Problem rozmytej odpowiedzialności w systemie zarządzania jakością

• Autorzy: Bugdol Marek

Identyfikatory

DOI

10.15199/46.2025.1.1

Warianty tytułu

EN

The problem of fuzzy responsibility in the quality management system

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Cel: Celem artykułu jest ukazanie czynników doprowadzających do powstania rozmytej odpowiedzialności w systemie zarządzania jakością. Projekt badania/metodyka badawcza/koncepcja: Wykorzystano wyniki przeglądu literatury oraz dane pochodzące z obserwacji dokonywanych podczas przeprowadzania audytów jakości. Wyniki/wnioski: Do rozmytej odpowiedzialności dochodzić może, kiedy w niewłaściwy sposób zidentyfikowano procesy kluczowe, nie podjęto właściwej decyzji o sprawiedliwej alokacji zasobów. W konsekwencji dochodzi do fragmentaryczności wykonywanych zadań. Inną przyczyną może być nadmierna centralizacja władzy oraz nieodpowiedni system dodatkowego wynagradzania. Ograniczenia: Problem rozmytej odpowiedzialności jest przedmiotem badań w wielu naukach, a sama odpowiedzialność może być wartością instrumentalną, a nawet elementem kompetencji. Nie sposób wymienić wszystkich czynników doprowadzających do jej powstania. Z tego powodu ograniczenia artykułu wynikają z zawężenia badań do czynników związanych bezpośrednio z systemami zarządzania jakością. Zastosowanie praktyczne: Wyniki mogą pomóc osobom zarządzającym unikać konsekwencji wynikających z rozmytej odpowiedzialności. Oryginalność/wartość poznawcza: W zarządzaniu jakością pojęcie rozmytej odpowiedzialności występuje niezmiernie rzadko. Nie jest ono dobrze zbadane i opisane. Jak do tej pory zwrócono uwagę jedynie na problem niewłaściwie opisanych procedur oraz powiązań w łańcuchu dostaw.

EN

Purpose: The aim of the article is to show the factors leading to the creation of fuzzy responsibility in the quality management system. Design/methodology/approach: The results of the literature review and data from observations made during quality audits were used. Findings/conclusions: Fuzzy responsibility can occur when key processes are incorrectly identified, and when the right decision on the fair allocation of resources is not made. As a result, the tasks performed are fragmented. Another cause may be excessive centralization of power and an inappropriate additional remuneration system. Research limitations: The problem of fuzzy responsibility is the subject of research in many sciences, and responsibility itself can be an instrumental value or even an element of competence. It is impossible to list all the factors leading to its creation. For this reason, the limitations of the article result from limiting the research to factors directly related to quality management systems. Practical implications: The results can help managers avoid the consequences resulting from fuzzy responsibility. Originality/value: In quality management, the concept of fuzzy responsibility occurs extremely rarely. It is not well researched and described. So far, attention has only been paid to the problem of inadequately described procedures and supply chain relationships.

Słowa kluczowe

PL

jakość; system; odpowiedzialność

EN

quality; system; responsibility

• Wydawca: Wydawnictwo SIGMA-NOT
• Czasopismo: Problemy Jakości
• Rocznik: 2025
• Tom: R. 57, nr 1
• Strony: 3--7
• Opis fizyczny: Bibliogr. 32 poz.

Twórcy

autor

Bugdol Marek

• Uniwersytet Jagielloński, Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej, ul. prof. St. Łojasiewicza 4, 30-348 Kraków, Polska

• https://orcid.org/0000-0001-9993-7765

Bibliografia

• [1] Abbas Jawad. 2020. „Impact of total quality management on corporate green performance through the mediating role of corporate social responsibility”. Journal of Cleaner Production 242: 118458.
• [2] Arendt Hannah, Adam Szostkiewicz. 1987. Eichmann w Jerozolimie: rzecz o banalności zła. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
• [3] Arendt Hannah. 2013. The human condition. University of Chicago press.
• [4] Barron Greg, Eldad Yechiam. 2002. „Private e-mail requests and the diffusion of responsibility”. Computers in Human Behavior 18(5): 507–520.
• [5] Bouville Gregor, David Alis. 2014. „The effects of lean organizational practices on employees’ attitudes and workers’ health: evidence from France”. The International Journal of Human Resource Management 25(21): 3016–3037.
• [6] Ćwik Natalia (red.). 2011. Wspólna odpowiedzialność – rola dostaw i zakupów. Forum Odpowiedzialnego Biznesu.
• [7] Davisa Alex. 2014. Avoiding squirrels and other things Google’s robot car can’t do. Wired. https://www.wired.com/2014/05/google-self-driving-car-can-cant/ [dostęp: 29.07.2024].
• [8] Dennerlein Tobias, Bradley L. Kirkman. 2022. „The hidden dark side of empowering leadership: The moderating role of hindrance stressors in explaining when empowering employees can promote moral disengagement and unethical pro-organizational behavior”. Journal of Applied Psychology 107(12): 2220–2242. DOI: 10.1037/apl0001013.
• [9] Guerin Bernard. 2011. „Diffusion of responsibility”. The encyclopedia of peace psychology. DOI: 10.1002/9780470672532.wbepp084.
• [10] Huczynski Andrzej A., David A. Buchanan. 2013. Organizational behavior, 82. London: Pearson.
• [11] Juchnowicz Marta, Agnieszka Wolińska-Skuza. 2021. „Warunki stymulujące i ograniczające kreatywność pracowników w zwinnej organizacji”. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 65(1): 46–64.
• [12] Kaczmarek Przemysław. 2014. Tożsamość prawnika jako wykonawcy roli zawodowej. LexisNexis.
• [13] Kasperowicz Anna. 2012. „Odpowiedzialność w zawodzie księgowego”. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu (251): 231–244.
• [14] Krzyżanowski Leszek. 1994. Podstawy nauk o organizacji i zarządzaniu. Warszawa: PWN.
• [15] Lawler III Edward E. 1994. „Total quality management and employee involvement: are they compatible?”. Academy of Management Perspectives 8(1): 68–76.
• [16] Marcotte Leah M., Jeffrey Krimmel-Morrison, Joshua M. Liao. 2020. „How to keep diffusion of responsibility from undermiing value-based care”. AMA Journal of Ethics 22(9): 802–807.
• [17] Mazurkiewicz Jacek, Magdalena Wierzbicka, Marian Kopoc. 2007. „Formalna jakość”. Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie/Politechnika Śląska (42): 83–88.
• [18] Mishra Vinaytosh. 2023. „Pharmaceutical Supply Chain Design in Africa Leading to Diffusion of Responsibility for Quality Issues?”. World 4, 5.
• [19] Pietrzyk Tomasz. 2019. Odpowiedzialność karna menedżerów spółek handlowych. Wolters Kluwer.
• [20] PN-EN ISO 9001:2015. Systemy zarządzania jakością – Wymagania. Warszawa: PKN.
• [21] PN-EN ISO 9001:2016. Systemy zarządzania jakością – Wymagania, pkt. 7.1. Warszawa: PKN.
• [22] Polowczyk Paweł. 2012. „Odpowiedzialność korporacji: indywidualna, dzielona czy zbiorowa”. Zarządzanie Zmianami 2: 40–69.
• [23] Raś Dariusz. 2023. „Automation anxiety. Sztuczna inteligencja w dziennikarstwie w perspektywie infoetycznej”. Łódzkie Studia Teologiczne 32(3): 31–44.
• [24] Rudnicka Agata. 2011. Środowiskowe aspekty zarządzania dostawcami. W Natalia Ćwik (red.) Wspólna odpowiedzialność – rola dostaw i zakupów, 23–25. Forum Odpowiedzialnego Biznesu.
• [25] Schwab Robert C., Susan M. Taylor. 2012. „Disgruntled Employee Retaliation: Does the Employer Have Responsibility?”. Journal of the International Academy for Case Studies 18(1): 113.
• [26] Szymborska Dorota. 2020. „Auta autonomiczne i ich wybory”. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria 3(115): 87–93.
• [27] Takala Tuomo, Paul Pallab. 2000. „Individual, collective and social responsibility of the firm”. Business Ethics: A European Review 9(2): 109–118.
• [28] Taras Paweł. 2018. „Poszukiwanie odpowiedzi na pytanie: skąd bierze się zło?” Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio 36(4): 460–475.
• [29] Wallach Michael A., Nathan Kogan, Daryl J. Bem. 1964. „Diffusion of responsibility and level of risk taking in groups”. The Journal of Abnormal and Social Psychology 68(3): 263–274. DOI: 10.1037/h0042190.
• [30] Whyte Glen. 1991. „Diffusion of responsibility: Effects on the escalation tendency”. Journal of Applied Psychology 76(3): 408–415. DOI: 10.1037/0021-9010.76.3.408.
• [31] Ziębicki Bernard. 2020. „Holakracja jako nowa koncepcja elastycznej organizacji – próba oceny”. Przegląd Organizacji (2): 3–10. DOI: 10.33141/po.2020.02.01.
• [32] https://www.eaglesflight.com/resource/the-differencebetween-responsibility-and-accountability-in-leadership/ [dostęp: 17.07.2024].