Niszczenie kamiennych elementów architektonicznych na Górnym Śląsku pod wpływem zanieczyszczenia atmosferycznego na przykładzie figury z elewacji ratusza w Gliwicach

• Autorzy: Labus M.

Warianty tytułu

EN

Deterioration of stone architectonic elements within the Upper Silesia region under the influence of atmospheric pollution - taking a figure from the elevation of town hall in Gliwice as an example

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Niszczenie kamiennych elementów budowlanych uzależnione jest od wielu czynników, zarówno naturalnych, jak i antropogenicznych. Wśród tych ostatnich za jeden z najistotniejszych uznaje się wpływ zanieczyszczeń powietrza. Zanieczyszczenia te powodują korozję skał, której produkty, m.in. sole rozpuszczalne w wodzie przyczyniają się do wietrzenia mechanicznego.W niniejszej pracy przedstawiono deteriorację kamiennych elementów architektonicznych na Górnym Śląsku na przykładzie figury Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z elewacji ratusza w Gliwicach. W ramach badań zostały przeprowadzone analizy: mikroskopowe, zawartości soli rozpuszczalnych w wodzie i zawartości metali ciężkich.

EN

The deterioration of building stones is depends on natural! as well as anthropogenic factors. Within the last mentioned, the air pollution is considered as the most significant. Airborne pollutants may cause chemical corrosion of rocks. Its products, mainly water-soluble salts, are able, in turn, to increase mechanical weathering of stone. The paper presents an example of stone architectonic elements deterioration within the Upper Silesia Region. The analyzed object was the monument of the Holy Virgin from the elevation of town hall in Gliwice. The research was based on thin section microscope analysis, as well as determination of water-soluble salts and heavy metals content.

Słowa kluczowe

PL

ochrona zabytków; zanieczyszczenie powietrza; Gliwice

EN

monuments protection; atmospheric pollution; Gliwice

• Wydawca: Wydawnictwo Politechniki Śląskiej
• Czasopismo: Zeszyty Naukowe. Górnictwo / Politechnika Śląska
• Rocznik: 2003
• Tom: z. 256
• Strony: 149--154
• Opis fizyczny: bibliogr. 11 poz.

Twórcy

autor

Labus M.

• Instytut Geologi Stosowanej Politechniki Śląskiej, Gliwice, ul. Akademicka 2

Bibliografia

• 1. Baedecker P.A., Reddy M.M., Reimann K.J., Sciamarella C.A.: Effects of acidic deposition on the erosion of carbonate stone - experimental results from the U.S. National Acid Precipitation Assessment Program (NAPAP), Atmospheric Environment, vol. 26B, 1992, s.147-158.
• 2. Fitzner B., Heinrichs K.: Damage diagnosis on stone monuments - weathering forms, damage categories and damage idices. [w:] Prikryl R., Viles H.A. (red.): Understanding and managing stone decay, Proceeding of the International Conference “Stone weathering and atmospheric pollution network (SWAPNET 2001)”, Charles University in Prague, The Karolinum Press, 2002, s. 11-56.
• 3. Fitzner B.: Damage diagnosis on stone monuments - in situ investigations and laboratory studies. Proceedings of the International Symposium of the Conservation of the Bangudae Petroglyph, 15.07.2002, Ulsan City, Korea, Stone Conservation Laboratory, Seoul National University, Korea, 2002, s.29-71.
• 4. Jiang K., Esaki T.: Quantitative evaluation of stability changes in historical stone bridges in Kagoshima, Japan, by weathering, Engineering Geology 63, 2002,-s.83-91.
• 5. Manecki A., Marszałek M., Mineralogia naturalnych i antropogenicznych patyn w elementach kamiennych na przykładzie krakowskich zabytków, Prace Specjalne PTM, z 5, 1994, s. 180-182.
• 6. Michniewicz J.: Niszczenie gómokredowych piaskowców ciosowych w zabytkach Wrocławia pod wpływem zanieczyszczeń atmosferycznych, Przegl Geol., 44, nr 3, 1^96, s.271-274.
• 7. Mirwald P.W., Zallmanzig J.: The influence of air pollution on natural stone, Goldschmidt Informiert 1/86, 64, 1986, s.10-19.
• 8. Polański A.: Geochemia i surowce mineralne, Wyd. Geol. Warszawa 1988.
• 9. Tugrul A., Zarif I.H.: Research on limestone decay in a polluting environment, Istanbul-Turkey, Environmental Geology 38 (2) July 1999 s.149-158.
• 10. Wiklendt J.: Piaskowiec Gotlandzki w zabytkach Torunia, Chełmży i Chełmna, Informator PICZ, Chemia w konserwacji zabytków, Mat. Z II Ogólnopolskiego Zjazdu Chemików Konserwatorów, Toruń-Bachotek 1981.
• 11. Wilczyńska- Michalik W., Michalik M.: Deterioracja materiałów skalnych w budowlach Krakowa, Przegl Geol., 43, nr 3, 1995, s. 227-235.