W pracy przedstawiono wstępne wyniki badań przeprowadzonych w 2015 roku w zlewni zbiornika Przebędowo (w terenie bezpośrednio przyległym do zbiornika), zlokalizowanej w województwie wielkopolskim, 25 km na północ od Poznania w gminie Murowana Goślina. Zbiornik został wykonany w dolinie rzeki Trojanki, od km 6+915 do km 8+371 jej biegu przez Wielkopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu i został oddany do eksploatacji w listopadzie 2014 roku. Ziemna zapora czołowa na zbiorniku jest klasy IV, jej długość wynosi 334 m, przy wysokości 3,30 m. Zbiornik o długości 1450 m i szerokości maksymalnej 120 m, przy normalnym poziomie piętrzenia (NPP) 72,50 m n.p.m ma powierzchnię zalewu 12,03 ha i pojemność 0,162 mln m3. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że poza warunkami meteorologicznymi istotny wpływ na kształtowanie się stanów wody w samym zbiorniku, ale także w terenie bezpośrednio przyległym miało piętrzenie wody. Badania wykazały także silną więź hydrauliczną pomiędzy wodami retencjonowanymi w zbiorniku, a wodami gruntowymi w terenie przyległym od strony analizowanych studzienek. Przeprowadzone dla 2015 roku obliczenia związków pomiędzy tymi wielkościami wykazały silne zależności. Obliczone współczynniki korelacji (r) wahały się od 0,83 dla studzienki P-16 do 0,92 dla studzienki P-18 i zależności te dla wszystkich analizowanych studzienek były istotne na poziomie α = 0,01.
EN
The paper presents preliminary results of research conducted in 2015 in the Przebędowo catchment (in the area directly adjacent to the reservoir), located in the Wielkopolska province, 25 km north of Poznan in the Murowana Goślina municipality. Analyzed reservoir was created in the valley of the Trojanka river, from km 6+915 to km 8+371 of its course by the Greater Board of Land Reclamation and Water Facilities in Poznan and was put into operation in November 2014. Clay dam leading to the reservoir is a Class IV, its length is 334 m, with a height of 3.30 m. The tank with a length of 1450 m and a maximum width of 120 m, with a normal level of impoundment (NPP) above sea level, has an area of 72.50 m lagoon 12.03 ha and capacity 0.162 million m3. Based on the research, it was found that despite the weather conditions, significant impact on the water levels in the reservoir and also in the area immediately adjacent had impoundment of water. The study found also a strong relationship between retention water in the reservoir and groundwater in the area adjacent on the side of analyzed wells. Conducted for year 2015 relationships calculations between these values showed a strong relationship between them. The calculated correlation coefficients (r) ranged from 0.87 for wells P-16 to 0.92 for P-wells 18 and according to these for all analyzed wells were significant at α = 0.01.
W pracy dokonano oceny podatności na degradację zbiornika retencyjnego Przebędowo, który został oddany do eksploatacji w 2014 roku. Zbiornik Przebędowo zlokalizowany jest w zlewni rzeki Trojanki (Strugi Goślińskiej), która uchodzi do rzeki Warty w km 218+500. Pole powierzchni zbiornika wynosi 12,03 ha, a pojemność całkowita 0,162 mln m3. Zbiornik Przebędowo charakteryzuje się wydłużonym kształtem, jego długość wynosi 1450 m, a szerokości maksymalna 120 m. W pierwszym etapie pracy przeprowadzono analizę potencjalnego dopływu związków biogennych ze zlewni do zbiornika oraz dokonano oceny podatności zbiornika na degradację. W drugim etapie dokonano oceny jakości wody rzeki Trojanki zasilającej zbiornik i następnie obliczono ładunki azotu i fosforu dopływające do zbiornika. Ładunki azotu i fosforu wprowadzane do zbiornika porównano wielkościami ładunków dopuszczalnych (Łdop.) i niebezpiecznych (Łnieb.) określone wg modelu hydraulicznego Vollenweidera. Pozwoliło to na określenie kategorii zagrożenia zbiornika. Przeprowadzone badania wykazują, że zbiornik Przebędowo jest silnie podatny na degradację. Uzyskane wyniki pozwalają stwierdzić, że wynika to przede wszystkim z geometrii zbiornika: kształtu, wydłużonej linii brzegowej i niskiej głębokości średniej. Analiza wykazała również, że ze względu na wysoki udział użytków rolnych w zlewni bezpośredniej, istnieje potencjalne zagrożenie wymywania związków biogennych do zbiornika Przebędowo.
EN
The paper presents the results of the assessment pertaining to the Przebędowo reservoir, opened for exploitation in 2014, in terms of vulnerability to degradation. The reservoir is located in the catchment of Trojanka River (Struga Goślińska). Trojanka falls into the river Warta at km 218 + 500. The construction of the reservoir was completed in 2014. The surface area of the reservoir is 12.03 hectares and its total volume is 0.162 million m3. The reservoir has an elongated shape, its length is 1450 m and its maximum width is 120 m. In the first stage of the work, the potential inflow of biogenic compounds from the catchment area was analyzed and the reservoir vulnerability to degradation was assessed. In the second stage, the water quality of the Trojka River was evaluated and the nitrogen and phosphorus loads were calculated. Nitrogen and phosphorus loads flowing into the reservoir were compared with the allowable and critical values calculated according to the hydrological model of Vollenweider. This comparison permitted the classification of the reservoir vulnerability to degradation. The Przebędowo reservoir was found to be highly vulnerable to degradation. The obtained results show that this state is mainly due to the geometry of the reservoir: shape, elongated coastline and low average depth. Moreover, a high share of arable land in the catchment area increases the potential risk associated with the inflow of biogenic compounds into the reservoir.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW