Safety of gas supply is considerably depended on failure occurrence. Gas network constitute large assets of gas company, therefore it is crucial for them to maintain safe and reliable functioning of gas infrastructure. The disaster caused by gas explosion may cause very large material and human losses. The presented approach can be used to describe the losses being a result of failure of gas network. It can provide information for assessment between gas supply systems in regards to the cost and losses of failure occurrence on gas pipes. The analysis was based on the operational data obtained from the operation of gas network.
PL
Bezpieczeństwo dostaw gazu jest znacznie uzależnione od wystąpienia awarii. Sieci gazowe stanowią duże aktywa zakładów gazowych, dlatego kluczowe znaczenie ma dla nich utrzymanie bezpiecznego i niezawodnego funkcjonowania infrastruktury gazowej. Katastrofa spowodowana wybuchem gazu może nieść za sobą bardzo duże straty materialne i ludzkie. Przedstawione podejście można wykorzystać do opisania strat wynikających z awarii sieci gazowej. Może również dostarczyć informacji na temat oceny systemów dostaw gazu w odniesieniu do kosztów i strat związanych z awarią sieci gazowych. Analiza oparta była na rzeczywistych danych uzyskanych na podstawie eksploatacji sieci gazowej.
The paper presents issues related to the failure risk analysis in the natural gas distribution subsystem (NGDS). In the operation analysis of the gas supply system, very crucial is safety assessment of its functioning, that is why the approach to determining risk in the NGDS by means of the risk level index of gas network failure has been proposed. The presented method can constitute the basis for a comprehensive failure risk management program and the process of making operational decisions.
PL
W pracy przedstawiono zagadnienia związane z analizą ryzyka awarii w podsystemie dystrybucji gazu ziemnego (PDGZ). W analizie eksploatacji systemu zaopatrzenia w gaz ważna jest ocena bezpieczeństwa jego funkcjonowania, dlatego też zaproponowano podejście do określania ryzyka w PDGZ za pomocą indeksu poziomu ryzyka awarii uszkodzenia sieci gazowej. Przedstawiona metoda może stanowić podstawę kompleksowego programu zarządzania ryzykiem awarii oraz procesu podejmowania decyzji eksploatacyjnych.
The availability of the gas supply system safety concerns the crucial issue in gas infrastructure operation and management. In recent years, the observed development of gas supply system does not protect against the failure occurrence of the gas network. Gas network requires proper analysis of its functioning, as it forms a complex system. Gas companies are responsible for supplying gas to consumers in reliable and safe way. In the paper the approach to failure cost and losses assessment with implementation of clustering analysis was presented. Such comparison can be helpful in costs assessment in different distribution gas systems. The analysis, was based on the operational data obtained from the gas companies.
PL
Bezpieczeństwo dostaw gazu ma decydujące znaczenie w zarządzaniu i eksploatacji infrastruktury gazowej. W ostatnich latach obserwowany rozwój systemu zaopatrzenia w gaz nie chroni przed wystąpieniem awarii na sieci gazowej. Sieć gazowa wymaga prawidłowej analizy jej funkcjonowania, ponieważ stanowi złożony system. Zakłady gazownicze są odpowiedzialne za dostarczanie konsumentom gazu w sposób niezawodny i bezpieczny. W artykule przedstawiono podejście do oceny kosztów i strat przy zastosowaniu analizy skupień. Takie porównanie może być pomocne w ocenie kosztów w różnych systemach dystrybucji gazu. Analiza została oparta na danych eksploatacyjnych uzyskanych od zakładów gazowniczych.
The scope of the article includes the analysis of the gas network failure based on a material obtained from field tests covering the years 2004-2014, conducted on the gas network of 120 thousand city, allowing to specify the failure rate of the gas network with division into material, pressure and pipelines diameter and indicate the main causes of failure on gas networks. On the base of the results of this analysis the Monte Carlo method to predict failures in gas pipe network has been presented.
PL
Artykuł swoim zakresem obejmuje analizę awaryjności sieci gazowej na podstawie uzyskanego materiału z badań eksploatacyjnych obejmujących lata 2004-2014 prowadzonych na terenie Zakładu Gazowniczego w 120 tys. mieście, co pozwoliło na podanie intensywności uszkodzeń sieci gazowych z podziałem na materiał, ciśnienie i średnice rurociągów oraz podanie głównych przyczyn powstawania awarii na sieciach gazowych. Na podstawie wyników analizy zaprezentowano zastosowanie metody Monte Carlo do prognozowania awarii sieci gazowych.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The characteristics of equipping the Subcarpathian province cities with water supply infrastructure was made on the basis of data collected from the Provincial Office, Statistical Office, reports submitted by water companies regarding the functioning of water supply infrastructure and literature data. The indicators characterizing water supply infrastructure were determined for the years 1995-2014. In the paper the indicators of equipping cities with water supply systems were presented. Also water consumption and changes in the length of the water supply network in the cities of the Subcarpathian Province were examined. The analysis shows that the water consumption for the years 1995-2014 decreased by almost 6 m3∙year-1 per capita. The reason for such situation was the increasing price of water and the ecological awareness of the inhabitants of the Subcarpathian region. In the last year of the analysis the water supply system in urban areas of the Subcarpathian province was used by 95% of the population and, for comparison, in rural areas by 77% of the population. In the paper also changes in prices for water in the Subcarpathian region were shown, on the basis of data from the water tariffs in individual water companies. The important element of urban development is the technical infrastructure which reduces the investment costs. The determined indicators of equipping cities with water supply systems show an upward trend in the development of technical infrastructure. Based on the operational data from the water companies the failure rates in selected water supply networks were determined.
PL
W pracy przedstawiono charakterystykę wyposażenia miast województwa podkarpackiego w infrastrukturę wodociągową, sporządzoną na podstawie analizy danych zebranych z Urzędu Wojewódzkiego, Banku Danych Lokalnych Urzędu Statystycznego, sprawozdań składanych przez przedsiębiorstwa wodociągowe dotyczących funkcjonowania infrastruktury wodociągowej oraz danych literaturowych. Wyznaczono wskaźniki charakteryzujące infrastrukturę wodociągową dla lat 1995-2014. W pracy omówiono wskaźniki zwodociągowania województwa podkarpackiego. Dokonano również analizy zużycia wody oraz zmian długości sieci wodociągowej w miastach województwa podkarpackiego. Z przeprowadzonej analizy wynika, że zużycie wody na przestrzeni lat 1995-2014 spadło o niemal 6 m3∙rok-1 na jednego mieszkańca. Na przyczynę takiej sytuacji miała rosnąca cena za wodę oraz świadomość ekologiczna mieszkańców województwa podkarpackiego. W ostatnim roku analizy z sieci wodociągowej na terenie miast województwa podkarpackiego korzystało ponad 95% mieszkańców w miastach, a dla porównania 77% procent na obszarach wiejskich. W pracy przedstawiono również analizę zmian cen za wodę na terenie województwa podkarpackiego na podstawie danych pochodzących z taryf opłat za wodę w poszczególnych przedsiębiorstwach wodociągowych. Ważnym elementem rozwoju miast jest uzbrojenie w infrastrukturę techniczną, co wpływa na obniżenie kosztów realizacji inwestycji. Wyznaczone wskaźniki zwodociągowania miast województwa podkarpackiego wykazują tendencję wzrostową w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Ecology today is becoming increasingly important. Increasing air pollution and greenhouse gas emissions make the search for such fuels which will not have such a negative effect on the environment as the fuel use currently - mainly coal. At present it seems that the substitute fuel can be gaseous fuels (propane-butane, methane). Their combustion is less harmful to the environment and their transport is relatively not very complicated. As it turns out, the use of gas is increasing in industry, automotive, heating systems (power plants that operate in the so-called cogeneration). The increase in demand carries continuous development of gas infrastructure, which in turn may increase probability of failure. As a conclusion of this article, taking into account all the construction disasters induced by the gas, the number of such failures is relatively small. It should be remembered, that the disaster caused by gas explosion may cause very large material and human losses. Not without significance is the impact of gas leakage, eg. of the pipeline on the environment. An example is the methane which is a greenhouse gas, less persistent in the air, but much more active than CO2. The article presents selected disasters associated with natural gas or propane-butane and the impact of these gases on the environment because these fuels are most commonly used in most sectors of the economy.
PL
Ekologia w dzisiejszych czasach nabiera coraz większego znaczenia. Rosnące zanieczyszczenie powietrza i emisja gazów cieplarnianych zmusza do poszukiwań takich paliw , które nie będą miały tak negatywnego skutku na środowisko jak paliwa obecnie stosowane – głównie węgiel i paliwa ropopochodne. Obecny trend pokazuje, że paliwem zastępczym mogą być paliwa gazowe (propan-butan, metan). W wyniku spalania emitują mniej szkodliwych związków do środowiska a ich transport nie jest stosunkowo zbyt skomplikowany. Jak się okazuje, paliwa gazowe zajmują coraz większe zastosowanie w przemyśle, motoryzacji, ogrzewnictwie (elektrociepłownie, które pracują w tzw. kogeneracji). Wzrost zapotrzebowania niesie za sobą ciągły rozwój infrastruktury gazowej, co z kolei może zwiększyć prawdopodobieństwo awarii. Jak wynika z niniejszego artykułu, biorąc pod uwagę wszystkie katastrofy budowlane udział tych wywołanych gazem jest stosunkowo mały. Należy jednak pamiętać, że katastrofa spowodowana wybuchem gazu może nieść za sobą bardzo duże straty materialne i ludzkie. Nie bez znaczenia jest wpływ wyciekającego gazu np. z gazociągu na środowisko. Przykładem jest metan, który jest gazem cieplarnianym, co prawda krócej utrzymującym się w powietrzu ale dużo bardziej aktywnym niż CO2. W artykule przedstawiono wybrane katastrofy związane z gazem ziemnym lub propanem-butanem oraz wpływ tych gazów na środowisko, ponieważ paliwa te są najczęściej stosowane w większości dziedzin gospodarki.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the paper differentiation of gas pipeline infrastructure development in the Polish voivodships was presented. To illustrate this diversity the method of cluster analysis is used, obtained on the basis of statistical data collected by the Central Statistical Office (CSO). In order to conduct a preliminary review procedure for classification of individual provinces in relation to the assessment of the development of gas pipeline infrastructure linear classification was used, involved determining synthetic measure, which is the average of the variable components, through which voivodships were ordered. In order to estimate the distance between the clusters the variance analysis was used with the implementation of the Ward method. The analysis was performed on the basis of the following indicators: average increase in length of the gas network (an average for the total voivodship 164.2 km), growth of the gas network in comparison to the first year of observation (123%), number of gas connections per 1 km of gas pipe (18.87 no∙km-1), the length of the network per unit area (5.37 m∙ha-1), intensity of network loading (84.15 m3∙d-1∙km-1), inhabitants having access to the gas system in % of total population (51.33%). In the analysis five clusters were grouped. Critical value was determined and segregation of individual clusters was made, taking into account the dominant parameters.
PL
W pracy przedstawiono zróżnicowanie poziomu infrastruktury gazociągowej w województwach polski. Dla zobrazowania tego zróżnicowania zastosowano metodę Analizy Skupień, sporządzoną na podstawie analizy danych statystycznych zebranych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). W celu przeprowadzenia wstępnej procedury klasyfikacji poszczególnych województw względem oceny rozwoju infrastruktury gazociągowej zastosowano klasyfikację liniową polegającą na wyznaczeniu miernika syntetycznego, będącego średnią wartości zmiennych składowych, według którego uporządkowano województwa. W celu oszacowania odległości między skupieniami wykorzystano analizę wariancji, z zastosowaniem metody Warda. Analizę przeprowadzono na podstawie następujących wskaźników: średni wzrost długości sieci gazociągowej (średnio dla wszystkich województw 164.2 km), wzrost sieci gazociągowej w porównaniu do pierwszego roku obserwacji (123%), liczba przyłączy na 1 km gazociągu (18.87 no∙km-1), długość sieci przypadająca na jednostkę powierzchni (5.37 m∙ha-1), intensywność obciążenia sieci gazociągowej (84.15 m3∙d-1∙km-1), mieszkańcy mający dostęp do systemu gazociągowego w % ludności ogółem (51.33%). W wyniku analizy wyodrębniono pięć skupień. Wyznaczono wartość krytyczną i dokonano segregacji poszczególnych skupień z uwzględnieniem dominujących parametrów.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono podstawowe i najczęściej stosowane metody pozyskiwania gazu ziemnego w Polsce. Gaz ziemny wydobywany z różnych złóż odznacza się niejednolitymi właściwościami. W związku z tym przytoczone w pracy parametry gazu ziemnego są kluczowe z punktu widzenia porównania parametrów tego paliwa wydobywanego z różnych miejsc. Publikacja zawiera również charakterystykę gazociągów na terenie Polski oraz opis niezawodności gazociągu zależnie od jego struktury. W polskim przemyśle nadal głównym źródłem energii jest węgiel, jednakże rosnące zanieczyszczenie środowiska wymusza stopniowe przejście na paliwa emitujące mniej zanieczyszczeń. Paliwem, które w największym stopniu może zastąpić węgiel, jest właśnie gaz ziemny. Należy jednak pamiętać, że odbiorcy (szczególnie przemysł) korzystający z węgla mogą w łatwy sposób magazynować ten rodzaj paliwa na wypadek przerw w jego dostawie. Inaczej jest z gazem ziemnym, którego magazynowanie jest technologicznie skomplikowane, a więc dość kosztowne, dlatego też odbiorcy gazu wykorzystują go bezpośrednio z rurociągów przesyłowych. W zawiązku z tym niezawodność systemu dostaw gazu ziemnego będzie miała coraz większe znaczenie, ponieważ przerwa w dostawie gazu np. do przedsiębiorstwa produkcyjnego może praktycznie zatrzymać całą produkcję.
EN
The article presents the basic and most frequently used method of acquiring natural gas, its characteristics and the use of this fuel in Poland. Natural gas extracted from various deposits is characterized by not uniform properties, thus quoted in work gas parameters are crucial for the comparison of the fuel parameters produced from different places. The article contains the characteristics of the gas pipelines on Polish territory and a description of the reliability of the gas pipeline depending on its structure. In Poland, still the main source of energy in industry is coal, however, the growing environmental pollution forces the gradual transition to fuels that emit less pollution. The fuel, which is the most likely to replace coal isnatural gas. It should be remembered that the recipient (especially industry), using coal can easily store this type of fuel in case of interruptions in delivery. In contrast storage of natural gasis technologically complex and thus expensive.Therefore, the gas customers use it directly from transmission pipelines. Therefore, reliability of the system of natural gas supplies will be increasingly important as a break in the supply of gas for example. The production company could practically stop the entire production.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Good alternative for diesel fuel and petrol is gas. It is about half the price of diesel and fuel-powered vehicles and emit significantly less harmful compounds in exhaust gases, eg. CO2 emissions are reduced by approx. 10-15%. For the introduction of natural gas as fuels used to power vehicles and installations supports also one argument, in the twentieth century, energy consumption has increased more than fifteen times, while fossil fuels like coal, oil, natural gas is the main source of energy. According to the International Energy Agency, transportation as one of the fast growing sectors of the economy consumes approx. 26% of the main sources of energy, especially oil, which deposits are of successively depletion. If oil consumption will grow at the same rate as before, then how provide forecasts to meet the needs of the world of vehicles fleet for the use of only petroleum fuelsit will be impossible for approx. twenty years and the other power technologies (eg. hydrogen fuel) are not yet refined. Natural gas may therefore be called as transition fuel between oil fuels and other technologies to power vehicles or installations.
PL
Alternatywą dla oleju napędowego i benzyny jest gaz ziemny będący o połowę tańszy od oleju napędowego. Instalacje oraz pojazdy zasilane tym paliwem emitują znacznie mniej szkodliwych związków w spalinach, np. emisja CO2 jest mniejsza o około 10-15%. Za wprowadzeniem gazu ziemnego do grupy paliw stosowanych przemawia jeszcze jeden argument. W XX wieku zużycie energii wzrosło ponadpiętnastokrotnie. Paliwa kopalne, takie jak: węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, stanowią główne źródła energii. Jak podaje Międzynarodowa Agencja Energii, transport jako jedna z szybko rozwijających się gałęzi gospodarki zużywa ok. 26% głównych źródeł energii, przede wszystkim ropy naftowej, której złoża ulegają sukcesywnemu wyczerpywaniu. Jeżeli zużycie ropy naftowej będzie tak intensywnie wzrastało, to – jak przewidują prognozy – zaspokojenie potrzeb światowej floty pojazdów przy korzystaniu tylko z paliw ropopochodnych za około 20 lat będzie niemożliwe. Inne technologie zasilania (np. paliwem wodorowym) nie są też do końca dopracowane. Gaz ziemny może być zatem tzw. paliwem przejściowym pomiędzy paliwami ropopochodnymi a innymi technologiami zasilania pojazdów bądź instalacji.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule prezentowano analizę rozwoju energetycznego na Podkarpaciu. Pokazano związek między rozwojem gospodarczym a ochroną środowiska. W prace prowadzone badania rozwoju energetycznego, ankietowanie respondentów różnego wieku i wykształcenia. Celem badania było ukazanie, czy człowiek wie, jak przedstawia się sytuacja wykorzystywania energii i wpływ jej zużycia na środowisko naturalne. Pytania miały na celu sprawdzenie wiedzy ankietowanych na temat odnawialnych źródeł energii oraz stosunek społeczeństwa do energii jądrowej. W artykule zestawiono pytania główne i szczegółowe. Według ankietowania ludzie wiedzą, że korzystanie z pierwotnych źródeł energii przyczynia się do degradacji środowiska. Istotne znaczenie ma zamiana tych źródeł na odnawialne źródła energii. Po przeprowadzeniu badania wysunięte zostały takie wnioski, jak te, że społeczeństwo zdaje sobie sprawę, że rozwój gospodarczy przyczynia się do zanieczyszczenia środowiska przez to, że produkując energię emitowane do atmosfery są szkodliwe pyły i gazy. Wzrasta zainteresowanie wprowadzaniem i rozwojem sektora odnawialnych źródeł energii. Większość respondentów jest za wprowadzeniem zmiany pierwotnych źródeł energii odnawialnymi. Znany jest społeczeństwu problem globalnego ocieplenia wynikający głównie z emisji CO2 do atmosfery. Respondenci korzystają z OZE do ogrzewania ciepłej wody użytkowej. Rynek energetyki słonecznej wg ankietowanych ma największe szanse rozwoju w Polsce. Większa edukacja nie tylko w szkołach przekonałyby społeczeństwo do korzystania z odnawialnych źródeł energii.
EN
The article presents an analysis of energy development has region of Podkarpacie. Showing the relationship between economic development and environmental protection. The research work carried out energy development, surveys respondents of different ages and education. The aim of the study was to show that the man knows how is the situation of energy use and the impact of consumption on the environment. Questions were aimed at checking the knowledge of respondents about renewable energy sources and the relationship societies to the nuclear energy. In the article main and detailed questions were compared. According to conducting a survey people know that using primitive energy sources is contributing to the environmental decay. A change of these sources has material meaning to renewable energy sources. After conducting research such requests were protruding, that the society realized that the economic development is contributing to the environmental pollution, because of that producing the energy to the atmosphere harmful dusts and gasses are being emitted. An interest in leading and the development of the sector of renewable energy sources is growing. The majority of respondents are in favor of introducing changes to the original sources of renewable energy. The issue of global warming, that results from CO2 emission is known to the public. Respondents use of renewable energy sources for heating hot water. Solar energy market by respondents is most likely development in Poland. Higher education not only in schools would have persuaded the public to the use of renewable energy sources.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Coraz większe zapotrzebowanie na energię powoduje także rosnącą emisję zanieczyszczeń do atmosfery. Dlatego też należy szukać takich źródeł energii, które będą powodować mniejsze zanieczyszczenie środowiska. Takim źródłem energii jest gaz ziemny, który podczas spalania emituje mniej szkodliwych związków w porównaniu z ropą naftową czy węglem. Z tego też względu paliwo to, znajduje coraz większe zastosowanie zarówno w przemyśle, motoryzacji czy w gospodarstwach domowych. Ze względu na coraz szersze zastosowanie zasadnym wydaje się zmniejszyć ryzyko wystąpienia awarii gazociągu, ponieważ każda awaria zakłóca dostawy tego paliwa, a to również może zakłócać pracę odbiorców. Awaria gazociągu może nieść ze sobą poważne konsekwencje w postaci strat materialnych czy zabitych osób. Przykładem jest awaria w Janowie Przygodzkim, o której wspomniano w artykule. W pracy przedstawiono analizę stanu infrastruktury gazociągowej w Polsce. W artykule wyróżniono czynniki będące przyczynami zdarzeń awaryjnych oraz ich analizę. Przyczynami zdarzeń awaryjnych w podsystemie dystrybucji gazu ziemnego są, min.: zły stan techniczny gazociągów oraz błędy związane z zarządzaniem i pracą operatora.
EN
The increasing demand for energy also causes increasing emissions of pollutants into the atmosphere. Therefore, one should look for such sources of energy that will cause less pollution. Such energy source is natural gas, which during combustion produces less harmful substances in comparison to oil or coal. For this reason this fuel is finding increasing use in industry, automotive industry or in private households. Due to the increasing use it appears advisable to reduce the risk of pipeline failure, because any failure interferes with the supply of the fuel, and it also can interfere with customers. The failure of the pipeline is likely to have serious consequences in the form of material damage or killed people. An example is the failure in Janow Przygodzki, as mentioned in the article. The paper presents an analysis of the gas infrastructure state, which occurred in Poland. The study highlights the factors which causes emergency events and its analysis. The causes of failure events in the natural gas distribution subsystem are for example: poor technical condition of pipelines and errors associated with the operator management.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The work concerns the influence of microstructure on fracture toughness of hot-pressed silicon nitride-graphene composites. The phase analysis was carried out to identify constituent phases of the matrix. The presence of graphene was controlled by analysis of Raman spectra, and a graphene phase distribution in the composite microstructure was studied by SEM observations with EDS analysis. The microstructural observations of fractures and polished surfaces of the composites were made to determine the arrangement of the graphene phase. The fracture toughness was measured with the use of the three-point bending test on notched beams. The results of KIC measurements were supported in interpretation by the SEM observations of the crack propagation.
PL
Praca dotyczy badań nad wpływem mikrostruktury na odporność na pękanie kompozytów grafen - azotek krzemu prasowanych na gorąco. Analizę fazową przeprowadzono w celu zidentyfikowania faz składowych osnowy. Obecność grafenu kontrolowano za pomocą spektroskopii Ramana, zaś dystrybucję grafenu w mikrostrukturze kompozytu badano metodą skaningowej mikroskopii elektronowej z analizą EDS. Obserwacje mikroskopowe przełomów i powierzchni polerowanych próbek kompozytowych wykonano w celu określenia sposobu ułożenia fazy grafenowej. Odporność na pękanie zmierzono za pomocą trójpunktowego testu zginania belek z karbem. Interpretację wyników pomiaru KIc podparto obserwacjami mikroskopowymi (SEM) propagacji pęknięć.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Coraz większe zanieczyszczenie powietrza i ciągły wzrost cen paliw sprawiają, że ekologia oraz ekonomia stanowią kluczowe kwestie przy wytwarzaniu energii. Poszukiwane są takie technologie, które pozwolą zmniejszyć emisję spalin przy zmniejszeniu zużycia paliwa. Rozwój gospodarczy w Polsce sprawił, że w najbliższych latach będzie się odnotowywało ciągły wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną i cieplną. Dlatego też już teraz do wytwarzania energii należy wprowadzać takie technologie, które pozwolą na obniżenie zużycia paliwa oraz redukcję emisji spalin do atmosfery. Znane technologie odnawialnych źródeł energii nie są w stanie pokryć pełnego zapotrzebowania na energię oraz są stosunkowo drogie. Trzeba więc znaleźć taką technologię, która będzie pomostem pomiędzy technologią obecnie stosowaną a odnawialnymi źródłami energii. Okazuje się, że takie wymagania spełnia produkcja energii elektrycznej i cieplnej w kogeneracji. Układy te odznaczają się wysoką sprawnością, co pozytywnie wpływa na aspekt ekonomiczny i ekologiczny. Mogą być one stosowane do produkcji ciepła, które jest przesyłane do sieci ciepłowniczej. W pracy dokonano ogólnej charakterystyki polskiego rynku produkcji ciepła. Omówiono również główne elementy układu wytwarzania energii w kogeneracji oraz zasady jego działania.
EN
Growing air pollution and fuel prices make the ecology and economy are key issues in energy production. Are searched such technologies that will reduce emissions by reducing fuel consumption. Economic development in Poland made in the coming years, the demand for electricity and heat will increase, therefore, now to produce energy should be introduced such technologies, which allow for lower fuel consumption and reduced emissions to the atmosphere. Known today, renewable energy technologies are not able to cover the full demand for energy and are relatively expensive. We must therefore find the technology that will be a bridge between the technology used today and renewable energy sources. It turns out that this requirement meets the production of electricity and heat in cogeneration. These systems are characterized by high efficiency, which positively affects the economic and ecological aspects. They can be used in the production of heat that is transferred to the district heating network. This article presents the general characteristics of the Polish market of heat production. It also discusses the main elements of the energy production in cogeneration and the principle of its operation.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the article the analysis of gas infrastructure development has been presented made on the basis of data obtained from the Municipal Statistical Office during the network operation of gas system in the period 2006-2012. Also the results regarded gas infrastructure in provinces. An analysis of the gas lengths (up to 12306211 km) and number of gas connections (an increase of 662815) indicates that the gas network is constantly expanded. The calculation of a gas network lenght falling to the unit of the surface area allowed to obtain a detailed picture of the operational situation of the operational gas network. The indicator of the equipping degree with gas networks show a growing trend in the considered period. The length of the gas network falling per unit – provided for the past 7 years ranges from 19.90 to 22.00 km/100 km2 in villages and 34.10 to 37.60 km/100 km2 in the cities. Also the situation with indicator describing number of gas connections falling per 1 km of gas network is similar, in villages ranges from 12.4 to 12.8 no/km and in cities 25.7 to 26.8 no/km.
PL
W pracy przedstawiono analizę rozwoju infrastruktury gazowej przeprowadzoną na podstawie danych uzyskanych z Głównego Urzędu Statystycznego podczas eksploatacji sieci gazowej w latach 2006-2012. Uzyskane wyniki odniesiono do systemów zaopatrzenia w gaz znajdujących się w poszczególnych województwach. Analiza długości gazu (wzrost do 12306211 km) i liczby połączeń gazowych (wzrost o 662.815) wskazuje, że sieć gazowa jest ciągle rozbudowywana. Wyznaczenie wskaźnika opisującego długość sieci gazowej przypadającej na jednostkę powierzchni pozwoliło na uzyskanie szczegółowego obrazu sytuacji eksploatacyjnej gazociągu. W badanym okresie wskaźniki stopnia wyposażenia w sieci gazowe wykazały tendencję wzrostową. Długość sieci gazowej przypadającej na jednostkę powierzchni w ciągu ostatnich 7 lat wynosiła od 19,90 do 22,00 km/100 km2 na wsi oraz od 34,10 do 37,60 km/100 km2 w miastach. Podobna sytuacja występuje w przypadku wskaźnika opisującego liczbę przyłączy gazowych przypadających na 1 km sieci gazowej – od 12,4 do 12,8 szt./km (wieś) oraz w miastach od 25,7 do 26,8 szt./km.
W artykule opisano ekonomiczne aspekty wprowadzenia gazu ziemnego jako paliwa do zasilania pojazdów samochodowych. Porównano zużycie gazu ziemnego przez autobus Jelcz A125/4/CNG z silnikiem MAN oraz zużycie oleju napędowego przez autobus Solaris z silnikiem MAN. Omówiono koszty eksploatacji pojazdów zasilanych sprzężonym gazem ziemnym, oraz najczęściej występujące uszkodzenia w tych pojazdach.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.