PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
Tytuł artykułu

Zmiany jakości wód powierzchniowych zlewni górnej Odry w wyniku restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego

Treść / Zawartość
Identyfikatory
Warianty tytułu
EN
Quality changes of surface waters of Upper Oder basin in result of restructuring of coal mining industry
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
W działalności górniczej nieunikniony jest proces likwidacji kopalń, spowodowany wyczerpywaniem się złoża, zmniejszaniem zapotrzebowania na węgiel bądź względami ekonomicznymi. Likwidowane są przede wszystkim kopalnie, w których zostały wyczerpane zasoby bądź znajdują się w nich zasoby węgla uniemożliwiające ich rentowną eksploatację z przyczyn naturalnych (geologicznych) lub technicznych. Celem reformy górnictwa węgla kamiennego jest zatrzymanie procesu generowania strat w tym sektorze, które nie mogłyby być finansowane z budżetu państwa. Wymusza to konieczność dokonania takiej restrukturyzacji tego sektora, aby górnictwo stało się rentowne. Całkowicie lub częściowo zostało zlikwidowanych ponad 30 kopalń, z czego 17 w zlewni Górnej Odry. W artykule omówiono wpływ restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego i związanych z tym zmian w odprowadzaniu słonych wód z odwadniania kopalń, na jakość wód powierzchniowych zlewni Górnej Odry. Na podstawie wyników monitoringu analizowano zmiany jakości wód Odry na odcinku od Chałupek po Zdzieszowice oraz w dopływach Odry: Olzie, Rudzie, Bierawce, Kłodnicy i Bytomce, w latach 1993-2000/2002. Analiza wykazała, że w latach 1993-1996, w punkcie monitoringowym "Zdzieszowice" (km 115), po zrzucie wód dołowych ze wszystkich kopalń nastąpiło zmniejszenie zasolenia z 860 do 440 g/m3. Od roku 1996 nie notowano istotnych zmian w zasoleniu Górnej Odry po zrzucie wód z kopalń węgla kamiennego GZW (stężenie chlorków i siarczanów wahało się w granicach 550-450 g/m3). W Kłodnicy i Bytomce, w latach 1993-2002 stwierdzono wzrost średniego stężenia chlorków i siarczanów odpowiednio: W Kłodnicy z 1583 do 2494 g/m3; Bytomce z 994 do 1966 g/dm3. W pozostałych dopływach zlewni Górnej Odry (Olzie, Rudzie i Bierawce) w tym samym czasie odnotowano spadek zasolenia. Stwierdzono, że w 2002 roku rzeki Leśnica, Bierawka, Bytomka, Kłodnica po zrzucie dołowych wód kopalnianych nie spełniały wymogów Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29.11.2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. nr 212, poz. 1799), które określa, że sumaryczne stężenie chlorków i siarczanów w śródlądowych wodach płynących, wyliczone w warunkach pełnego wymieszania, nie może przekraczać 1 g/dm3 w ciągu 328 dni w roku. Średnie, sumaryczne stężenia chlorków i siarczanów w tych rzekach po zrzucie dołowych wód kopalnianych wynosiło w 2002 roku odpowiednio: Leśnica - 6135 g/m3, Bierawka - 4269 g/m3, Bytomka - 1966 g/m3, Kłodnica - 2494 g/m3. Górna Odra na całym analizowanym obszarze, od punktu Chałupki (km 20,7) do punktu Zdzieszowi-ce, po zrzucie wód kopalnianych (km 115,0) spełnia wymogi rozporządzenia. Ponadto, dokonano porównania bilansów zrzutów dołowych wód pochodzących z odwadniania kopalń zlokalizowanych w dorzeczu Górnej Odry w latach 1995-2000/2002. W bilansach uwzględniono ilości odprowadzanych do rzek wód kopalnianych oraz zawarty w nich sumaryczny ładunek chlorków i siarczanów. Stwierdzono, że pomimo intensyfikacji procesu restrukturyzacyjnego w latach 1998-2002, skutkującego likwidacją wielu kopalń bądź ruchów górniczych, nie nastąpiło istotnie obniżenie zasolenia wód zlewni Górnej Odry.
EN
Process of mines liquidation is inevitable in mining activity, caused by fields exhaustion, requests for coal decrease or economic respects. First of all, liquidating mines these are mines which have been run out in coal stocks or placed there sources making impossible its profitable exploitation from natural reasons (geological) or technical. There is purpose of coal mining industry reform in this sector process of generating of loss held, which could not be sponsored from state budget. It forces necessity of effecting of such restructuring of this sector, in order to mining industry has become profitable. Entirely or partially over 30 mines become liquidated, included 17 in Upper Oder basin. In article discussed influence of restructuring of coal mining industry and related changes in accompanying salty waters drainage from mines, on quality of surface waters of Upper Oder basin. It analyse changes of qualities of Oder waters on base of monitoring result on section from Chałupki to Zdzieszowice and in inflows of Oder: Olza, Ruda, Bierawka, Kłodnica and Bytomka, in 1993-2000/2002. It is possible to ascertain on base of analysis of result of monitoring of surface quality of streaming water, that in 1993-1996, in monitoring point "Zdzieszowice" (115 km) on Upper Oder, after addition of mine waters, decreased salinity from 860 to 440 g/m3. In later period (from 1996) it did not take note important changes in salinity of Upper Oder after addition of mine waters of GZW (concentration of chlorides and sulphates from 550 to 450 g/m3). In Kłodnica and Bytomka, in analysed time (1993-2002) it ascertain growth of salinity (average concentration chlorides and sulphates) properly: Kłodnica from 1583-2494 g/m3; Bytomka from 994-1966 g/dm3. In other inflows of Upper Oder (Olza, Ruda and Bierawka) remaining, in same time, salinity decrease. In 2002 Leśnica, Bierawka, Bytomka and Kłodnica rivers did not grant requirements of dispositions of minister of environment from 29.11.2002 regarding conditions, that belongs to grant at introduction of effluent for waters or for land (Dz.U. Number 212, poz. 1799). Upper Oder on whole analysed area, from Chałupki (20,7 km) to Zdziszowice (115,0 km) it grants requirements of dispositions.
Rocznik
Tom
Strony
53--70
Opis fizyczny
bibliogr. 12 poz.
Twórcy
autor
  • Główny Instytut Górnictwa Plac Gwarków 1, 40-166 Katowice tel.: (32) 259 2487
autor
Bibliografia
  • 1. Atlas posterunków wodowskazowych dla potrzeb Państwowego Monitoringu Środowiska (1995–1996):Warszawa-Katowice, PIOŚ.
  • 2. Czerwińska E. (2002): Restrukturyzacja górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Informacja nr 891 Biura Studiów i ekspertyz Kancelarii Sejmu RP. Warszawa.
  • 3. Dane bilansowe z kopalń węgla kamiennego w zlewni Odry na przestrzeni lat 1995–2000/2002. Katowice, GIG.
  • 4. Karbownik A., Tchórzewski S. (2002): Analiza kosztów likwidacji kopalń węgla kamiennego w Polsce w latach 1991–2001. Wiadomości Górnicze nr 4.
  • 5. Korczak K. i inni (2003): Operat wodnoprawny na odprowadzanie wód pochodzących z odwadniania kopalń JSW S.A. i RSW S.A. do rzeki Leśnicy poprzez kolektor „OLZA”. Dokumentacja nr 42306243-344. Katowice, GIG.
  • 6. Lach R. i inni (1996): Bilans wielkości zrzutów wód dołowych i wnoszonych ładunków zanieczyszczeń z kopalń węgla kamiennego w dorzeczu Odry (dla stanu aktualnego 31.12.1995 r., przewidywanego na rok 2000 i perspektywicznego na rok 2010). Dokumentacja nr 7497206 SN. Katowice, GIG.
  • 7. Lach R. i inni (2003): Raport oddziaływania na środowisko instalacji do wprowadzania wód słonych z kolektora OLZA do rzeki Odry – Aktualizacja. Dokumentacja nr 42306243344. Katowice, GIG.
  • 8. Lach R. i inni (2003): Analiza zmian jakości wód powierzchniowych zlewni Górnej Odry w wyniku restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego. Dokumentacja nr 14020703-344, Katowice, GIG.
  • 9. Magdziorz A. i inni (2001): Zrzuty wód kopalnianych do wód powierzchniowych dorzeczy Odry i Wisły w województwie śląskim – Charakterystyka stanu i prognozy. Dokumentacja nr 42207441-344. Katowice, GIG.
  • 10. Magdziorz A. i inni (2001): Analiza kosztów i korzyści dla alternatywnych rozwiązań problemu zasolonych wód kopalnianych z Gliwickiej Spółki Węglowej (Raport końcowy). Dokumentacja PROCHEM-GIG, umowa nr 010067. Katowice, GIG.
  • 11. Oceny jakości powierzchniowych wód płynących w punktach pomiarowo-kontrolnych województwa śląskiego – wydruki z wartościami ekstremalnymi za lata 1993–2002. Śląski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach.
  • 12. Pyka J. i inni (2002): Przekształcenia organizacyjne w procesie likwidacji kopalń węgla kamiennego w latach 2000–2001. Wiadomości Górnicze nr 7–8.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.baztech-article-BSL5-0018-0010
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.