zastosowane metody analityczne (w tym aproksymacyjne) lub symulacyjne. Wybór metody obliczeniowej jest wynikiem kompromisu pomiędzy jakością uzyskanych wyników oraz niezbędnym czasem obliczeń. Wśród metod analitycznych w artykule scharakteryzowano metodę kumulant oraz estymacji punktowej, wskazując przy tym polskie prace inicjujące opisywaną problematykę (metodę splotu funkcji oraz metodę składowych prostokątnych napięć węzłowych). W zakresie dostępnego oprogramowania wskazano istniejące możliwości implementacji zagadnienia probabilistycznego rozpływu mocy.
Ochrona środowiska to istotny temat prac Komitetu C3 – System Environmental Performance. Podczas sesji generalnej CIGRE w Paryżu w 2016 r. przedstawiciele wielu operatorów systemów przesyłowych podkreślali konieczność wtapiania infrastruktury przesyłowej w krajobraz, przy wykorzystaniu usług architektów krajobrazu. Tematyka znalazła odzwierciedlenie w prezentowanych referatach. W ramach Komitetu C3 przedstawiono 17 referatów, które podzielono na trzy następujące bloki tematyczne: odpowiedzialność środowiskowa, zagadnienia akceptowalności oraz wpływ zmian klimatu na system elektroenergetyczny. Wszystkie te problemy dotyczą wielu krajów i tak np. pokazano rozwiązania dotyczące zagadnień ochrony krajobrazu zastosowane w Wielkiej Brytanii oraz Hiszpanii.
EN
Environmental protection is an important topic of the Study Committee C3 works. During the General Session of CIGRE, Paris 2016, representatives of many TSOs clearly expressed the necessity to “blend” the transmission infrastructure into the surroundings using the services provided by landscape architects and this view was reflected in the presented papers. In the framework of the Committee C3 presented were 17 papers that were divided into three thematic blocks: environmental responsibility, problems with acceptability and the impact of climate changes on power systems. All these problems concern many countries and, for instance, the problem of a landscape protection solutions was shown on the example of Great Britain and Spain.
Power flow is the task of determining node voltages and branch loads in a given state of the power system. In the case of probabilistic flow, the task’s input data and calculation results alike are in the form of probability distributions. These distributions can be specified for the power demand, power generation availability and levels in nodes, and grid configuration. Elements that make up the grid configuration may be assigned a binary distribution, the result of which determines the element’s status (on or off). This distribution characteristic parameter is the failure rate of the element. This paper presents the results of a comparison of Monte Carlo and LHS sampling. The sampling concerned grid infrastructure availability. Calculations were made for two grid systems with different sizes corresponding to the test model (ca. 50 branches) and the national transmission grid model (over 400 branches). Based on the results, conclusions were drawn as to the possibility of using LHS simulation in the probabilistic power flow calculation.
PL
Rozpływ mocy jest zadaniem wyznaczenia wartości napięć węzłowych oraz obciążeń gałęziowych w danym stanie systemu elektroenergetycznego. W przypadku probabilistycznego rozpływu zarówno dane wejściowe zadania, jak i wyniki obliczeń mają postać rozkładów prawdopodobieństwa. Rozkłady te można określić dla zapotrzebowania na moc, dostępności i poziomu generacji mocy w węzłach oraz konfiguracji układu sieciowego. Elementom tworzącym konfigurację układu sieciowego można przypisać rozkład dwustanowy, w wyniku którego określa się stan elementu (element pracuje lub jest wyłączony). Parametrem charakterystycznym tego rozkładu jest współczynnik awaryjności danego elementu. W artykule przedstawiono wyniki porównania losowań przeprowadzonych metodą Monte Carlo oraz metodą LHS. Losowania te dotyczyły dostępności infrastruktury sieciowej. Obliczenia przeprowadzono dla dwóch układów sieciowych o różnej liczebności odpowiadającej modelowi testowemu (około 50 gałęzi) oraz modelowi krajowej sieci przesyłowej (ponad 400 gałęzi). Na podstawie uzyskanych wyników sformułowano wnioski co do możliwości wykorzystania symulacji metodą LHS w obliczeniach probabilistycznego rozpływu mocy.
Kryteria deterministyczne są kluczowym elementem aktualnej metodyki planowania rozwoju sieci przesyłowych i dystrybucyjnych w Polsce. Sieć przesyłowa w procesie planistycznym obejmuje sieć 400, 220 i 110 kV, wśród których ta ostatnia jest formalnie klasyfikowana jako sieć dystrybucyjna (ze względu na strukturę własności), aczkolwiek pracuje jako sieć zamknięta z pozostałą wymienioną siecią. Z punktu widzenia procesu planistycznego obie sieci powinny być analizowane wspólnie. W czasie poprzedniej sesji CIGRE wspomniano o pewnych udoskonaleniach metodycznych w Polsce, które związane były z optymalnym rozpływem mocy (OPF). Można to traktować jako pierwszy krok usprawnień. Kolejny może być związany z probabilistycznym rozpływem mocy (PDF). Wstępne badania naukowe są prowadzone w tym zakresie; porównano różne metody obliczania PDF. Podejście probabilistyczne jest szeroko wykorzystywane na świecie, lecz zakres tego wykorzystania jest zróżnicowany. Pokrywa on obszar od zapotrzebowania na moc do sektora wytwórczego i uwzględnia również sprawy dostępności infrastruktury sieciowej oraz probabilistycznych kryteriów. Generalnie obserwuje się trzy podejścia: aproksymacyjne, analityczne oraz numeryczne. Najbardziej popularne na świecie jest podejście numeryczne ze względu na szybki rozwój technologii IT oraz adekwatność uzyskiwanych wyników. W celu planowania rozwoju systemu przesyłowego w Polsce można rozważać zastosowanie podejścia probabilistycznego, jednakże ze względu na ograniczenia metod aproksymacyjnych i analitycznych proponuje się rozważyć metody numeryczne. Sprawą otwartą pozostają metody symulacji numerycznych – Monte Carlo, metody warstwowe lub inne.
EN
Deterministic criteria are the key element of the present planning methodology for transmission and distribution networks development in Poland. Transmission network in a planning process includes 400, 220 and 110 kV networks, from which the last one is formally classified as a distribution network (because of its ownership structure) though it cooperates as the closed one with other networks. From a planning process point of view both networks should be analysed together. During previous CIGRE session mentioned were some, applied in Poland, methodological improvements that are connected with with an optimum distribution of forces (OPF). That can be regarded as the first step to these improvements while the next one can be connected with PDF. Preliminary scientific research has been carried out in this field and a comparison has been made between various PDF calculation methods. Probabilistic approach is broadly applied in the world though the scope of its application is very diverse. It covers wide area from power demand to manufacturing sector and also includes issues concerning availability of network infrastructure and probabilistic criteria. Generally three types of approach can be observed: approximation, analytical and numerical. The most popular in the world is the numerical one because of a quick IT technology development and relevance of obtained results. For a transmisson system development planning in Poland a probabilistic approach could be considered but with regard to approximation and analytical methods limitations, numerical methods should also be taken into account. An open question remain numerical simulation methods – Monte Carlo, layer methods or others.
Zwrócono uwagę, że kluczowym elementem w procesie planowania rozwoju sieci przesyłowej stają się źródła odnawialne, a to ze względu na powszechne dążenie do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych [29]. Dostępny potencjał źródeł odnawialnych jest wystarczająco duży do spełnienia postawionych celów udziału w produkcji energii elektrycznej, jednakże źródła te są zwykle zlokalizowane w dużej odległości od centrów odbiorczych. Z tego też powodu powstają pomysły integracji źródeł z wielu regionów, w tym też poprzez tworzenie stałoprądowych sieci podmorskich, przyłączonych do różnych systemów kontynentalnych. Odrębnym zagadnieniem jest instalacja w istniejących systemach elektroenergetycznych magazynów energii elektrycznej, układów monitoringu i regulacji (np. przesuwniki fazowe, FACTS, D-FACTS). W przypadku przesuwników fazowych zwraca się uwagę na potrzebę koordynacji doboru ich parametrów pracy w ramach całego połączonego systemu europejskiego. Podstawowym wyzwaniem, przed którym obecnie stają operatorzy systemów przesyłowych to integracja źródeł odnawialnych z siecią w taki sposób, aby uniknąć potrzeby intensywnego rozwoju infrastruktury sieciowej z czasem wykorzystania liczonym w godzinach w ciągu roku. Taka rozbudowa nie jest racjonalna, i nie jest również akceptowana przez urzędy regulacji, inwestorów oraz odbiorców energii elektrycznej. W zakresie metodyk planowania rozwoju standardem są symulacje rynkowe dla określenia przyszłej generacji oraz analizy sieciowe wykonywane z wykorzystaniem rozpływu stałoprądowego. W zakresie oceny efektywności ekonomicznej wykorzystywane są alternatywnie miary typu nadwyżka rynkowa, koszt wytwarzania, koszt wyłączeń/ograniczeń, koszt niedostarczonej energii itd. Są one zwykle liczone w procesach symulacyjnych z uwzględnieniem prawdopodobieństwa wystąpienia danego stanu. Procesy symulacyjne są głównie wykorzystywane w analizach rynkowych, gdzie w zależności od perspektywy czasowej albo rynek odzwierciedlany jest w sposób przybliżony (długoterminowe analizy strategiczne), albo w sposób szczegółowy (dla okresów kilku lat w przód). Ciekawym rozwiązaniem są inicjatywy związane z połączeniem systemu europejskiego z sieciami krajów północnej Afryki oraz Środkowego Wschodu. Korzyści z takiego połączenia byłyby obopólne ze względu na różną strukturę oraz koszt wytwarzania, olbrzymi potencjał źródeł odnawialnych oraz przesunięcie szczytów obciążenia. Realizacja takiego połączenia jest fizycznie możliwa, ale wymagająca bardzo dużych nakładów inwestycyjnych. Ich podział na inwestorów jest sprawą otwartą, jak również sposób zarządzania tymi połączeniami i podział potencjalnych korzyści.
EN
Attention is called to the fact that the key elements in the process of a transmission line development planning become renewable energy sources due to the widespread strive for greenhouse gas emission reduction [29]. The available renewable sources potential is big enough to fulfill the task to take part in the electric energy production but usually these sources are far away from consumer centres. That is why there emerge the ideas to integrate sources that are located in numerous regions including creation of DC submarine networks linked to various continental systems. Another issue is the installation of electric energy storages in the existing power systems as well as monitoring and control systems (e.g. phase shifters, FACTS and D-FACTS). In the case of phase shifters the attention is called to the need of coordination of their working parameters with the large integrated European system. And the fundamental challenge the transmission system operators face now is the integration of renewable sources with the system in such a way as to avoid the necessity of intensive development of a network infrastructure with the utilization time counted only in hours per year. Such expansion is neither rational not accepted by regulatory offices, investors and electric energy consumers. If it comes to development planning methodology the common standard are market simulations of future power generation and network analyses conducted with the use of load-flow calculations while for the economic efficiency assessment the alternative measures are used like the market surplus, the generation cost, the cost of outages/curtailments, the cost of the not-delivered energy and so on. All these elements are usually calculated in simulation processes taking into account the probability of such conditions occurrence and are mainly used in market analyses where, depending on the time perspective, the market is either reflected in an approximate (long-term strategic analyses) or a detailed way (for terms of several years ahead). An interesting solution are initiatives aimed at connecting the European system with networks of northern Africa and the Middle East countries. Benefits from such undertaking would be on both sides because of different structure and generation costs, great renewable sources potential and differences in peak load times. A process of such integration is physically possible but requiring great investment outlays and dividing them between different investors is an open case as well as further management of these international connections and eventual sharing of potential benefits.
W artykule przedstawiono wyniki przeglądu metod i narzędzi stosowanych w wybranych krajach w zakresie planowania rozwoju sieci przesyłowej. Wyniki opracowano na podstawie najnowszego raportu grupy roboczej jednego z Komitetów CIGRE. Prezentowane treści obejmują m.in. wskazanie najlepszych stosowanych, w przedmiotowym zakresie, praktyk oraz określenie obszarów pożądanych usprawnień metodycznych. Na tym tle zarysowano nową metodykę planowa¬nia rozwoju sieci przesyłowej w Polsce. Jej podstawy metodyczne zostały przyjęte przez PSE S.A. w połowie ubiegłego roku. Obecnie trwa proces wdrożenia narzędzia wspomagającego metodykę w zakresie analiz rynkowych.
EN
The paper presents the result achieved from the research which have been done among methods and tools implemented in selected countries. Methods and tools were connected to transmission system planning process. New report of one of the CIGRE Committee was the base of results summarized in the paper. Best practices are characterized as well as expected improvements. These results show the background for description of new methodology taken into the force last summer by TSO. The process of tool implementation is still on going.
Regular development of live-line working in Poland took place since 1975, when we started taking advantage of French experience with low voltage lines, Irish experience with medium voltage lines, as well as Hungarian, German, Russian, Italian and American experience with high voltage lines 110-750kV. During the 75th anniversary of these works, Polish power engineers organized the European conference ICOLIM’2008 and in 2013 we celebrated the 80th anniversary of these works in Poland. In addition, Poland has been organizing national conferences dedicated to this topic since 1988. The Author, who is having the experience of participation in all ICOLIM Conferences (from 1992-2011), presents a review of papers, exhibitions, demonstrations and social life.
PL
Stały rozwój technologii prac pod napięciem w Polsce rozpoczął się w roku 1975, kiedy w naszym kraju zaczęto korzystać z francuskich doświadczeń dotyczących linii nN, irlandzkich z liniami SN oraz doświadczeń Węgier, Niemiec, Rosji, Włoch i Stanów Zjednoczonych z liniami WN, tj. 110-750 kV. Z okazji 75-ej rocznicy rozpoczęcia prac tą metodą, polscy energetycy zorganizowali konferencję europejską ICOLIM’2008, a w roku 2013 obchodziliśmy w Polsce 80. rocznicę stosowania tych prac. Można tu również dodać, że konferencje międzynarodowe na ten temat są w Polsce organizowane począwszy od roku 1988. Autor, na podstawie swoich doświadczeń wyniesionych z uczestniczenia we wszystkich konferencjach ICOLIM (w latach 1992-2011), przedstawia przegląd referatów, wystaw, pokazów oraz życia towarzyskiego.
W artykule omówiono wpływ na planowanie struktury systemu elektroenergetycznego wprowadzenia do systemu źródeł wykorzystujących odnawialne źródła energii. Zwrócono uwagę, że dotychczas stosowane symulatory i programy nie obejmują całości zagadnienia, a jedynie rozwiązania cząstkowe. Przedstawiono sposoby przyłączania do systemu wielkich farm wiatrowych (Korea Płd., Dania, Norwegia, Szwecja, Holandia, USA). Omówiono wprowadzone do planowania systemu kryterium (n-1) -1. Stwierdzono, że nie pojawiły się zupełnie nowe metodyki w zakresie planowania rozwoju systemu przesyłowego. Standardem stało się podejście dwufazowe w procesie planistycznym. W pierwszej fazie wykorzystywane są symulatory rynku do określenia potencjalnego zestawu generacji, przy uwzględnieniu szerokiego wachlarza uwarunkowań (technicznych, makro- i mikroekonomicznych, pogodowych, etc.). W drugiej fazie, na podstawie wyników pierwszej, wykonywane są różnego typu analizy: techniczne, techniczno-ekonomiczne, oceny ryzyka. Uzyskiwane wyniki poddawane są różnym kryteriom decyzyjnym. Wskazano także, że drugim niezwykle istotnym zagadnieniem, szczególnie w dobie recesji gospodarczej, jest optymalizacja wykorzystania istniejącego majątku sieciowego oraz metody jego odtworzenia (niekoniecznie o tych samych parametrach).
EN
Described is the influence of power generation companies utilizing renewable energy sources implementation to a power system, on the power system structure planning. Attention is called to the fact that the so far used simulators and programs do not comprise the whole of the problem but only partial solutions. Presented are methods of big wind farms (in South Korea, Denmark, Norway, Sweden, Holland and USA) connecting to the power system. Discussed is the criterion (n-1) -1 implemented to the system planning. Expressed is that there have not appeared any new methodologies in the field of transmission system development planning. A two-stage approach in the planning process became a standard. In the first stage, market simulators for the determination of a potential generation set, taking under consideration the whole range of conditionings (technical, macro- and microeconomic, weather and so on), are used. In the second stage, on the basis of results obtained from the first stage, various analyses like technical, technical and economic ones or of the risk estimation are carried out. The now obtained results are subject to various decision criteria. Indicated is also that the second very essential problem, especially in the times of economic recession, is optimization of the existing network property utilization and methods of its restoration (not necessarily of the same parameters).
Artykuł uzasadnia twierdzenie, że jednym z obowiązków ciążących na państwie jest zapewnienie ciągłości pracy najważniejszych systemów, tzw. Infrastruktur krytycznych. Jedną z najważniejszych jest struktura krytyczna elektroenergetyki dotycząca dostaw energii elektrycznej. Za bezpieczeństwo infrastruktury elektroenergetyki odpowiada w Polsce Operator Systemu Przesyłowego (OSP), który dba o niezawodność pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Artykuł szczegółowo omawia pojęcie infrastruktur krytycznych i ich ochronę - na przykładzie bezpieczeństwa systemów sterowania. W podsumowaniu wyszczególniono tematy, których powinny dotyczyć działania związane z bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej elektroenergetyki.
EN
The article proves the assertion that one of duties which have the state is to secure the continuity of work for the most important systems - named critical infrastructures. One of the most important is the critical infrastructure of electrical power engineering relating to the system of delivery of electric energy. The Transmission System Operator is in charge of the safety of critical infrastructure of electrical power engineering in Poland and it is responsible for reliability of operation of domestic electrical power engineering system. The paper discusses detailed the conception of critical infrastructures and their protection on the example of the safety of control systems. In the resume, they are specified the themes which should refer to sphere of activity relating to the safety of critical infrastructure in electrical power engineering.
W artykule omówiono sprawy formalno-prawne związane z realizacją inwestycji sieciowych. Po zakończeniu procesu opracowania planu rozwoju, planu inwestycyjnego, przygotowania i zatwierdzenia budżetu i osiągnięciu etapu udzielenia zamówienia dla wykonawcy występuje zazwyczaj konieczność podjęcia działań dodatkowych, które są omówione w artykule. Inwestor ma wówczas do pokonania bariery prawne, bariery społeczne i bariery administracyjno-urzędowe, przedstawienie których, jest treścią artykułu.
EN
In the article, some formal and legal aspects connected with carrying out the network investment are discussed. After completion of the process of preparation of development and investment plans, developing and approval of the budget and awarding the contract, usually a necessity to take up the additional actions occurs and this problem is presented in the paper. The investor has then to overcome legislative, social and administrative barriers, which presented in the article.