Przedmiotem artykułu są drewniane kościoły powiatu gliwickiego. Rozwijające się od czasów średniowiecznych budownictwo drewniane ukształtowało zasadniczy schemat kompozycyjno-przestrzenny tych budowli, który przesądził o ich typologicznej odrębności, walorach estetycznych oraz cechach regionalnych i ponadregionalnych. Praca stanowi studium bazujące na analizie materiałów źródłowych oraz obserwacjach przeprowadzonych na miejscu. Jej celem jest charakterystyka, opis kondycji oraz wskazanie najważniejszych zagrożeń oraz dróg ochrony tych bezcennych obiektów. Zdaniem autorki chronić należy nie tylko same budynki, ale również wiedzę i umiejętności budowlane oraz sam przemysł drzewny.
EN
The subject of the article are the wooden churches of the Gliwice poviat. Timber construction, developed in the Middle Ages, shaped the basic compositional and spatial scheme of these buildings, which determined their typological distinctiveness, aesthetic values and regional and supra-regional features. The work is a study based on an analysis of source materials and on-site observations. Its aim is to characterise the churches and their present condition, as well as to indicate the main factors that threaten their existence and suggest ways of their protection. In the author’s view, it is not just the buildings that should be preserved, but also construction knowledge and skills, as well as the wood industry itself.
Artykuł to próba interdyscyplinarnego podejścia do analizy projektu dyplomowego „Exodus albo dobrowolni więźniowie architektury”, a przedstawioną interpretację należy traktować jako jedną z możliwych. Praca autorstwa Remmenta L. Koolhaasa, Madelon Vreisendorp, Elii Zenghelisa i Zoe Zenghelis została obroniona w 1972 roku, w Architectural Association School of Architecture w Londynie, a sam projekt stał się katalizatorem powstania biura R. Koolhaasa - Office for Metropolitan Architecture. Można więc mówić o nim jako o dziele młodzieńczym, ale również w pewien sposób nadającym ton przyszłym dokonaniom tego wybitnego architekta. Autorka przedstawia interpretację pracy w kontekście literackim, argumentując wyraźnym ugruntowaniem pracy w filozoficzno-literackim kontekście. Dzięki takiemu podejściu, możliwe staje się uzyskanie głębszego zrozumienia tej lapidarnej i w pewnym sensie hermetycznej pracy. Autorka wskazuje na nawiązania do Biblii, „Nowej Atlantydy” F. Bacona i „Nowego Wspaniałego Świata” A. Huxleya. Podkreśla podobieństwa zarówno w samej idei - w poszukiwaniu modelu nowego lepszego świata - jak i w szczegółach konkretnych rozwiązań. Zauważa ponadto oryginalny wkład autorów, którzy z „Exodusu” czynią dzieło twórczo rozwijające dotychczasowe idee. Odczytanie tej pracy według literackiego klucza pozwala na ujrzenie w nim ostrzeżenia, że zdegenerowana metropolia znajduje się na prostej drodze do samounicestwienia, a jej alternatywą jest świat, gdzie ludzie stali się pozbawionymi podstawowych praw niewolnikami.
EN
The article proposes an interdisciplinary approach to the analysis of the diploma project "Exodus, or the voluntary prisoners of architecture", the presented interpretation should be treated as one of the possible. The work by Remment L. Koolhaas, Madelon Vreisendorp, Elia Zenghelis and Zoe Zenghelis was defended in 1972 at the Architectural Association School of Architecture in London, and the project itself was a catalyse for the establishment of Koolhaas’ Office for Metropolitan Architecture. Thus, “Exodus” can be seen as setting the tone for the future achievements of this outstanding architect. The article offers an interpretation of the work in a literary context - “Exodus” is clearly grounded in a philosophical and literary context. This approach allows for a deeper understanding of this concise and, in a sense, hermetic work. The article relates “Exodus” to the Bible, Francis Bacon’s “New Atlantis” and Aldous Huxley’s “Brave New World” It demonstrates that these works share the same central concept - that is, the search for a model of a new and better world - and in particular solutions. It also emphasizes the original contribution of the authors who make "Exodus" a work that creatively develops existing ideas. Reading this work in a literary context makes it possible to see it as a warning: Koolhaas’ degenerated metropolis is on a straight path to self-destruction, but the alternative he proposes is a world in which people are slaves deprived of their fundamental rights.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.