Changes of thermal conditions in the Polish Tatra Mountains

• Autorzy: Żmudzka E.
• Języki publikacji: EN

Abstrakty

EN

The purpose of the report is to determine trends in thermal conditions in the Polish part of the Tatra Mountains. The study makes use of the data from the weather stations in Zakopane and on Kasprowy Wierch Mt. from the years 1951–2006, and mainly from 1966–2006. Various thermal characteristics were considered. The increase of the rate of upward trend in temperature in the Tatras at the turn of the 21st century, as well as the change of the seasonal distribution of the warming in comparison with the preceding long-term periods, have been documented. In 1966–2006, significant trends in the changes of the mean, maximum and minimum temperatures have been observed in the Tatras in summer (respectively, 0.04, 0.05 and 0.03–0.04 centigrade per annum). Certain symptoms of increase of the thermal continentality have also been observed (increase of the annual amplitude of temperature). Besides, important features of changes in thermal conditions at the turn of the 21st century include an increase in the number of hot days, and even appearance of the very hot days at the foothills of the Tatras, increase of the number of frost days and decrease of the number of ice days in the high mountain part of the Tatras, as well as increase of accumulated heat of the growing season and an increase of daily amplitude of temperature across the entire profile of the Tatras.

Słowa kluczowe

EN

thermal conditions; trend; Polish Tatra Mts.

• Wydawca: Stowarzyszenie Geomorfologów Polskich
• Czasopismo: Landform Analysis
• Rocznik: 2009
• Tom: Vol. 10
• Strony: 140--146
• Opis fizyczny: Bibliogr. 22 poz., rys.

Twórcy

autor

Żmudzka E.

• University of Warsaw, Faculty of Geography and Regional Studies, Institute of Physical Geography, Department of Climatology, Krakowskie Przedmieście 30, 00-927 Warszawa, Poland,

Bibliografia

• Boer, M.M. & de Groot, R.S. (Eds.), 1990: Landscape – ecological impact of climatic change. IOSS Press, Amsterdam.
• Dubicka, M. & Głowicki, B., 2000: Ekoklimat Karkonoszy w przekroju wieloletnim w świetle wskaźników kompleksowych. Opera Corcontica, 37: 55–61.
• Głowicki, B., 1998: Wieloletnia seria temperatury powietrza na Śnieżce. In: Geoekologiczne problemy Karkonoszy. Materiały konferencyjne. Wyd. Acarus, Poznań: 117–124.
• Głowicki, B., 2000: 20th century variability to daily maxima and minima of air temperature in the Sudetic Mountains. Geographica Polonica, 73, 2: 111–116.
• Climate Change, 2007: IV Synthesis Report, IPCC.
• Juraszek-Wiewióra, K., 2005: Zarys historii badań pokrywy śnieżnej w Tatrach Polskich. Czasopismo Geograficzne, 76: 215–234.
• Kłapowa, M., 1980: Metamorfoza pokrywy śnieżnej w zależności od warunków atmosferycznych i rzeźby terenu w Tatrach. Materiały badawcze IMGW, seria: Meteorologia. IMGW, Warszawa: 89 pp.
• Kożuchowski, K., 1996: Piętra klimatyczne w Tatrach: współczesny układ i potencjalne zmiany. Czasopismo Geograficzne, 67, 2: 227–231.
• Kożuchowski, K., 2004: Skala i tendencje współczesnych zmian temperatury powietrza w Polsce. In: Kożuchowski, K. (Ed.), Skala, uwarunkowania i perspektywy współczesnych zmian klimatycznych w Polsce. Zakład Dynamiki Środowiska i Bioklimatologii Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 25–45.
• Messerli, B. & Ives, J.D. (Eds.), 1997: Mountains of the World: A Global Priority. The Parthenon Publishing Group Inc., New York.
• Migała, K., 2005: Piętra klimatyczne w górach Europy a problem zmian globalnych. Studia Geograficzne, 78, Acta Universitatis Wratislaviensis, 2718, Wrocław.
• Niedźwiedź, T., 2000: Zmienność temperatury powietrza i opadów w Tatrach w ostatnich 50 latach. In: Współczesne przemiany środowiska przyrodniczego Tatr. II Ogólnopolska Konferencja Przyroda Tatrzańskiego Parku Narodowego a człowiek, Zakopane 12–14 października 2000. TPN PTPNoZ, Zakopane: 37–38.
• Nilsson, S. & Pitt, D., 1991: Mountain world in danger. Climate change in the forest and mountains of Europe. Earthscan Publication Ltd. IIASA, London.
• Obrębska-Starklowa, B., 1999: Zmiany klimatu a ekosystemy górskie. In: Zmiany i zmienność klimatu Polski. Ich wpływ na gospodarkę, ekosystemy i człowieka. Ogólnopolska konferencja naukowa, Łódź, 4–6 listopada 1999. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 199–204.
• Schönwiese, C.D. & Rapp J., 1997: Climate Trend Atlas of Europe – Based on Observations 1891–1990. Kluwer, Dordrecht.
• Trepińska, J.B., 2004: Zmienność temperatury powietrza w obszarach górskich na przykładzie Zakopanego i Kasprowego Wierchu. In: Klimat–środowisko–człowiek. Polski Klub Ekologiczny Okręg Dolnośląski, Wrocław: 33–39.
• Weber, R.O., Talkner, P., Auer, I., Böhm, R., Gajić-Čapka, M., Zaninović, K., Brázdil, R. & Faško, P., 1997: 20th-century changes of temperature in the mountain regions of Central Europe. Climatic Change, 36: 327–344.
• Wojtuń, B., Fabiszewski, J., Sobierajski, Z., Matuła, J. & Żołnierz, L., 1995: Współczesne przemiany wysokogórskich fitocenoz Karkonoszy. In: Fischer, Z. (Ed.), Problemy ekologiczne wysokogórskiej części Karkonoszy. Oficyna Wyd. Inst. Ekologii PAN, Warszawa: 213–246.
• Żmudzka, E., 2004a: Tło klimatyczne produkcji rolniczej w Polsce w drugiej połowie XX wieku. Acta Agrophysica, 105: 399–408.
• Żmudzka, E., 2004b: Tendencje zmian a zróżnicowanie przestrzenne elementów klimatu w Polsce w drugiej połowie XX wieku. In: Michalczyk, Z. (Ed.), Badania geograficzne w poznawaniu środowiska. Wydawnictwo UMCS, Lublin: 452–458.
• Żmudzka, E., 2009: Współczesne zmiany klimatu Polski. Acta Agrophysica, 167: 555–568.
• Żmudzka, E., in print, Zmiany warunków termicznych w obszarach wysokogórskich a współczesne ocieplenie w środkowej części Europy. Miscellanea Geographica.