Wykorzystanie popiołów lotnych z termicznego przekształcania osadów ściekowych w technologii betonu realizuje założenia gospodarki odpadami proponowane w Unii Europejskiej. W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu częściowego zastąpienia tym materiałem cementu portlandzkiego na parametry wytrzymałościowe betonów w porównaniu do betonu referencyjnego oraz do betonów zawierających w swoim składzie konwencjonalne dodatki (krzemionkowe i wapienne popioły lotne). W artykule przedstawiono wyniki badań wybranych właściwości (konsystencji, wytrzymałości na ściskanie, wytrzymałość na rozciąganie po 28 i 56 dniach dojrzewania, głębokości penetracji wody pod ciśnieniem) betonów zwykłych i betonów zawierających popioły lotne w ich składzie. Do wykonania próbek użyto cementu portlandzkiego CEM I 32,5 R i kruszywa naturalnego o uziarnieniu 0-16 mm. Beton z dodatkami został wykonany w pięciu partiach, w których popiół został dodany w ilości 5%, 10%, 15%, 20%, 30% masy cementu. Badania wykazały, poprawę parametrów wytrzymałościowych betonów zawierające popioły lotne z termicznego przekształcania osadów ściekowych.
EN
Application of fly ash from combustion of municipal sewage sludge (FAMSS) in the concrete technology implements assumptions concerning the waste management adopted by the European Union. The study concerned the influence of partial replacement of the Portland cement by the ash on strength parameters of concrete in comparison to the reference concrete and concretes containing conventional admixtures (siliceous and calcareous fly ashes). The article presents the results of investigations on selected properties (consistency, water absorption, compressive strength and tensile strength after 28 and 56 days of curing, penetration depth) of ordinary concretes and concretes containing fly ash (calcareous and siliceous ash) from combustion of municipal sewage sludge. To make up the samples, the Portland cement CEM I 32,5 R and natural aggregate with graining of 0-16 mm were used. The concrete with siliceous and siliceous admixture was made in five lots to which the ash was added in the quantity of 5%, 10% 15%, 20% and 30% of the cement weight. The investigations have shown that the concretes containing fly ash from combustion of municipal sewage sludge have better strength parameters.
Celem przeprowadzonych badań było poznanie wpływu dodania rozdrobnionych odpadów szklanych w trakcie sporządzania mieszanki betonowej betonu zwykłego na jego wybrane właściwości techniczne. W badanym zakresie mączka szklana wpłynęła nieznacznie na pogorszenie wytrzymałości na ściskanie, stłuczka szklana natomiast nie miała wpływu na wytrzymałość na ściskanie po 56 dniach dojrzewania. Dodatek mączki szklanej zwiększa wytrzymałość na zginanie, dodatek stłuczki szklanej utrzymuje porównywalną wytrzymałość na zginanie w stosunku do betonu referencyjnego. Uzyskane betony to betony mrozoodporne F150.
EN
The aim of the performed investigations was to learn about an influence of addition of crushed glass waste on some selected technical properties of concrete. The glass powder or crushed glass was added during making of a concrete mix. In the studied range, the glass powder had a slight influence on the deterioration of compressive strength, whereas cullet had no effect on the compressive strength after 56 days of maturation. The addition of glass powder increases the bending strength, the addition of cullet maintains comparable bending strength in comparison to the reference concrete. The concretes obtained are F150 frost-resistant concretes.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wykorzystywanie materiałów budowlanych z recyklingu to jedno z działań jakie są wprowadzane w ostatnim czasie na coraz większą skalę w Polsce i krajach UE, którego realizacja przyczyni się do poprawy stanu środowiska. Największe możliwości powtórnego zastosowania kruszyw z recyklingu ceramiki czerwonej występują w sektorze budowlanym. W artykule przedstawiono wyniki badań właściwości (konsystencja, zawartość powietrza w mieszance betonowej, nasiąkliwość betonu, głębokość penetracji, gęstość objętościowa stwardniałego betonu po 28 dniach, wytrzymałość betonu na ściskanie i zginanie po 28 dniach dojrzewania, wytrzymałość na rozciąganie przy rozłupywaniu próbek) betonu zwykłego oraz betonów zawierających w swoim składzie kruszywo z recyklingu ceramiki czerwonej.
EN
The use of recycled building materials is one of the activities which are implemented recently on an increasing scale in Poland and EU countries, the realization of which will contribute to the improvement of environmental quality. The article presents the results of selected properties (consistency, the air content of the concrete mix, water absorption of concrete, the depth of penetration, the bulk density of hardened concrete after 28 days, concrete compressive strength and flexural strength after 28 days of ripening, tensile splitting samples) of ordinary concretes and concretes containing in its composition recycled aggregate porous bricks.
W artykule porównano metodykę obliczania instalacji wodociągowych według norm PN-B-01706:1992 oraz PN-EN 806-3:2006. Na zasileniu standardowo wyposażonego mieszkania uzyskujemy przepływ obliczeniowy o około 16% wyższy, stosując normę europejską. Dodatkowo przepływy obliczeniowe na zasileniu budynków wielorodzinnych porównano z formułami podawanymi w literaturze oraz wynikami badań własnych. Średnio przepływy pomierzone są dwu-, trzykrotnie niższe od wartości obliczeniowych ustalanych według norm. Jednocześnie są one porównywalne lub nieznacznie wyższe od tych ustalanych według modeli podawanych w literaturze.
EN
The article compares the methodology for the calculation of water installations according to PN-/B-01706:1992 and PN-EN 806-3:2006. For typically equipped flat we obtain the design flow by about 16% higher using the European standard. In addition, design flow-rate calculation for multifamily buildings was compared with formulas administered in the literature and the results of own research. Measured flows are average two to three times lower than the value determined by computing standards. They are comparable or slightly higher than those determined according to the models reported in the literature.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W Polsce według danych GUS w oczyszczalniach ścieków komunalnych w 2013 roku wytworzono 540,3 tys. ton suchej masy osadów ściekowych. Jedną z możliwości zagospodarowania popiołów ze spalania osadów jest ich wykorzystanie do produkcji materiałów budowlanych, jakim jest beton zwykły. W artykule przedstawiono wyniki badań podstawowych właściwości betonów, zawierających różny dodatek popiołów lotnych pochodzących ze spalania komunalnych osadów ściekowych. Beton z dodatkiem popiołów lotnych w ilości 10%, 12% i 15% popiołu jako zamiennika cementu powoduje zmniejszenie wytrzymałości na ściskanie, które jest znaczne w przypadku 12% i 15% popiołu po 2, 7 i 14 dniach. Po 56 dniach twardnienia różnice te są bardzo małe, a nawet beton z dodatkiem 12% popiołu ma o 2 MPa większą wytrzymałość. Natomiast zmniejszenie wytrzymałości na zginanie jest większe. Także nasiąkliwość betonu ulega znacznemu zwiększeniu.
EN
According to Central Statistical Office of Poland, 540.3 thousands of tons of sewage sludge in respect to dry mass, have been produced in Poland in 2013. One of possible ways of utilization of sewage sludge is its incorporation in building materials, e.g. concrete. Paper presents results of investigations on basic properties of concrete incorporating fly ash from municipal sewage sludge thermal treatment. Use of fly ash as cement replacement in the amounts 10%, 12% and 15% resulted in decrease of compressive strength which is significant in case of 12% and 15% of fly ash after 2, 7 and 14 days. After 56 days of hardening, differences are very small, and in case of 12% of fly ash addition concrete has strength higher by 2 MPa. Decrease of flexural strength is larger. Also sorptivity of concrete is increasing significantly.
The paper presents issues concerning former and contemporary wooden skeleton constructions. As the groundbreaking period between the historical and contemporary skeleton constructions, the World War II has been assumed. In the introduction, the constructions have been characterized basing on a literature review as well as direct investigations on selected Polish realizations. As one of originally appearing wooden skeleton constructions, the post-and-beam construction was rated with its regional variants, however as one of contemporary ones – the light wooden skeletons: Canadian and prefabricated. In the main part of the paper, a comparative analysis of former and contemporary solutions has been made; it showed a lot of differences resulting mainly from the technology development, continuous improvement of features of building materials and changing laws and directives.
PL
Artykuł przedstawia problematykę związaną z dawnymi i współczesnymi drewnianymi konstrukcjami szkieletowymi. Za okres przełomowy między historycznym i obecnym budownictwem szkieletowym przyjęto II wojnę światową. Na wstępie scharakteryzowano konstrukcje w oparciu o przegląd literatury oraz badania bezpośrednie na wybranych polskich realizacjach. Do pierwotnie powstających drewnianych konstrukcji szkieletowych została zaliczona konstrukcja ryglowa wraz z jej regionalnymi odmianami, zaś do nowoczesnych lekki szkielet drewniany – kanadyjski i prefabrykowany. W zasadniczej części artykułu dokonano analizy porównawczej dawnych i współczesnych rozwiązań, która wykazała wiele istotnych różnic, wynikających przede wszystkim z rozwoju technologii, z ciągłego ulepszania właściwości materiałów budowlanych oraz zmieniających się przepisów i wytycznych.
Care of the environment in accordance with the principles of sustainable development introduces the possibility and need for waste recycling. Construction and building industries have the greatest potential for reuse of waste. The article presents the results of investigations of cement mortars – tests of compressive and tensile strength after 28 and 56 days of curing – for normative mortars and mortars containing fly ashes – calcareous and siliceous ash – in their composition. To make the samples, the Portland cement CEM I 32,5 R, 42,5R and natural aggregate with graining of 0–2 mm were used. Concrete with siliceous and calcareous admixtures was made in six lots where the ash was added in the quantity of 2%, 5%, 10% of the cement mass or the 2%, 5%, 10% of cement was replaced by ashes. After the tests, it was stated that the siliceous fly-ash admixture increases the compressive and bending strength in comparison to the mortars with the calcareous ash admixtures.
W Polsce według danych GUS w oczyszczalniach ścieków komunalnych w 2010 roku wytworzono 526 tys. Mg s.m. osadów ściekowych. Natomiast w Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych przewiduje się, że ich ilość w 2015 roku wzrośnie do 662 tys. Mg s.m. Jest to efekt dynamicznej rozbudowy w Polsce sieci kanalizacyjnej. Jedną z możliwości zagospodarowania popiołów jest ich wykorzystanie do produkcji materiałów konstrukcyjnych, jakim jest beton zwykły. Takie rozwiązanie daje korzyści ekologiczne oraz ekonomiczne. W artykule przedstawiono wyniki badań właściwości ((konsystencji, wytrzymałości na ściskanie, zginanie po 28, 56 dniach dojrzewania, mrozoodporności) betonów drobnoziarnistych oraz betonów zawierających w swoim składzie różną zawartość popiołów lotnych pochodzących z termicznego przekształcenia komunalnych osadów ściekowych. Beton z dodatkiem popiołów lotnych wykonano w czterech partiach. W dwóch partiach dodawano popiół w ilości 15% i 20% masy cementu a w kolejnych dwóch zastępowano masy cementu popiołem w ilości 15% i 20%. Po wykonaniu badań stwierdzono, że wykorzystany dodatek poprawia zbadane właściwości betonu, a tym samym obniża jego koszty produkcji.
EN
According to the data of Polish Central Statistical Office (GUS), 526 000 Mg. of sludge solids were produced in 2010 in Poland. Moreover, it is expected in the National Program of Municipal Wastes Treatment that the quantity of sludge in 2015 will grow till 662000 Mg. of sludge solids. It is the effect of dynamic development of the sewerage system in Poland. One of the possibilities of the recycling such ashes is their application in the production of building materials, such as grained concrete. Such solution gives ecological and economical advantages. The paper presents the results of investigations of properties (consistency, compressive strength and tensile strength after 28 and 56 days of curing, frost) of grained concretes as well as the concretes containing various quantity of fly-ashes produced in the thermal recycling of municipal sludge. Concrete with addition of fly-ashes was produced in four versions. In the two ones, the quantity of ashes equal 15% and 20% of the cement mass was added and in the another two versions 15% and 20% mass of the cement was replaced by the ashes. After the investigations it was stated that the applied admixture improves the properties of the grained concrete, hence, reduces the costs of its production.
Dbałość o środowisko zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju wprowadza możliwość i potrzebę stosowania recyklingu odpadów. Największe możliwości ponownego zagospoda¬rowania popiołów lotnych ma sektor budowlany – branża materiały budowlane. W artykule przedstawiono wyniki badań właściwości (konsystencji, nasiąkliwości, wodoszczelności oraz wytrzymałości na ściskanie po 28 dniach dojrzewania) betonów zwykłych oraz betonów zawierających w swoim składzie maksymalną ilość popiołów lotnych. Prowadzone badania wykazały przydatność popiołu lotnego jako surowca do produkcji betonów.
EN
Taking care of the environment in accordance with the principles of sustainable development introduces the possibility and the need for waste recycling. The greatest potential for reuse of waste has the construction industry – building materials industry. The article presents the results of selected properties (consistency, water absorption, water resistance and compressive strength after 28 days of ripening) of ordinary concretes and concretes containing in its composition the maximum amount of fly ash. Studies have demonstrated the usefulness of fly ash as a substrate for the production of concrete components.
Energia jest podstawowym czynnikiem i budulcem świata - jest wszechobecna. W porównaniu do innych krajów europejskich, w Polsce wciąż zużywa się zbyt wiele energii do ogrzewania budynków, które w większości zbudowano bez dbania o aspekty ekologiczne i ekonomiczne ze względu na zużycie ciepła. Dlatego coraz więcej właścicieli budynków decyduje się na ich termomodernizację ze względu na oszczędność energii i zwiększenie komfortu użytkowania. W artykule przedstawiono analizę wariantów termomodernizacji istniejącego budynku mieszkalnego ze względu na optymalne zapotrzebowanie energetyczne. Określono korzystną grubość ściennych i dachowych warstw izolacji w różnych konfiguracjach. Przeprowadzono obliczenia opłacalności inwestycji z wykorzystaniem wskaźnika NPV dla izolacji o różnych grubościach oraz bez izolacji.
EN
Energy is the basic element and building block of the world – it is pervasive. In comparison to other European countries, Poland allots still too much quantites of energy for heating of buildings which mostly had been built without concern for ecological and economical aspect of heat consumption. Therefore more and more investors decide to thermomodernize their buildings because of the energy savings and increase of the comfort of use of the building. The paper presents the analysis of thermomodernisation variants of an existing dwelling house from the point of view of the optimal adjustment for energetic supply. There was defined the optimal thickness of insulation for a vertical baffle and roof for various configurations of layers. The calculations of cost-effectiveness were carried out for the investment with the use of the NPV index for various thicknesses of the insulation, including the case without insulation.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Currently, the emphasis is on the low cost of the investment and heating buildings. The aim of the study was to demonstrate the importance of proper implementation thermal insulation in existing residential buildings. In addition, they had to point out how the seemingly insignificant details of the implementation have the influence on the deterioration of the building insulation. This affects not only the economic aspect, but also the internal climate in the structure. If the thermal insulation have already made it is difficult to validate non-invasive method. The useful research material to detect errors can be infrared camera. The paper presents the analysis and assessment of occurrence of errors in the thermal insulation of a one-family house, based on thermo-graphic investigations. The field investigations were carried out according to the PN-EN 13187. The thermograms obtained with the use of a thermal imaging camera were analyzed and then the quality of the thermal insulation of individual elements of the building was assessed.Studies of single-family building number 1 using infrared camera showed a small building errors. These are typical insulation defects in sensitive areas – by the chimney, on the combination of the external door frame to the wall, on the combination of the outer wall and the substring. Studies of single-family building number 2 showed significant errors foundation insulation, on the combination door jamb connections and external wall and incorrect insulation on loft.
W artykule przestawiono analizę i ocenę występowania błędów w wykonastwie izolacji termicznej w domu jednorodzinnym na podstawie badań termograficznych. Badania terenowe przeprowadzono zgodnie z PN-EN 13187 Właściwości cieplne budynków. Jakościowa detekcja wad cieplnych w obudowie budynku. Metoda podczerwieni. Otrzymane podczas badania kamerą termowizyjną termogramy poddano analizie i oceniono jakość wykonania izolacji termicznej poszczególnych elementów budynku.
EN
The paper presents the analysis and assessment of occurrence of errors in the thermal insulation of a one-family house, based on thermographic investigations. The field investigations were carried out according to the PN-EN 13187. The thermograms obtained with the use of a thermal imaging camera were analysed and then the quality of the thermal insulation of individual elements of the building was assessed.
Celem przeprowadzonych badań było porównanie wybranych parametrów niektórych materiałów należących do tej samej grupy i pełniących te same funkcje w budynku oraz wskazanie ich wpływu na mikrośrodowisko budynku. Zakres badań obejmował analizę wpływu materiałów naturalnych (kamienne i drewniane) oraz materiałów pochodzących z przeróbki surowców naturalnych (ceramika, wyroby drewnopochodne, cegła, betony) na mikrośrodowisko budynków. Otrzymane wyniki w pierwszej kolejności porównano z wartościami podanymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury. Następnie porównano wszystkie budynki pod kątem grubości przegród, współczynników przenikania ciepła jak również temperatur panujących na poszczególnych warstwach ścian. Na tej podstawie wybrano budynek o właściwościach najkorzystniejszych oraz ten, który w największym stopniu odbiega od norm.
EN
The aim of researches was to compare chosen parameters of certain materials belonging to the same material group and fulfilling the same functions in building as well as to indicate their influence on a building microenvironment. The scope of research involved the analysis of influence of natural materials (stone and wood) and materials obtained through processing of them (ceramics, brick, concretes, materials deriving from wood) on the building microenvironment. The obtained results were at first compared to the values given in the Order of Ministry of Infrastructure. Then, all buildings were compared on account of baffle thicknesses, heat transfer coefficients and the temperatures prevailing at every layers of walls. Basing at these results, there was chosen the building with the most favorable features as well as that which differs from the standards to the largest extent.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono analizę porównawczą rozwiązań strukturalnomateriałowych przegród poziomych w budownictwie jednorodzinnym. Przedmiotem badań terenowych były współczesne budynki mieszkalne, zlokalizowane w powiecie kętrzyńskim. Na podstawie 9 budynków przedstawiono rozwiązania konstrukcyjne i możliwe do zastosowania materiały oraz sposób wykonania przegród poszczególnych rodzajów stropu. Dla każdej konstrukcji stropu obliczono współczynnik przenikania ciepła.
EN
The paper presents a comparative analysis of structural-material solutions of vertical baffles in single-family housing. The subject of fi eld investigations were modern dwelling houses localized near Kętrzyn. Basing on 9 buildings, there have been presented some constructive solutions, the materials possible to application as well as the way of construction of the baffles in an individual type of ceiling. For each ceiling construction type the overall heat transfer coefficient has been calculated.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono analizę opłacalności ocieplania istniejących budynków jednorodzinnych. Obliczenia opłacalności ocieplania zostały przeprowadzone na możliwie największej liczbie założeń o jednakowym poziomie dla wszystkich budynków. Badaniom poddane zostały przegrody zewnętrzne budynków z lat 1958-2006. Analiza badań wykazała, że ściany zewnętrzne i dach są najbardziej newralgicznymi częściami budynku pod względem utraty ciepła a wskaźnik opłacalności NPV, mimo bardziej skomplikowanych procedur obliczania, powinien ze względu na dokładność i możliwość dodatkowego szacowania wyników być traktowany w dokumentach prawnych na równi z powszechnie używanym w celu określenia wariantów termomodernizacyjnych wskaźnikiem SPBT. Ponadto największą opłacalność wykazują inwestycje z dodatkową izolacją cieplną w budynkach z lat 1958-1979. Zastosowanie optymalnej grubości izolacji ze styropianu na ścianach, jak i z wełny mineralnej na dachach budynków we wszystkich przypadkach gwarantuje spełnienie obecnych wymagań normowych dotyczących izolacyjności cieplnej przegród budynków.
EN
The paper presents the analysis of the warm insulation profi tability of existing single-family buildings. The investigations embedded the external baffles of the buildings from years 1958-2006. The analysis shows that external walls and a roof are the most crucial parts of building if considering a heat loss. As for a profitability index NPV, due to its accuracy and the possibility of an additional estimation of results as well as despite the more complicated calculation procedures, this index should be treated in legal documents with the same importance as the SPBT index, being commonly used to determine variants of thermo-modernization. Moreover, the highest profi tability is shown by the investments with an additional warm-insulating coat in the buildings from years 1958-1979. The use of the insulation of optimal thickness, on walls - made of Styro-foam, whereas on roofs - of mineral wool, guarantees that the current norm requirements considering the warm insulation of building baffles are fulfilled in every cases.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono analizę opłacalności ocieplania istniejących budynków jednorodzinnych. Obliczenia opłacalności ocieplania zostały przeprowadzone na możliwie największej liczbie założeń o jednakowym poziomie dla wszystkich budynków. Badaniom poddane zostały przegrody zewnętrzne budynków z lat 1958-2006. Analiza badań wykazała, że ściany zewnętrzne i dach są najbardziej newralgicznymi częściami budynku pod względem utraty ciepła a wskaźnik opłacalności NPV, mimo bardziej skomplikowanych procedur obliczania, powinien ze względu na dokładność i możliwość dodatkowego szacowania wyników być traktowany w dokumentach prawnych na równi z powszechnie używanym w celu określenia wariantów termomodernizacyjnych wskaźnikiem SPBT. Ponadto największą opłacalność wykazują inwestycje z dodatkową izolacją cieplną w budynkach z lat 1958-1979. Zastosowanie optymalnej grubości izolacji ze styropianu na ścianach, jak i z wełny mineralnej na dachach budynków we wszystkich przypadkach gwarantuje spełnienie obecnych wymagań normowych dotyczących izolacyjności cieplnej przegród budynków.
EN
The papers presents the analysis of the warm insulation profitability of existing single-family buildings. The investigations embedded the external baffles of the buildings from years 1958-2006. The analysis shows that external walls and a roof are the most crucial parts of building if considering a heat loss. As for a profitability index NPV, due to its accuracy and the possibility of an additional estimation of results as well as despite the more complicated calculation procedures, this index should be treated in legal documents with the same importance as the SPBT index, being commonly used to determine variants of thermo-modernization. Moreover, the highest profitability is shown by the investments with an additional warm-insulating coat in the buildings from years 1958-79. The use of the insulation of optimal thickness, on walls - made of Styro-foam, whereas on roofs - of mineral wool, guarantees that the current norm requirements considering the warm insulation of building baffles are fulfilled in every cases.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper presents an analysis of the possibilities of warming-up of single-family houses from the point of view of the use of unconventional energy sources. A subject of the field studies were modern dwelling houses localized in various parts of our country which had been put through the theoretical analysis of the possibility of warming. The quantity of the energy produced by the designed installation was calculated with the use of the computer programs: „Kolektorek v 1.0”, „Wiatrak v1.1”, „Akwadukt thermo”.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This article deals with characteristics of technical infrastructure in the commune of Małkinia Górna in the Mazowieckie voivodeship and UE requirements with this respect. The research which was carried out in the commune of Małkinia Górna proved that the EU directives concerning management of waste are carried out and the commune authorities aim at minimalisation of waste. With respect to water condition the commune authorities put emphasis on development of technical infrastructure id est protection of superficial and underground waters. As regards pollution, the commune has not taken any action in connection with decrease in air pollution sources.
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This article deals with a short characteristics of technical and social infrastructure in a selected commune in Mazowieckie Voivodship in comparison with binding requirements of the EU. The main directions of the European Union concerning technical infrastructure are as follows: improvement of transport quality, introduction of law provisions, tightening controls and stricter penalties in the road transport sector, and consequently provision of traffic security, increase in the share of sources of renewable energy e.g. wind, solar energy and biomass. As regards social infrastructure, improvement of health protection and extending of education at all levels are recommended. The research of the commune which was selected, have shown that there are visible defects in social and technical infrastructure first of all in transport and sewage disposal and sewage treatment.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.