Powiadomienia systemowe
- Sesja wygasła!
- Sesja wygasła!
- Sesja wygasła!
Tytuł artykułu
Treść / Zawartość
Pełne teksty:
Identyfikatory
Warianty tytułu
Wielosurowcowe dokumentowanie podstawą kompleksowego i racjonalnego wykorzystania zasobów złóż kopalin na przykładzie obszaru złoża węgla brunatnego Bełchatów
Języki publikacji
Abstrakty
The domestic (Polish) lignite deposits, including the Bełchatów deposit, are classified as multi-mineral and multi-raw materials. Ensuring the possibility of using a significant part of all minerals present in this type of deposits should be a matter of priority for mines. Over several dozen years of operation, the Bełchatów Lignite Mine, based on its own experience in documenting and exploiting both the main mineral and accompanying minerals, as well as rock mass components that are not solid minerals, this mine has developed a new approach to the problem of the comprehensive use of deposit resources. The content of the article is an attempt to answer the question: do the applicable laws guarantee a comprehensive and rational use of mineral deposits whose resources are non-renewable? On the example of the area of the Bełchatów lignite deposit, the comprehensive and rational use of mineral resources was analysed. It was indicated that the reasons for their use result from the lack of appropriate organizational, economic and financial solutions. Particular attention was paid to the need to modify the licensing procedures for prospecting, documenting and extracting minerals. It seems reasonable to introduce multi-resource concessions, which are an important element of the circular economy. Therefore, proposals were formulated regarding the introduction of additional legal regulations and instruments of an economic and financial nature. These would be able to guarantee the comprehensive and rational use of most mineral resources.
Krajowe złoża węgla brunatnego, w tym również złoże Bełchatów, zalicza się do odmian wielokopalinowych i wielosurowcowych. Zapewnienie możliwości wykorzystania znaczącej części wszystkich kopalin występujących w tego typu złożach powinno być jednym z priorytetowych zadań realizowanych przez kopalnie. W czasie kilkudziesięciu lat funkcjonowania Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów, w oparciu o własne doświadczenia związane z dokumentowaniem i eksploatacją zarówno kopaliny głównej, jak i kopalin towarzyszących, a także składników górotworu, które nie są kopalinami stałymi, kopalnia ta wypracowała nowe podejście do problemu kompleksowego wykorzystania zasobów złoża. Treść artykułu jest próbą odpowiedzi na pytanie: czy obowiązujące przepisy prawa gwarantują kompleksowe i racjonalne wykorzystanie złóż kopalin, których zasoby są nieodnawialne? Na przykładzie obszaru złoża węgla brunatnego Bełchatów dokonano analizy kompleksowego i racjonalnego wykorzystania zasobów kopalin. Wskazano, że przyczyny niedostatecznego wykorzystania zasobów mineralnych wynikają z braku odpowiednich rozwiązań organizacyjnych, ekonomicznych i finansowych. Szczególną uwagę zwrócono na konieczność modyfikacji procedur koncesyjnych na poszukiwanie, dokumentowanie i wydobywanie kopalin. Racjonalne wydaje się wprowadzenie koncesji wielosurowcowych, które są ważnym elementem gospodarki w obiegu zamkniętym. Dlatego sformułowano propozycje wprowadzenia dodatkowych regulacji prawnych oraz instrumentów o charakterze ekonomiczno-finansowym. Będą one w stanie zagwarantować kompleksowe i racjonalne wykorzystanie większości zasobów mineralnych występujących w złożu.
Wydawca
Czasopismo
Rocznik
Tom
Strony
27--42
Opis fizyczny
Bibliogr. 27 poz., rys., tab.
Twórcy
autor
- AGH University of Kraków, Poland
autor
- Mineral and Energy Economy Research Institute PAS, Kraków, Poland
autor
- Mineral and Energy Economy Research Institute PAS, Kraków, Poland
Bibliografia
- [1] Act 2001 – Act of April 27, 2001. Environmental law. [Online:] http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails. xsp?id=WDU20010620627 (in Polish).
- [2] Act 2011 – Act of June 9, 2011. Geological and mining law. [Online:] http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails. xsp?id=WDU20111630981 (in Polish).
- [3] Adamczyk et al. 2012 – Adamczyk, K., Jończyk, W.M. and Skórzak A. 2012. Accompanying minerals in Bełchatów lignite deposit – history of documentation and development (Kopaliny towarzyszące eksploatacji złoża węgla brunatnego Bełchatów – historia dokumentowania i zagospodarowania). Górnictwo Odkrywkowe 52(1-2), pp. 25-41 (in Polish).
- [4] Dziadzio, P. 2022. Anthropogenic deposits as alternative sources of raw materials necessary for proper functioning and strengthening the role of the geological survey in documenting mineral deposits (Złoża antropogeniczne jako alternatywne źródła surowców niezbędnych dla właściwego funkcjonowania oraz wzmocnienia roli służby geologicznej w przedmiocie dokumentowania złóż kopalin). Materiały XXII Seminarium nt. „Tradycje i perspektywy dokumentowania geologicznego złóż kopalin na Dolny Śląsku”. COB-P Górnictwa Odkrywkowego POLT EGOR, Wrocław, pp. 5-6 (in Polish).
- [5] Geological Documentation… 1983 – Geological Documentation of the Bełchatów Lignite Deposit in Category C1+B (Dokumentacja geologiczna złoża węgla brunatnego Bełchatów w kategorii C1+B). Geological Enterprise in Wrocław, Poland (in Polish).
- [6] Gruszczyk, H. 1983. The science of deposits (Nauka o złożach). Warszawa: Wyd. Geologiczne, 532 pp. (in Polish).
- [7] Hycnar et al. 2021 – Hycnar, E., Ratajczak, T. and Sęk, M. 2021. The Miocene lacustrine chalk from lignite Bełchatów deposit (Poland) – structural and textural character and SO2 sorption properties in the fluid combustion conditions. Minerals 11(6), 572, DOI: 10.3390/min11060572.
- [8] Hycnar et al. 2022 – Hycnar, E., Ratajczak, T. and Uberman, R. 2022. Lithological and raw material study of hard-to-mine rocks from the Bełchatów lignite deposit (Studium litologiczno-surowcowe skał trudnourabialnych ze złoża węgla brunatnego Bełchatów). Kraków: MEERI PAS, 86 pp. (in Polish).
- [9] Nieć, M. 1994. Associated minerals (Kopaliny towarzyszące). Przegląd Geologiczny 42(5), pp. 330-334 (in Polish).
- [10] Nieć et al. 2018 – Nieć, M., Uberman, R. and Galos, K. 2018. Clastic sedimentary anthropogenic mineral deposits (Okruchowe antropogeniczne złoża kopalin). Górnictwo Odkrywkowe 59(3), pp. 31-37 (in Polish).
- [11] Ptak 2009 – Ptak M. 2009. Opencast mining in Poland. Legal and environmental conditions. Condition – Analysis – Assessment (Górnictwo odkrywkowe w Polsce. Uwarunkowania prawne i środowiskowe. Stan – Analiza – Ocena) Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej, Wrocław, 353 pp. (in Polish).
- [12] Ratajczak et al. 2017a – Ratajczak, T., Hycnar, E. and Bożęcki, P. 2017. The beidellite clays from the Bełchatów lignite deposit as a raw material for constructing waterproofing barriers. Gospodarka Surowcami Mineralnymi – Mineral Resources Management 33(2), pp. 53-68, DOI: 0.1515/gospo-2017-0014.
- [13] Ratajczak et al. 2017b – Ratajczak, T., Hycnar, E. and Uberman, R. 2017. Accompanying minerals in lignite deposits. Volume I and II. (Kopaliny towarzyszące w złożach węgla brunatnego. Tom I i II). Kraków: MEERI PAS, 474 pp. (in Polish).
- [14] Regulation… 2012a – Regulation of the Minister of the Environment of April 24, 2012 on detailed requirements for deposit development projects (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 kwietnia 2012 roku w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów zagospodarowania złóż). [Online:] http://eli.sejm.gov.pl/eli/DU/2012/511/ogl (in Polish).
- [15] Regulation… 2012b – Regulation of the Minister of the Environment of February 16, 2012 on mining plant operation plans (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 lutego 2012 roku w sprawie planów ruchu zakładów górniczych) [Online:] https://eli.gov.pl/eli/DU/2012/372/ogl/pol (in Polish).
- [16] Regulation… 2013 – Regulation of the Minister of Economy of April 8, 2013 on detailed requirements for open-cast mining operations (Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 roku w sprawie szczegółowych wymagań prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego). [Online:] https://eli.gov.pl/eli/DU/2013/1008/ogl/pol (in Polish).
- [17] Regulation… 2015 – Regulation of the Minister of the Environment of July 1, 2015 on the geological documentation of a mineral deposit, excluding hydrocarbons (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2015 roku w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów) [Online:] https://eli.sejm.gov.pl/eli/DU/2015/987/ogl (in Polish).
- [18] Stefanowicz, J.A. 2018. Deficiencies in the regulation of planning of geological works and documentation of deposits, with particular emphasis on recognition and documenting accompanying and co-occurring minerals (Niedostatki regulacji projektowania prac geologicznych ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznania i dokumentowania kopalin towarzyszących i współwystępujących). Górnictwo Odkrywkowe 59(3), pp. 15-27(in Polish).
- [19] Stobecki et al. 2023 – Stobecki, Z., Majcherek, E. and Ślusarczyk, G. 2023. The process of documenting associated minerals at PGE GiEK SA KWB Bełchatów branch in terms their rational use during lignite mine (Proces dokumentowania kopalin towarzyszących w PGE GIEK SA Oddział KWB Bełchatów w aspekcie ich racjonalnego wykorzystania podczas wydobywania węgla brunatnego). Górnictwo Odkrywkowe 64(2), pp. 36-49 (in Polish).
- [20] Szamałek et al. 2019 – Szamałek, K., Stefanowicz, J.A. and Nieć, M. 2019. Adaptation of legal provisions to the current and future needs of geological and mining activities (Dostosowanie przepisów prawa do obecnych i przyszłych potrzeb działalności geologicznej i górniczej). Materiały z konferencji „Aktualia i perspektywy gospodarki surowcami mineralnymi w Polsce”. Rytro (in Polish).
- [21] The principles… 2002 – The principles of documenting deposits of solid minerals. Ministry of the Environment. Exploration and identification of deposits. Planning and organization of geological works (Metodyka dokumentowania złóż kopalin stałych. Część I. Kartowanie geologiczne złóż.). Warszawa. [Online:] http://www.gov.pl/web/klimat/geologia-zlozowa (in Polish).
- [22] The standards… 2012 – The standards of mineral deposits management in opencast mining plants (Standardy gospodarowania złożami kopalin w odkrywkowych zakładach górniczych). State Mining Authority. Katowice (in Polish).
- [23] Widera, M. 2021. Geology of Polish lignite deposits (Geologia polskich złóż węgla brunatnego). Studia i Prace z Geologii 3. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 180 pp. (in Polish).
- [24] Widera et al. 2021 – Widera, M., Zieliński, T., Chomiak, L., Maciaszek, P., Wachocki, R., Bechtel, A., Słodkowska, B., Worobiec, E. and Worobiec G. 2021. Tectonic-climatic interactions during changes of depositional environments in the Carpathian foreland: An example from the Neogene of central Poland. Acta Geologica Polonica 71(4), pp. 519-542, DOI: 10.24425/agp.2020.134567.
- [25] Widera et al. 2022 – Widera, M., Dzieduszyńska, D. and Petera-Zganiacz J. 2022. Geological and palaeogeographical peculiarities of the Adamów Graben area, central Poland. Geologos 28(1), pp. 1-17, DOI: 10.2478/logos-2022-0001.
- [26] Wiśniewski, W. 2000. Development of accompanying minerals (Zagospodarowanie kopalin towarzyszących). [In:] KWB Bełchatów. From an enterprise to a joint-stock company. 25 years of activity 1975-2000 (KWB Bełchatów. Od przedsiębiorstwa do spółki akcyjnej. 25 lat działalności 1975–2000). Inowrocław: Wyd: Druk Nitro, pp. 109-117 (in Polish).
- [27] Wyrwicki, R. 2002. Main, accompanying and co-mineral (Kopalina główna, towarzysząca a współkopalina). Górnictwo Odkrywkowe 44(2-3), pp. 32-33 (in Polish).
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-bb342fab-5676-4a84-addd-d942dd5ab7b7