It has been estimated that without real efforts to reduce greenhouse gas emission the global temperatures will rise by several degrees altering the world's climate. The coal contributes 95% to electricity generation in Poland. Therefore, low carbon emitting technology with the capture and underground storage of CO2 is required in our country. Deep saline aquifers have the largest long-term storage potential of CO2, but there are many problems with their exploration and qualification due to the lack of tightness confirmation. It is very important to reduce the cost of their exploration performed mainly by expensive drilling. In existing mega aquifers saturated by natural gases their tightness is confirmed by the presence of many local gas accumulations in top structures. In this paper we present Poznań Trough megaaquifer naturally saturated by native natural gases. This megastructure represents a great potential for long-term underground CO2 storage on 5000 km2 area. Oil & Gas Institute and Polish Oil & Gas Company has gained a lot of experience in acid gas capture and storage. The acid gas containing 60% of CO2 and 15% of H2S reinjected into an aquifer directly underlying the Borzęcin gas reservoir has been in operation since 1996. Apart from technological parameters we also analyzed the process of displacement of native natural gas which originally saturates the underlying water by acid gases injected into reservoir. Such a displacement process allows to replenish the gas cap by volume equivalent to methane gas dissolved in underlying water. The PVT study results indicate that volume of methane gas displaced from reservoir waters is in direct proportion to volume of CO2 injected into reservoir and that acid gas concentration in hydrocarbon gases being displaced from reservoir is gradually increasing.
PL
Stwierdzono, że bez rzeczywistych wysiłków mających na celu zmniejszenie emisji gazu cieplarnianego temperatura globalna wzrośnie o kilka stopni, zmieniając klimat świata. Węgiel jest źródłem 95% produkcji elektryczności w Polsce. Z tego względu w naszym kraju wymagana jest technologia niskiej emisji węgla z wychwytywaniem i podziemnym składowaniem CO2. Głębokie słone formacje wodonośne mają największy długofalowy potencjał składowania CO2, ale istnieje wiele problemów z ich eksploracją i kwalifikacją wskutek braku potwierdzenia szczelności. Bardzo ważne jest zmniejszenie kosztu ich eksploracji prowadzonej głównie przez kosztowne wiercenia. W istniejących megaformacjach wodonośnych nasyconych naturalnym gazem szczelność jest potwierdzana obecnością wielu lokalnych nagromadzeń gazu w górnych strukturach. W niniejszym opracowaniu przedstawiamy megaformacje wodonośne Niecki Poznańskiej nasycone przez rodzime gazy naturalne. Ta megastruktura stanowi wielki potencjał dla długofalowego podziemnego składowania CO2 na powierzchni 5000 km2. Instytut Ropy Naftowej i Gazu oraz PGNiG zdobyły znaczne doświadczenie w dziedzinie wychwytywania i składowania gazu kwaśnego. Gaz kwaśny zawierający 60% CO2 i 15% H2S wprowadzany ponownie do formacji wodonośnych bezpośrednio pod borzęcińskim zbiornikiem gazu jest użytkowany od 1996 r. Oprócz parametrów technologicznych, dokonaliśmy również analizy procesu przemieszczenia rodzimego gazu ziemnego, który pierwotnie nasyca wodę gazami kwasowymi wtryskiwanymi do zbiornika. Taki proces przemieszczenia pozwala na uzupełnienie ilości gazu objętością równoważną metanowi rozpuszczonemu w wodzie. Wyniki badania PVT wskazują, że objętość metanu przemieszczonego z wód zbiornika jest wprost proporcjonalna do objętości CO2 wtryskiwanego do zbiornika i że stężenie gazu kwaśnego w gazach węglowodorowych przemieszczanych ze zbiornika stopniowo zwiększa się.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Historia polskiego przemysłu naftowego rozpoczęła się na południu Polski. Kiedy powstawały tam pierwsze kopalnie ropy naftowej, a mapa Karpat i przedgórza Karpat w wyniku sukcesów poszukiwawczych zapełniała się kolejnymi złożami, na zachodzie wciąż była "biała plama". Dopiero w latach 50. XX wieku geolodzy, wiertnicy pojawili się na terenie Niżu Polskiego, rozpoczęły się badania, poszukiwania i odkrycia pierwszych złóż - najpierw ropy naftowej, później gazu ziemnego. Po 45 latach od pierwszego odkrycia, 90% pozyskiwanej z krajowych złóż lądowych ropy naftowej oraz 60% gazu ziemnego wydobywane jest w zachodniej i północno-zachodniej Polsce, a działalność poszukiwawczo-wydobywczą i serwisową prowadzi tu stale pięć przedsiębiorstw należących do Grupy Kapitałowej Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo: PGNiG S.A. Oddział w Zielonej Górze, Poszukiwania Nafty i Gazu NAFTA Sp. z o.o. z Piły, PGNiG S.A. Oddział w Odolanowie, Geofizyka Toruń Sp. z o.o. i Poszukiwania Naftowe "Diament" Sp. z o.o. z Zielonej Góry. Rezultatem minionych 50 lat pracy rzeszy pracowników wymienionych przedsiębiorstw oraz innych firm branżowych i instytutów, które prowadziły tu prace badawcze, są sukcesy w odkryciach złóż węglowodorów i innych kopalin oraz w ich zagospodarowaniu. Jest to też ogromne doświadczenie w poznawaniu zasobów Ziemi, jej struktury i umiejętnym wykorzystaniu odkrytych złóż. Obecnie obszar zachodniej Polski to rejon, w którym eksploatacja złóż ropy naftowej i gazu ziemnego rozwija się najbardziej intensywnie. Roczne wydobycie gazu ziemnego wynosi około 3,4 mld m3, a ropy naftowej - około 500 tys. ton. Pierwotne zasoby wydobywalne eksploatowanych złóż to około 150 mld m3 gazu ziemnego i 25 mln ton ropy naftowej.
EN
The history of Polish petroleum mining commenced in Southern Poland. While first oil production plants appeared there and next fields covered the map of Carpathian Mountains and Carpathian Foredeep as a result of exploratory successes, the Western Poland was still a "blank area". Only in the late 50s of the 20th century the geologists and drilling companies appeared on the Polish Lowland, the research, exploration begun and first reservoirs were discovered - initially crude oil and then natural gas. After 45 years from first discovery, 90% of domestic crude oil produced on-shore and 60% of natural gas are produced in Western and North-Western Poland. Five companies of Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo Capital Group continuously conduct their exploration and production activities and provide services. Fifty years of work of those companies' employees and other companies and institutes who performed here research works resulted in successes in discoveries of hydrocarbon reservoirs and development thereof. Additionally, substantial experience in research of the Earth's resources, its structure and use of discovered reservoirs has been gained. Currently, Western Poland is the region of most intensive domestic development of crude oil and natural gas production. Annual production amounts to about 3.4 billion m3 of gas and about 500 thousand tons of oil. Initial recoverable reserves of produced reservoirs of natural gas and crude oil are about 150 billion m3 of gas and about 25 million tons, respectively.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Złoża ropy naftowej Lubiatów, Sowia Góra i Grotów oraz złoże gazowo-kondensatowe Międzychód zlokalizowane są w obszarze działalności eksploatacyjnej PGNiG S.A. Oddział Zielonogórski Zakład Górnictwa Nafty i Gazu, który opracował koncepcję ich zagospodarowania. Dotychczas w rejonie Międzychód — Drezdenko odwiercono siedem otworów produkcyjnych. Planowane jest wykonanie dalszych dziewięciu otworów, w tym po dwa horyzontalne na złożach Lubiatów i Międzychód. Instalacja technologiczna będzie umożliwiać produkcję uzdatnionej ropy naftowej i kondensatu, gazu handlowego, gazu płynnego oraz płynnej siarki. Harmonogram realizacji inwestycji zakłada uruchomienie produkcji w drugiej połowie 2006 roku.
EN
The oil fields Lubiatów, Sowia Góra, Grotów and gas — condensate field Międzychód are located within operations area of Polish Oil and Gas Company Zielona Góra Division,which developed the conception of fields' development. To date, seven productive wells have been drilled in the Międzychód — Drezdenko region. Drilling of further nine wells, including two horizontal drillings at both Lubiatów and Międzychód fields is planned. The processing plant will enable production of stabilized oil and condensate, sales gas, LPG and liquid sulphur. The production is planned to commence in the second half of 2006.
Mija siedem lat od uruchomienia na kopalni Borzęcin technologii odsiarczania gazu, w której wykorzystano po raz pierwszy proces powrotnego zatłaczania gazów kwaśnych do stref złożowych. Technologia pozwala w efekcie na selektywne wydobycie ze złoża węglowodorów kierując do niego powrotnie składniki w postaci H-,S i CO,, szkodliwe dla biosfery. W referacie przedstawiono wyniki badań dotyczące podstaw teoretycznych procesu, a więc: rozpuszczalności gazów kwaśnych w wodach złożowych, desorpcji gazu rodzimego oraz zmian fazowych w trakcie procesu zatłaczania. Wystarczająco długi okres eksploatacji pozwala na przestawienie wyników ilustrujących zmiany głównych parametrów procesu dotyczących zarówno zjawisk wgłębnych jak i powierzchniowych, do których należą: zmiany ciśnienia, składu che¬micznego wydobywanego gazu, bilans ilościowy zatłoczonych mediów, przebieg zjawisk korozji, zarówno w odwiertach zatłaczających jak i urządzeniach napowierzchniowych, doświadczenia ruchowe instalacji procesowych i wskaźniki ekonomiczne.
EN
This paper presents the theory and practical experience at environment-friendly amine desulphurization technology based on disposal of waste acid-gases coming from the plants by re-injection. This process is unique in natural gas production industry because acid gases are re-injected directly to the water bearing zones of reservoir. Laboratory investigations and seven years of industrial experience show lack of penetration of injected acid-gases to the natural gas production zone. The ecological, economic and safety aspects of process were studied and some devices and rules were proposed.
Referat w sposób zwięzły przedstawia zagadnienia związane z doborem optymalnej technologii odsiarczania w funkcji zróżnicowanych parametrów gazu. Omówiono: charakterystykę zróżnicowanych parametrów zasiarczonych złóż gazu ziemnego z obszaru Niżu Polskiego i Przedgórza Karpat; rodzaje stosowanych technologii odsiarczania; kryteria doboru technologii dla danych warunków złożowych i składu chemicznego gazu; porównanie efektywności stosowanych metod zestawiając koszty jednostkowe odsiarczania gazu jak również ich strukturę. W podsumowaniu artykuł zakończono schematem decyzyjnym umożliwiającym dobór poszczególnych metod odsiarczania gazu dla określonych strumieni siarkowodoru.
EN
In the paper there arc presented: characteristics of various parameters of sour natural gas fields in Poland; drawbacks and advantages of gas sweetning proceses; selection criteria of sweetning processes as a function of fields conditions and chemical composition of the sour gas; comparison of the applied processes effectiveness.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł w sposób zwięzły przedstawia zagadnienia związane z doborem optymalnej technologii odsiarczania w funkcji zróżnicowanych parametrów gazu. Omówiono w nim charakterystykę zróżnicowanych parametrów zasiarczonych złóż gazu ziemnego z obszaru Niżu Polskiego i przedgórza Karpat, rodzaje stosowanych technologii odsiarczania, kryteria doboru technologii dla danych warunków złożowych i składu chemicznego gazu, a także przeprowadzono porównanie efektywności stosowanych metod, zestawiając koszty jednostkowe odsiarczania gazu oraz ich strukturę. W podsumowaniu artykuł zakończono schematem decyzyjnym, umożliwiającym dobór poszczególnych metod odsiarczania gazu dla określonych strumieni siarkowodoru.
EN
In the paper there are presented: - characteristics of various parameters of sour natural gas fields in Poland -drawbacks and adwantages of gas sweetning proceses n selection criteria of sweetning processes as a function of fields conditions and chemical composition of the sour gas - comparison of the applied processes effectivness.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono nowy sposób zagospodarowania zasiarczonych złóż gazu ziemnego i ropy naftowej, polegający na powrotnym zatłaczaniu składników kwaśnych do stref złożowych. Proces pozwala na selektywne wydobycie węglowodorów ze złoża z pozostawieniem w nim gazów toksycznych w postaci H2S i CO2.
EN
The paper suggests a new way to manage deposits of sour gases and oils on applying reinjection of sour components into reservoirs. The process enables recovering hydrocarbons selectively while toxic gases, as H2S and CO2, are being left in a reservoir.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.