Wstęp i cel: W pracy zaprezentowano zastosowania wybranych systemów ekspertowych we wspomaganiu zarządzania komponentami środowiska. Przedstawiono ogólny model oraz typologie systemów ekspertowych dla wspomagania podejmowania decyzji w działaniach zarządzania i ochrony środowiska. Scharakteryzowano wybrane systemy United States Environmental Protection Agency - U.S. EPA: EXAMS II - Exposure Analysis Modelling System II oraz system FGETS - Food and Gill Exchange of Toxic Substances Simulation System. Wyszczególniono szereg przykładów systemów ekspertowych klasy symulacyjno-prognostycznej jak systemy CORMIX I/II - Cormell University on Mixing Zone Model Expert System, HSPF, SWMM, WASP i in. Systemy znajdują m.in. zastosowanie we wspomaganiu analizy i oceny stanu środowiska wodnego oraz wspomaganiu decyzji w dziedzinie ochrony i zarządzania komponentami środowiska. Materiał i metody: Metody syntezy, przegląd literatury. Wyniki: Wskazanie przydatności systemów ekspertowo-symulacyjnych z celowością ich dalszego rozwoju i adaptacji. Wniosek: Możliwość wykorzystania i adaptacji pakietów systemów ekspertowych w diagnozowaniu oraz wspomaganiu podejmowania decyzji w ochronie i zarządzaniu komponentami środowiska oraz w dydaktyce.
EN
Introduction and aim: The selected expert systems for support the environmental management and protection were presented. The general model of environmental expert system for decision support for management and analysis of the environment condition were depicted. Selected examples of expert systems from United States Environmental Protection Agency - U.S. EPA were shortly characterized. There were systems for analyzing the water environment as EXAMS II - Exposure Analysis Modelling System II and FGETS - Food and Gill Exchange of Toxic Substances Simulation. A few another systems especially for the prediction and simulation the water environment parameters were pointed: CORMIX I/II - Cormell University on Mixing Zone Model Expert System, HSPF, SWMM, WASP and others. Systems are found, among others application in supporting the analysis and assessment of the condition of the water environment and supporting decision in the field of protection and management of environmental components. Material and methods: method of synthesis, bibliographical review Results: Pointing the useful functionality the expert system in Environmental management protection and didactics. Pointing the possibility of adapting and developing mentioned systems. Conclusion: Usability the depicted expert systems in supporting processes of decision making and performing didactics.
Wstęp i cel: W pracy zaprezentowano przegląd zastosowania użytkowych systemów ekspertowych zrealizowanych przy wykorzystaniu narzędziowego systemu ekspertowego „CLIPS – C” Language Integrated Production System. Przedstawiono zarys rozwoju i budowy zaprojektowanego w NASA systemu CLIPS wersji 6.24 oraz przykłady zastosowania systemu. Podkreślono zalety wykorzystania systemu CLIPS w celach dydaktycznych. Wyszczególniono przykładowe projekty użytkowych systemów ekspertowych zrealizowanych przez studentów. Projekty obejmowały: system diagnozowania awarii komputera osobistego, system diagnozowania funkcjonowania kotła parowego oraz system wspomagania procesu poodejmowania decyzji klienta podczas wyboru nieruchomości mieszkalnej. Materiał i metody: Metody syntezy, przegląd literatury. Wyniki: Wskazanie przydatności narzędziowego systemu ekspertowego CLIPS w dydaktyce informatyki. Wniosek: Celowość wykorzystania pakietu CLIPS w projektowaniu użytkowych systemów ekspertowych diagnozowania i wspomagania podejmowania decyzji oraz w dydaktyce.
EN
Introduction and aim: The review of selected applications performed with CLIPS system which − tool for building and developing usage expert systems. The short history, main features of the expert system CLIPS, initiated and primary developed by NASA were characterized. General structure, interface and functioning of CLIPS version 6.24 were depicted. Selected examples of its usage applications were pointed. The CLIPS system in didactics was assessed as useful. The example projects of usage expert system developed by students in CLIPS environment were listed. The selected student projects concerned: system of diagnostics of personal computer malfunctions, system of diagnosing of proper functioning the steam boiler and system supporting the client during process of purchasing the flats and other estates for living purposes. Material and methods: Method of synthesis, bibliographical review. Results: Pointing the useful application of CLIPS tool expert system in didactics. Conclusion: Positive effects of applications of CLIPS expert system in supporting processes of diagnosing, decision making and performing didactics.
Wstęp i cele: W pracy zaprezentowano przegląd zastosowania systemów informacji przestrzennej SIP (systemów informacji geograficznej GIS) we wspomaganiu planowania i zarządzania. Wskazano zalety i przydatność GIS w szczególności planowaniu rozwoju przestrzennego miasta Szczecina. Ponadto określono zastosowania systemów GIS w ochronie środowiska w identyfikacji źródeł i zasięgu zanieczyszczenia oraz planowaniu działań ochronnych i zapobiegawczych. Opisano Szczeciński System Informacji Geograficznej (SSIG) i wskazano wykorzystanie systemu dla minimalizacji strat w sytuacji kryzysu i klęski żywiołowej podczas wielkiej powodzi w 1997 roku. Materiał i metody: Metody syntezy, przegląd literatury Wyniki: Wskazanie roli i znaczenia systemu GIS w procesach zarządzania obszarami miasta Szczecina i regionu. Wniosek: Celowość utrzymywania i dalszego doskonalenia systemu GIS miasta Szczecina oraz regionalnych GIS w ochronie środowiska.
EN
Introduction and aims: The review of GIS – Geographical Information Systems applications and its usage in supporting the planning and management processes was presented. The advantages of GIS especially at planning of the municipal development of the city of Szczecin in Poland were pointed. Additionally the application of GIS systems at supporting the environmental monitoring with identification of sources and range of potential contamination with possible preventional actions were listed. The municipal GIS system of Szczecin city (SSIG) and its helpful utility in managing support at the crisis situation to minimize the material losses as during great flood in 1997 were emphasized. Material and methods: method of synthesis, bibliographical review. Results: Pointing the special functions and advantages of GIS system in processes of management the Szczecin city in Poland and region. Conclusion: The maintenance and improving of the existing GIS system for Szczecin city should support the planning the optimal municipal strategy of development. The GIS system for environmental monitoring is also useful in supporting the sustainable development of the region.
Wstęp i cel: W pracy zaprezentowano koncepcję usprawnienia wspomagania monitoringu jakości wód w obszarze ujścia Odry. Wyszczególniono występujące zagrożenia zanieczyszczeniami ze źródeł komunalnych, przemysłowych oraz ze strony transportu morskiego na torze wodnym Szczecin-Świnoujście. Scharakteryzowano elementy państwowego monitoringu środowiska na Zalewie Szczecińskim prowadzonego we współpracy ze stroną niemiecką. Zobrazowano przepływ danych i informacji z przekazywaniem do światowej bazy danych ONZ-owskiego systemu GEMS WATER Programme. Materiał i metody: Metody syntezy i analizy projektowania systemu Wyniki: Koncepcja usprawnienia ochrony wód z zastosowaniem automatycznej stacji pomiarowo- kontrolnej z transmitowaniem odczytów za pośrednictwem telefonii komórkowej i Internetu. Wniosek: Rozwiązanie pozwoli na znaczące zwiększenie częstości pomiarów, wczesne ostrzeganie (np. przy wycieku ze statku) łatwość sterowania i komunikacji drogą radiową i obniżenie kosztów monitoringu.
EN
Introduction and aim: The project of improving the water monitoring system at Odra estuary was presented. The water contamination risk from urban and industrial sewage sources and possible leakage from shipping transport at fairwater Szczecin-Świnoujście was pointed. The features of Polish state environmental monitoring system on Szczecin Lagoon performed with German cooperation were specified. The informational flows of environmental data and reports with transferring to world database of UNEP GEMS/Water Programme were depicted. Material and methods: Analysis and synthesis during system project developing. Results: The concept of improvement of water quality monitoring system on Szczecin Lagoon in Odra estuary with usage of automatic environmental measurement station was proposed. Conclusion: The solution should supply growth of measurements of water quality parameters and perform early warning function (e.g. during leakage from ship). The radio-wave control and data transmission may determine lower costs of environmental monitoring system.
Celem artykułu jest próba oceny bezpieczeństwa transakcji w bankowości internetowej. Wskazano zagrożenia dla bezpieczeństwa transakcji, w tym szyfrowanie danych, podpis elektroniczny, certyfikacja, tokeny, metody identyfikacji klienta. Dokonano oceny stopnia skuteczności wykorzystywanych mechanizmów zabezpieczeń w polskich bankach internetowych.
EN
The aim of the paper is an trial of assessment the transactions security in internet banking. The review of used techniques of client identification was performed (including modern solutions as: electronic signature, tokens and simple entering the logname and user password). The example of technical structure of sale data maintenance, processing and transmission were specified (data encryptions, certification). The advantages/disadvatages of individual methods used in Polish internet banking were pointed.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.