Jednym z głównych celów niniejszego artykułu jest zachęcenie do dyskusji nad zmieniającym się podejściem to traktowania nadkładu złoża kopaliny głównej w poszczególnych fazach rozpoznania, dokumentowania, projektowania i eksploatacji górniczej, na przykładzie złoża węgla brunatnego "Bełchatów". Bruki krzemienne występujące w nadkładzie złoża węgla brunatnego "Bełchatów" należą do jednej z głównych kopalin towarzyszących temu złożu i stanowią charakterystyczny poziom litostratygraficzny odróżniający się wyraźnie od wyżej i niżej występujących osadów. W artykule, wykorzystując istniejącą dla złoża Jednolitą Bazę Danych Geologicznych (JBDG), przedstawiono obszary występowania tych bruków i charakterystykę ich zalegania na Polu "Szczerców". Omówiono również skomplikowane geologiczno-górnicze warunki eksploatacji bruków krzemiennych na obszarze projektowanego wyrobiska Odkrywki "Szczerców" wynikające ze zmiennego i nieregularnego ich zalegania. Bruki krzemienne powodują bowiem znaczne utrudnienie w prowadzeniu robót górniczych wynikające z konieczności selektywnej eksploatacji, a to wymaga oczyszczenia stropu, precyzyjnegio wybierania tej kopaliny bez zanieczyszczeń i przybierania osadów niżej zalegających, a także częstą rewersję układu technologicznego, czego efektem jest zmniejszenie wydajności pracy koparek. Konieczne będzie więc podejmowanie operatywnych decyzji ruchowych, dotyczących możliwości selektywnej eksploatacji maszynami podstawowymi bezpośrednio na frontach eksploatacyjnych, po dokonaniu oceny ilościowej i jakościowej przez służbę geologiczną. Badania wykonane przez laboratoria potwierdziły przedatność bruków krzemiennych jako kruszywa dla wykonywania podbudowy dróg, placów oraz drenażu, co pozwoli na gospodarcze wykorzystanie tej kopliny.
EN
One of the main purpose of this article is to initiate the discussion concerning the changing attitude to main mineral overlay in particular phases of recognition, specification, design and mining exploitation basing on the example of "Belchatow" lignite deposit. Firestone pavement material which appears in the overlay of lignite deposit in Belchatow is one of the major accompanying minerals on this deposit and forms a characteristic lithostratygraphic level which is clearly different from sediments present above and below it. The article presents the areas of its appearance and the characteristics of its depositing at "Szczerców" field using the existing Geological Database for this deposit (JGBD). It also discusses complicated geological-mining exploitation conditions of firestone pavement rocks and the area of designed exploitation site of "Szczerców" field which resilt from variable and irregular depositing of the mineral. Firestone pavement rocks hinder mining operations which is connected with selective exploitation, which requires clearing the upper laser, precise excavation of the mineral without pollutants and lower deposited sediments and frquent reversion of the technological system which affetcs the efficiency of excavators. Thus, it is necessary to undertake decisions concerning selective exploitation with primary machines directly at the exploitation lines, after qualitative and quantitative evaluation made by geological services. The analyzes made in laboratories confirmed the suitability of firestone pavament mineral for performing the foundations for roads, squares and drainage systems, which will enable industrial utilization of the mineral.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Istotnym elementem konstrukcji drogi jest jej podbudowa - dotychczas głównie tworzona z tłucznia. Warstwa tłucznia jest trudna do zagęszczenia. Lepsze jest kruszywo różnoziarniste o uziarnieniu zgodnym z normą PN-S-06102:1997. W ciągu krótkiego czasu (marzec-kwiecień 2000) została wdrożona technologia produkcji kruszywa drogowego z krzemiennej pospółki piaszczysto-żwirowej zalegającej w nadkładzie złoża węgla brunatnego Bełchatów w znacznych ilościach. Istotnym elementem produkcji mieszanki kruszywa krzemiennego jest utrzymanie jednorodności (powtarzalności) składu ziarnowego oraz przeciwdziałanie rozdzielaniu się mieszanki na frakcje. Zagospodarowanie (utworzenie złoża wtórnego) pospółki krzemiennej z nadkładu budowanej odkrywki Szczerców jest istotnym przedsięwzięciem gospodarczym.
EN
Foundation is an important element of road structure - up to now composed mainly of breakstone. The layer of breakstone is difficoult to thicken. Aggregates of varied grain - consistent with PN-S-06102:1997 norm - is better. In a short time (March-April 2000) a new technology was implemented. It consists in the production of road aggregate from silicate sand gravel mix found in the overlay of Belchatow lignite deposit in large amounts. A crucial factor in the production of silicate aggregate mix is to ensure the homogeneity (repetitiveness) of the granular composition and to prevent the segregation into fractions. The utilisation of silicate sand gravel mix (forming a secondary deposit) from Szczercow open cast is a crucial economic undertaking.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Selektywna eksploatacja danej kopaliny a następnie jej selektywne składowanie ułatwiają, a w niektórych przypadkach wręcz warunkują możliwości ich przetwórstwa. Dotyczy to wielu różnych kopalin. Zagadnienie jest szczegółowo omówione na przykładzie eksploatacji piasku.
EN
Selective exploitation of a given mineral and its selective dumping facilitate, and in some cases even condition, the possibilities of their processing. It concerns many minerals. The issue is discussed in detail on the example of sand exploitation.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.