Zasady i zakres ochrony zasobów kopalin

• Autorzy: Grzybek I.

Warianty tytułu

EN

Rules and range of mineral deposits protection

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Wychodząc z definicji kopaliny i jej złoża w artykule przeanalizowano przepisy Prawa geologicznego i górniczego, Prawa ochrony środowiska, Prawa działalności gospodarczej, Ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i wydanym na ich podstawie przepisów wykonawczych. W wyniku analizy, przeprowadzonej z punktu widzenia gospodarki złożem, sformułowano podstawowe zasady prawne ochrony złóż kopalin i wynikający z nich zakres tej ochrony. Generalnie stwierdzono, że ochrona złóż kopalin polega na racjonalnym wykorzystaniu ich zasobów dla zaspokojenia aktualnych potrzeb, a także na uzasadnionym ich zachowaniu dla przyszłych pokoleń. Z punktu widzenia aktualnych potrzeb wartość gospodarczą zasadniczo posiadają zasoby przemysłowe - w złożach poddanych ocenie techniczno-ekonomicznej, lub bilansowe - w złożach pozbawionych takiej oceny. Zasoby takie powinny więc być chronione stosowanie do postanowień miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i warunków podkreślonych w koncesjach na ich wydobywanie. Pozostała część zasobów (odpowiednio: nieprzemysłowe i pozabilansowe) może natomiast posiadać wartość gospodarczą dla przyszłych pokoleń. Przyszła ich wartość obecnie jest jednak nieweryfikowalna, wobec czego ochrona takich zasobów może być tylko warunkowa - o ile nie koliduje z bieżącymi potrzebami gospodarczego korzystania ze środowiska.

EN

Grounding od definitions of both minerals and their deposits, the paper analyses Geological and Mining Law, Environmental Protection Law, Economic Activity Law and Land Development Act as well as the other regulations concerning the statutes mentioned. In the result of the analysis, conducted from deposits management point of view, there have been formulated essential rules of deposits protection as well as a scope of the protection lies in rational utilisation of deposits resources to meet current requirements, and also in reasonable preservation of them for future generations. From the current requirements point of view an economic value there show only economic reserves of deposits - if the deposits have been assessed technically and economically, or the potentially economic resources - if not. So, the economic reserves and potentially economic resources should be protected in accordance with the statements of local plans of lands development or conditions of deposit exploitation fixed in licences on. Instead, the other part of resource (i.e. not economic or out of balance one) can show economic value only for future generations. The future value, however, is out of verification now. So, the protection of this part of resource can only be conditional, if it does not stand in the way of current utilisation of the environment.

Słowa kluczowe

PL

kopalina; prawo geologiczne i górnicze; prawo ochrony środowiska; prawo działalności działalności gospodarczej; ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

• Wydawca: Instytut Górnictwa Odkrywkowego "Poltegor-Instytut"
• Czasopismo: Górnictwo Odkrywkowe
• Rocznik: 2002
• Tom: R. 44, nr 2-3
• Strony: 19--26
• Opis fizyczny: Bibliogr. 35 poz., rys. tab.

Twórcy

autor

Grzybek I.

• Wyższy Urząd Górniczy, Katowice

Bibliografia

• [1] Bolewski A. (red.). Encyklopedia surowców mineralnych H - O. Wyd. CPPGSMiE PAN, Kraków 1992 r.
• [2] Bolewski A., Geologia gospodarcza i jej zagadnienia. Zakł. Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo PAN, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1978 r.
• [3] Bradecki W., Strategia na pięć lat. Trybuna Śląska z dn. 5.04.2001 r.
• [4] Feetweis G.B.L., Nie ma przyszłości dla rodzaju ludzkiego bez rozważnego korzystania z bogactw wnętrza Ziemi, Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie nr 7, 1997 r.
• [5] Gałkiewicz T., Poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin stałych. Wyd. Geologiczne, Warszawa 1976 r.
• [6] Gientka M., Nieć M., Problemy w gospodarce surowcami mineralnymi wynikające z wprowadzenia prawa geologicznego i górniczego. Przegląd Geologiczny nr 7, 1995 r.
• [7] Gisman P., Ochrona złóż kopalin w Prawie geologicznym i górniczym, Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie nr 12, 2001 r.
• [8] Grzybek I., Międzynarodowa klasyfikacja zasobów kopalin w świetle ustaleń genewskiego spotkania Grupy Roboczej Węgla EKG ONZ, Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie nr 2, 1995 r.
• [9] Grzybek 1., Trzcionka P., Ochrona złóż kopalin w warunkach gospodarki rynkowej w świetle polskiego prawa. Mat. V konf. Aktualia i perspektywy gospodarki surowcami mineralnymi. Sympozja i Konferencje 18. Wyd. CPPGSMiE PAN, Kraków 1995 r.
• [10] Kelter D., Wellmer F.W., The 3-dimensional system. Proposal of the United Nations for international mineral reserve/resource classification. Proc, of UN ECE & German Ass. of Intern. Mining Workshop on Reassessment of Coal and Mineral Deposits under Market Economy Conditions. Berlin 4-6 Oct. 1994
• [11] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. ,Dz. U. nr 78 poz. 483
• [12] Kulczycki Z., Prawne uwarunkowania racjonalnej gospodarki złożem. Stan obecny i proponowane kierunki zmian. Referat na posiedzenie Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN w Katowicach, w dn. 22 maja 2000 r.
• [13] Leksykon górniczy, Wyd. Śląsk. Katowice 1989 r.
• [14] Lipiński A., Przedmiot i zakres prawa geologicznego i górniczego, Przegląd Geologiczny nr 12, 1994 r.
• [15] Meadows D. H„ Meadows D. L., Randers J., Behreus W.W., The Limits to Growth. Universe Books, New York 1972 r.
• [16] Nieć M„ Międzynarodowa standaryzacja klasyfikacji zasobów. Propozycje Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ. Mat. V konf. Aktualia i perspektywy gospodarki surowcami mineralnymi. Sympozja i Konferencje 18. Wyd. CPPGSMiE PAN, Kraków 1995 r.
• [17] Nieć M., Analiza bilansu zasobów węgla kamiennego w nawiązaniu do programu restrukturyzacji górnictwa węglowego. Gospodarka Surowcami Mineralnymi nr 1, 1996 r.
• [18] Nieć M., Prognozowanie, dokumentowanie i ochrona złóż w warunkach gospodarki tynkowej. Gór. Odkryw. nr 2-3, 2000 r.
• [19] Nieć M.. Górecki J., Przeniosło S., Ocena perspektyw zasobowych węgła kamiennego i propozycja rozwiązań prawnych wymuszających ochronę złóż. Mat. Szkoły Eksploatacji Podziemnej: Człowiek i środowisko wobec procesu restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego, Szczyrk 19-23 lutego 2001 r.
• [20] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać dokumentacje geologiczne złóż kopalin ,Dz. U. nr 153 poz. 1778
• [21] Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 28 sierpnia 1994 r. w sprawie sposobu ustalania i trybu zatwierdzania kryteriów bilansowości złóż kopalin , Dz. U. nr 93 poz. 441
• [22] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie kryteriów bilansowości złóż kopalin, Dz. U. nr 153 poz. 1774
• [23] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać projekty zagospodarowania złóż. Dz. U. nr 157 poz. 1866
• [24] Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 października 1994 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych, Dz.U. nr 114 poz. 552
• [25] Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 11 stycznia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi, Dz.U.n r 22 poz. 119
• [26] Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 kwietnia 1995 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych, Dz.U. nr 67 poz. 342, zm.: Dz.U. z 1998 r. nr 3 poz. 6
• [27] Szczerbiński .1.. Wybrane zagadnienia gospodarki zasobami węgla kamiennego. Wystąpienie na wspólnym posiedzeniu plenarnym Komitetu Górnictwa i Komitetu Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN, Katowice 23.04.2001 r.
• [28] Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze ,Dz. U. nr 27 poz. 96, z póżn. zm.
• [29] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 139, z póżn. zm.
• [30] Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej, Dz. U. nr 101, poz. 1178
• [31] Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Dz. U. nr 62 poz. 627
• [32] Wytyczne dokumentowania złóż kopalin stałych w kategoriach Dl do A. MOŚZNiL. Warszawa 1992 r.
• [33] Zalecane kryteria bilansowości, MOŚZNiL, Warszawa 1994 r.
• [34] Zarządzenie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia 20 czerwca 1994 r. w sprawie planów mchu zakładów górniczych, M. P. nr 38 poz. 325
• [35] Zasady dokumentowania złóż kopalin stałych, Ministerstwo Środowiska, Warszawa 1999 r.