Przedstawiono zagadnienia związane z modelowaniem migracji związków chemicznych w środowisku. Zamieszczono także sposób konstruowania modeli i przegląd najważniejszych typów modeli migracji wraz z przykładami oraz wyniki, jakie można uzyskać za pomocą poszczególnych grup modeli. W pracy zawarto również podział modeli migracji ze względu na sposób przedstawienia transportu zanieczyszczeń, poziom komplikacji i zakres obszaru modelowania. Szczególny nacisk położono na przedstawienie abiotycznych modeli migracji opartych na koncepcji lotności.
EN
Problems connected with modelling of the chemicals migration in environment are the matter under discussion. The way of building the models and the review of the most important types of models with examples as well as the results possible to achieve using these groups of models are presented. The elaboration also contains the division of models with respect to way of presenting the chemicals transport. the complication level and the range of modelled area. Special emphasis was put on the submission of abiotic models based on the fugacity concept.
Modele migracji trwałych związków organicznych w środowisku są matematycznym opisem środowiska. Konstruowane są, aby określić pod względem jakościowym i ilościowym transport, podział (w więcej niż jednym medium lub fazie) i zachowanie związków chemicznych w środowisku. W modelach środowisko podzielone jest na części. Zakłada się, iż części te są homogeniczne pod względem stężenia związków chemicznych i właściwości środowiska. Rozprzestrzenianie się związku chemicznego w środowisku zależy od jego właściwości fizyko-chemicznych, sposobu, w jaki jest wprowadzany do środowiska, a także charakterystyki środowiska, do którego jest on uwalniany. W pracy przedstawiono wyniki modelowania migracji i zachowania trwałych zanieczyszczeń organicznych w środowisku Zatoki Gdańskiej i dorzecza Wisły. W badaniach użyto model - CoZMo-POP - wielofazowy, zmienny w czasie, oparty na bilansie masowym. W obliczeniach wykorzystano dane o emisjach TZO w przeszłości na badanym obszarze, a także przepływy zanieczyszczonego powietrza i wody poprzez granice obszaru objętego analizą przy użyciu modelu.
EN
Models of organic chemicals' fate and transport in the environment are relatively simple mathematical descriptions of the natural environments. They are constructed to depict dispersion quantitatively and qualitatively (in more than one media and phase) together with the fate of chemicals in the environment. In multimedia models, environment is divided into several compartments, which are well mixed, and conjectured to be homogeneous with respect to chemical concentration and environmental characteristics. Dispersion of a chemical in the environment depends on its physical and chemical properties, the way it enters the environment as well as the characteristics of the environment to which it is released. Calculation results of persistent organic pollutants' migration and fate in the Gulf of Gdansk and the Vistula River Drainage Basin environment model are presented in the paper. The CoZMo-POP model - a non-steady state multimedia mass balance model was used in resent studies. The model is driven by historical emission estimations and the inflow of contaminated air and water across the model boundaries.
The paper reviews the current state of knowledge on the properties and sources of volatile aliphatic amine. Health effects are also considered. Natural and anthropogenic amines sources, which are quite numerous, are presented. Analytical problems related to the determination of amines in environmental samples and sample preparations for chromatographic analysis are discussed and new analytical techniques are considered.
PL
Omówiono właściwości i źródła wytwarzania lotnych amin alifatycznych. Uwzględniono również ich wpływ na organizmy żywe. Przedstawiono liczne naturalne i antropogenne źródła amin. Omówiono problemy analityczne związane z oznaczaniem amin w próbkach środowiskowych, przygotowaniem próbek do analizy chromatograficznej oraz nowe techniki oznaczania lotnych amin alifatycznych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.