Yellow-necked mice (Apodemus flavicollis, Melchior 1834) and bank voles (Clethrionomys glareolus, Schreber 1780) were trapped in eight forest sites of Małopolska province. Heavy metals (cadmium, lead) content were analyzed in livers and kidneys of rodents. Also Some histopathology of liver and kidney tissues were investigated. It was shown from the analysis that high metals concentrations were detected in animals from Ojcowski Natinal Park, Olkusz Porest, Bonarka, Rajsko and Wola Rzędzińsk,a - sites under anthropopressure. Many histopathological changes were found in tissues of mice and voles from Olkusz Porest and from Ojców NP, and also heavy metals concentrations were high in tissues of animals from these-sites. Mice and voles from the agglomeration sites accumulated high level of metals. This project allowed to assessing physiological condition of mammals from medium and strongly polluted areas. Prom the data it was observed that rodents with the short life-span so with the short time of exposure had worse physiological condition which may be caused by contaminants.
PL
Przedmiotem badań była ocena wpływu metali ciężkich na organizmy myszy leśnych (Apodemus flavicollis, Melchior 1834) i nornic rudych (Clethrionomys glareolus, Schreber 1780) odłowionych w wybranych ekosystemach leśnych Małopolski o różnym stopniu zanieczyszczenia. Analizowano poziom metali ciężkich (kadmu i ołowiu) w wątrobach i nerkach odłowionych gryzoni, wykonano również analizy histologiczne. Analizując rezultaty, stwierdzono, że najwyższe poziomy metali ciężkich zakumulowały gryzonie odłowione w Ojcowskim PN, lasach olkuskich, Bonarce, Rajsku i w Woli Rzędzińskiej - miejscach pozostających pod wpływem antropopresji. U myszy leśnych i nornic rudych pozyskanych w Ojcowskim PN i w lasach olkuskich wykazano zmiany histopatologiczne wątrób i nerek, jak również najwyższe koncentracje kadmu i ołowiu w tych narządach. Zwierzęta pochodzące z terenów przemysłowych charakteryzowały się większą akumulacją metali w poszczególnych tkankach i zmianami histopatologicznymi wątroby i nerek w porównaniu ze zwierzętami z terenów mniej zanieczyszczonych. Można stwierdzić, że gryzonie, charakteryzujące się krótkim okresem życia, a więc również krótkim okresem ekspozycji, wykazują zdecydowanie gorszą kondycję fizjologiczną. Świadczy to o niekorzystnych warunkach ich życia, nawet w średnio zanieczyszczonych terenach.
Bank voles Clethrionomys glareolus and yellow-necked mice Apodemus flavicollis were caught and taken from the neighbourhood of the Lucchini Steelworks in Warsaw and the Sendzimir Steelworks in Krakow. Rodents were also caught near two zinc works in the Upper Silesia region, namely in Bukowno and Miasteczko Slaskie. Borecka forest in the north of Poland was chosen as the control area. Pb and Cd concentrations in the liver, kidneys, femurs and testes were determined. The statistically significantly highest concentration of lead (173 µg ּ g-1) was found in the femurs of the yellow-necked mice from Bukowno. The highest concentrations of cadmium were found in the kidneys of the bank voles and of the yellow-necked mice also from Bukowno: there were 33 µg Cd ּ g-1 and 23,6 µg Cd ּ g-1 respectively. Iron, copper and zine levels in tissues were also analysed, but their concentrations did not exceed the established critical values. Histomorphological changes were examined in the livers and kidneys of rodents trapped in the areas surrounding steelworks and zine smelters. The tissues of rodents from the control area showed no damage.
PL
W sąsiedztwie dwóch hut stali: Huty im. T. Sendzimira w Krakowie i Huty Lucchini – Warszawa w Warszawie oraz dwóch hut cynku: w Bukowinie i w Miasteczku Śląskim przeprowadzono odłowy nornic rudych Clethrionomys glareolus i myszy leśnych Apodemus flavicollis. Puszcza Borecka wybrana została jako teren kontrolny. Zbadano poziomy ołowiu, kadmu, żelaza, cynku i miedzi wątrobach, nerkach, kościach i jądrach odłowionych zwierząt. Statystycznie istotnie najwyższe stężenie ołowiu (173 µg ּ g-1) odnotowano w kościach myszy leśnych z Bukowna. Najwyższe koncentracje kadmu stwierdzono w nerkach nornic rudych (33 µg ּ g-1) i myszy leśnych (23,6 µg ּ g-1) również z okolic Bukowna. Podlegające homeostatycznej regulacji poziomy pierwiastków fizjologicznych (Fe, Zn, Cu) nie przekroczyły wartości krytycznych. Przeanalizowano zmiany histopatologiczne powstałe pod wpływem ołowiu i kadmu w wątrobach i nerkach gryzoni odłowionych w sąsiedztwie hut stali i hut cynku. W tkankach zwierząt pochodzących z terenu kontrolnego nie stwierdzono żadnych uszkodzeń.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.